Εύχαρις Παναγοπούλου στο TheOpinion: «Πιστεύω στη δύναμη της διά ζώσης επικοινωνίας»
Η Ψυχολόγος Υγείας, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής, Διευθύντρια ΠΜΣ «Εφαρμογές της Ψυχολογίας στην Υγεία» και Πρόεδρος Κέντρου Επιστήμης, Τέχνης και Οικογένειας «ΣύΖευξη», Εύχαρις Παναγοπούλου, μιλάει στο TheOpinion και στη Δέσποινα Δαϊλιάνη.
Ένα επιστημονικό και βιωματικό ταξίδι στη θεραπευτική δύναμη της γυναικείας φιλίας θα πραγματοποιηθεί, απόψε, στη σκηνή του Δημοτικού Θεάτρου Καλαμαριάς «Μελίνα Μερκούρη».
Οι δρόμοι μας με την Εύχαρις Παναγοπούλου συναντήθηκαν πριν από περίπου έναν χρόνο, φέρνοντάς μας σε επαφή με την έννοια της πολιτιστικής ψυχοθεραπείας. Πώς μεταφράζεται αυτό στην πράξη; Η ίδια, αξιοποιώντας την τέχνη ως εργαλείο, μετατρέπει τη γνώση της γύρω από την ψυχική υγεία σε άμεση παρέμβαση στο κοινωνικό σύνολο.
Στην… «Πολυθρόνα» της, έχουν καθίσει μέχρι σήμερα αγαπημένα πρόσωπα από τον χώρο του πολιτισμού, με τελευταία προσκεκλημένη τη Χαρούλα Αλεξίου. Αυτή η διαδρομή συνεχίζεται με την προσθήκη μιας σειράς μοναδικών ψυχοθεραπειών αυτοσχεδιασμού, οι οποίες θέτουν στο επίκεντρο τις ιστορίες του κοινού.

Στο αυτοσχεδιαστικό σκέλος αναφέρεται η ηθοποιός, Αλεξάνδρα Κασιούμη, εξηγώντας πώς οι προσωπικές αφηγήσεις μπορούν να μετατραπούν σε μια βιωματική θεατρική εμπειρία για τους θεατές, χωρίς να εκτίθενται.
Με αφορμή, λοιπόν, την ημέρα της γυναίκας, το πρώτο επιστημονικό – βιωματικό ταξίδι είναι αφιερωμένο στη δύναμη της γυναικείας φιλίας. Τέτοιου είδους εγχειρήματα θα ήταν, δίχως άλλο, κόσμημα για την ελληνική τηλεόραση…

«Στην Πολυθρόνα με την Εύχαρις». Εύχαρις, πώς αποφάσισες να ξεκινήσεις αυτόν τον κύκλο πολιτιστικής ψυχοθεραπείας στις θεατρικές σκηνές;
Έχοντας την αφετηρία μου ως ψυχολόγος —δουλεύω κλινικά πολλά χρόνια— αλλά κι ως ακαδημαϊκός που έρχομαι σε επαφή με όλες τις έρευνες, διαπιστώνω ότι υπάρχει κόσμος εκεί έξω που χρειάζεται βοήθεια και δεν έχει πρόσβαση στη γνώση.
Θεωρώ ότι η καθημερινότητά μας είναι σχέσεις. Δεν πιστεύω στην ψυχοθεραπεία που διαρκεί χρόνια, πρέπει να είναι κάτι στοχευμένο. Επίσης, πάρα πολλοί, πια, μιλούν για την ανθρώπινη ψυχή, ενώ δεν έχουν τις αντίστοιχες σπουδές. Αποφάσισα, λοιπόν, να βγω από τα γραφεία μου και να βρω έναν τρόπο να μετατρέψω την επιστήμη μου σε βίωμα για τον καθένα.
Μου αρέσει και το θέατρο πάρα πολύ, αλλά όχι να παίζω τις ιστορίες άλλων. Έτσι, εκτός από τους αναγνωρίσιμους καλεσμένους, ήθελα να εντάξω σε αυτό το concept και τοπικές ομάδες, με τις τέχνες του θεάτρου, της μουσικής και του χορού να μεταφράζουν την επιστήμη της ψυχικής υγείας σε βίωμα.
Η ανταπόκριση του κοινού όλο αυτό το διάστημα, από δεκαπεντάχρονα παιδιά μέχρι ανθρώπους ενενήντα ετών, είναι μεγάλη. Είναι πάρα πολύ ωραίο συναίσθημα να λαμβάνεις μηνύματα και να συνειδητοποιείς πόσους βοήθησαν, τελικά, αυτές οι πολιτιστικές ψυχοθεραπείες.
Αυτό το εγχείρημα υποστηρίζεται από το Κέντρο Επιστήμης, Τέχνης και Οικογένειας «ΣύΖευξη». Πρόκειται για έναν Μη Κερδοσκοπικό Οργανισμό, που στοχεύει στη μετάφραση των ερευνών σε συγκεκριμένες δράσεις για τον κόσμο και μέσω του οποίου διοργανώνονται εκπαιδεύσεις γιαγιάδων και παππούδων, μονογονεΐκών οικογενειών, εφήβων.

Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Εφαρμογές της Ψυχολογίας στην Υγεία» του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης πώς εμπλέκεται σε αυτό;
Το υλικό των πολιτιστικών ψυχοθεραπειών προκύπτει από τις έρευνες και τις διπλωματικές εργασίες των μεταπτυχιακών φοιτητών. Φυσικά, εμπλέκονται κι οι ίδιοι σε όποιο άλλο πόστο επιθυμούν.
Στην τελευταία «Πολυθρόνα», μάλιστα, συμπράξαμε με το Τμήμα Εικαστικών της Σχολής Καλών Τεχνών. Είκοσι πέντε φοιτητές κλήθηκαν να ζωγραφίσουν τον έρωτα. Έτσι, όταν ερχόταν ο κόσμος στο θέατρο, έβλεπε τους φοιτητές να ζωγραφίζουν. Όταν έφευγε από αυτό, αντίκριζε τα έργα ολοκληρωμένα. Είναι πολύ ωραίο για τα παιδιά, και για επαγγελματικούς λόγους.
Στην τελευταία «Πολυθρόνα»… η Εύχαρις συνάντησε τη Χάρις!
Η Χάρις Αλεξίου είναι ένας ζεστός και έξυπνος άνθρωπος, με παιδεία. Ήταν πολύ συγκινημένη, όταν ανέβηκε στη σκηνή για να ψυχοθεραπευτεί στην «Πολυθρόνα».

Εσύ, Αλεξάνδρα, εκτός από το υποκριτικό, επωμίζεσαι και το σκηνοθετικό κομμάτι. Αναλαμβάνεις να συντονίσεις καλλιτεχνικά όλες τις ομάδες που συμμετέχουν.
Αυτό που παρουσιάζουμε στη σκηνή, προκύπτει από αυτοσχεδιασμούς και βιωματικά παιχνίδια.
Αυτός ο συντονισμός έχει την ομορφιά του! Το γεγονός ότι μου δίνεται η ευκαιρία να συνεργαστώ με διαφορετικούς ανθρώπους, κάθε ηλικίας, κάνει τη δουλειά μου τόσο ωραία!
Τι περιλαμβάνει το προκατασκευαστικό στάδιο; Οι συμμετέχοντες παραδίνονται στη διαδικασία;
Καταρχάς, θεωρώ ότι ο αυτοσχεδιασμός είναι το πιο σημαντικό κομμάτι στο θέατρο. Το «κλειδί» για όσους συμμετέχουν, είναι η σταδιακή προσέγγιση.
Όταν βλέπεις κάποιον να είναι «κλειστός», ξεκινάς με ένα θέμα σχεδόν έτοιμο, που να τον αγγίζει συναισθηματικά και να είναι «ελαφρύ». Για παράδειγμα, είναι εύκολο να ξεκινήσεις με κάτι αστείο ή κωμικό, χωρίς να χρειάζεται ο άλλος να εκτεθεί πολύ. Γιατί το πρόβλημα σε όλα αυτά είναι η έκθεση.
Βασικό παράγοντα αποτελεί και ο κινησιολογικός αυτοσχεδιασμός. Αν αφεθεί το σώμα, θα αφεθεί και το μυαλό.
Με την Εύχαρις πώς γνωριστήκατε;
Γνωριστήκαμε σε μια θεατρική ομάδα, στην οποία δίδασκα. Τα μαθήματα ήταν βιωματικά και βασίζονταν στον αυτοσχεδιασμό. Έτσι, ξεκίνησε η συνεργασία μας.
Έπειτα, αυτό εξελίχθηκε και σε φιλία. Συμπορευόμαστε σχεδόν επτά χρόνια.

Εύχαρις, στην «Πολυθρόνα», από δω και πέρα, θα κάθονται και οι ιστορίες του κοινού…
Ο κόσμος άρχισε να μοιