Ομαδικοί τάφοι εκτελεσμένων του Εμφυλίου στις Συκιές – Τεκμήρια των «πέτρινων χρόνων» της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας 

Συνεχίζεται στις Συκιές να γράφεται ένα ακόμη κεφάλαιο της σύγχρονης πολιτικής ιστορίας της χώρας, με την εύρεση δύο νέων ομαδικών τάφων εκτελεσμένων, στην περιοχή απέναντι από το Επταπύργιο. 

Οι δυο αυτοί ομαδικοί τα΄φοι (ουσιαστικά πρόχειροι λάκοι), που βρέθηκαν στη διάρκεια εργασιών ανάπλασης της περιοχής γύρω από το Μνημείο Εθνικής Αντίστασης, ανεβάζουν στους έξι τους ομαδικούς τάφους που βρέθηκαν στο σημείο.

Κλιμάκιο του ΚΚΕ βρέθηκε στην περιοχή ενώ προγραμματίζει και νέα επίσκεψη στον χώρο, μαζί με συγγενείς εκτελεσμένων, την Τετάρτη 19 Μαρτίου.

Τα πρώτα οστά βρέθηκαν το 2024

Η περιοχή που περικλείεται από τις οδούς Κανάρη, Σολωμού και Μιαούλη βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το Επταπύργιο και σύμφωνα με τις εκτιμήσεις χρησιμοποιούταν για την εκτέλεση πολιτικών κρατουμένων αφού βρισκόταν πολύ κοντά στις φυλακές του Γεντί Κουλέ και τότε ήταν ακατοίκητη.

Σε ανακοίνωση του δήμου επισημαίνεται ότι τα πρώτα οστά βρέθηκαν στο τέλος του 2024 ενώ η Εφορεία Αρχαιοτήτων που κλήθηκε από τον δήμαρχο στο σημείο απεφάνθη ότι οι σκελετοί δεν παρουσιάζουν αρχαιολογικό ενδιαφέρον.

Ωστόσο ο δήμαρχος Σίμος Δανιηλίδης, πιστεύοντας ότι υπάρχει τεράστιο ιστορικό και πολιτικό ενδιαφέρον, όχι μόνο για τον δήμο Νεάπολης-Συκεών αλλά και για όλη την χώρα, ζήτησε τη συνδρομή της αρχαιολογικής υπηρεσίας για να ανασκαφεί η ευρύτερη περιοχή του πάρκου , για να αποκαλυφθούν και άλλα ευρήματα. Μέχρι στιγμής ο αριθμός των σκελετών ανέρχεται σε τουλάχιστον 22, εκ των οποίων ο ένας ανήκει σε γυναίκα αφού βρέθηκαν ίχνη γυναικείου παπουτσιού και 4-5 σε νεαρά άτομα περίπου 20 χρονών.

Ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών Σίμος Δανιηλίδης ο οποίος από την πρώτη στιγμή ενημέρωσε τις παρατάξεις της αντιπολίτευσης στο δημοτικό συμβούλιο για το θέμα, διαβεβαιώνει ότι οι προσπάθειες ανεύρεσης και άλλων ομαδικών τάφων θα συνεχιστούν και ο δήμος θα παράσχει κάθε βοήθεια σε αυτή την κατεύθυνση ώστε να βρεθούν όλοι οι σκελετοί των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους με αυτό τον τρόπο στα μαύρα χρόνια του Εμφυλίου και δεν τους αποδόθηκαν οι τιμές που παραδοσιακά αποδίδονται στους νεκρούς.

Κατασκευή μνημείου ζητά το ΚΚΕ

Κλιμάκιο του ΚΚΕ αποτελούμενο από την Θεανώ Καπέτη, μέλος του ΠΓ της ΚΕ και Γραμματέα της ΚΟ Κεντρικής Μακεδονίας, και τον Δημήτρη Παπατολίδη, μέλος της ΚΕ και επικεφαλής του Τμήματος Ιστορίας της Επιτροπής Περιοχής Κεντρικής Μακεδονίας του ΚΚΕ επισκέφτηκε τον χώρο όπου βρέθηκαν δύο ομαδικοί τάφοι εκτελεσμένων στις Συκιές Θεσσαλονίκης, όπου ενημερώθηκαν για τα ευρήματα και την εξέλιξη των εργασιών από τον δήμαρχο Νεάπολης – Συκεών Σίμο Δανιηλίδη.

Οι εργασίες συνεχίζονται και φέρνουν στο φως συγκλονιστικά τεκμήρια των «πέτρινων χρόνων» της σύγχρονης πολιτικής Ιστορίας του τόπου, καθώς το Επταπύργιο και η ευρύτερη περιοχή είναι ένας σημαντικός χώρος, όπου μαρτύρησαν, φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν χιλιάδες κομμουνιστές και άλλοι αγωνιστές, ιδιαίτερα την περίοδο 1946 – 1949.

Συνολικά από τον Δεκέμβρη του 2024 μέχρι και σήμερα εντοπίστηκαν στον χώρο όπου βρίσκεται το Πάρκο Εθνικής Αντίστασης, στη συμβολή των οδών Κανάρη, Σολωμού και Μιαούλη, 4 ομαδικοί τάφοι και σκελετοί από 25 εκτελεσμένους.

Στον έναν από τους δύο ομαδικούς τάφους που εντοπίστηκαν τελευταίοι βρέθηκαν τα οστά 4 εκτελεσμένων και στον δεύτερο τα οστά άλλων 7. Κάποια από τα κρανία είχαν οπή, από τη «χαριστική βολή» που έδωσε ο επικεφαλής του εκτελεστικού αποσπάσματος. Στον δεύτερο ομαδικό τάφο εντοπίστηκαν τα υπολείμματα ενός γυναικείου παπουτσιού, φανερώνοντας ότι το θύμα ήταν γυναίκα. Επίσης βρέθηκαν και περισυνελέγησαν σφαίρες.

Η Θεανώ Καπέτη ανέδειξε την αναγκαιότητα να δημιουργηθεί ένα ταφικό μνημείο και τόνισε ότι το ΚΚΕ θα στηρίξει την προσπάθεια της δημοτικής αρχής για συνέχιση των εργασιών, διεκδικώντας την εξασφάλιση των αναγκαίων κονδυλίων με ευθύνη του κράτους.

Επίσης ενημέρωσε τον δήμαρχο ότι με πρωτοβουλία του Κόμματος ξεκίνησε μια προσπάθεια εντοπισμού συγγενών εκτελεσμένων αγωνιστών στην περιοχή, προκειμένου να διεκδικηθεί η οργάνωση και πραγματοποίηση της διαδικασίας ταυτοποίησης των σκελετών, με την εξέταση DNA συγγενών.

Ανακοίνωσε ακόμα ότι θα δοθεί στη δημοσιότητα ο μαρτυρικός κατάλογος των ονομάτων των περίπου 400 εκτελεσμένων, που έχουν συγκεντρωθεί μέσα από πολύχρονη συλλογική προσπάθεια του Κόμματος, για να μπορούν να επικοινωνήσουν οι απόγονοί τους.

Τέλος, υπογράμμισε ότι επιβεβαιώνεται η σημασία της Απόφασης της ΚΕ του ΚΚΕ για την κατασκευή μνημείου του Κόμματος στο πίσω μέρος της Ακρόπολης του Επταπυργίου (Γεντί Κουλέ), όπου πραγματοποιούνταν και ο κύριος όγκος των εκτελέσεων. Ότι η περίοδος που εντοπίστηκαν οι ομαδικοί τάφοι έρχεται σε μια συγκυρία όπου εντείνονται οι ενέργειες από τη μεριά του ΚΚΕ για την ακριβή τοποθεσία του μνημείου, για το οποίο άλλωστε οι εργασίες του γλύπτη Άγγελου Βλάσση συνεχίζονται.

Ο Δημήτρης Παπατολίδης σε δήλωσή του σημείωσε πως «η αποκάλυψη ομαδικών τάφων με σκελετούς εκτελεσμένων της περιόδου 1946 – 1949 στη συγκεκριμένη περιοχή είναι ένα πολύ σημαντικό γεγονός. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα μαζικό ταφικό μνημείο μέσα στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, απέναντι από το Γεντί Κουλέ. Ένα μνημείο που αποδεικνύει το μίσος της αστικής εξουσίας απέναντι στο εργατικό – λαϊκό κίνημα, απέναντι στους κομμουνιστές. Γιατί είναι η μοναδική περίοδος ιστορικά στην οποία πετάγονταν κυριολεκτικά οι εκτελεσμένοι μέσα σε λάκκους, ομαδικούς τάφους, όπως στο Αουσβιτς. Και δείχνει τον χαρακτήρα και το ήθος αυτής της εξουσίας. Στην περιοχή αυτή, έξω από το Γεντί Κουλέ, εκτελέστηκαν τουλάχιστον 400 κομμουνιστές και άλλοι αγωνιστές.

Το ΚΚΕ θα παλέψει να αναδειχθεί με κάθε τρόπο αυτό το σημαντικό εύρημα, για να μπορεί ο λαός μας να γνωρίσει την Ιστορία του. Να μάθει για τη στάση που κράτησαν οι συγκεκριμένες δυνάμεις που επί δεκαετίες προσπάθησαν να μπαζωθεί η Ιστορία, οι μαζικοί τάφοι και τα εγκλήματα που έγιναν κατά του εργατικού – λαϊκού κινήματος. Να αποκαλυφθεί ο χαρακτήρας των πράξεών τους».

Τι ακολουθεί

Οι περισσότεροι από τους σκελετούς ήδη έχουν παραδοθεί στην Αστυνομική Διεύθυνση για έλεγχο και προσδιορισμό της ηλικίας και του χρόνου εκτέλεσης.

Ο δήμαρχος Σίμος Δανιηλίδης  έχει ζητήσει την επιστροφή των σκελετών έτσι ώστε:

Να είναι στην διάθεση συγγενών και απογόνων προκειμένου να πραγματοποιήσουν έλεγχο και διασταύρωση DNA

Με πρωτοβουλία του δήμου να γίνει ταφικό μνήμα στο σημείο που βρέθηκαν οι σκελετοί.

Να τοποθετηθεί μνημείο πάνω από το ταφικό μνήμα.

Σε συνεννόηση που ήδη έχει γίνει με την Μητρόπολη Νεαπόλεως-Σταυρουπόλεως να ψαλεί εξόδιος ακολουθία.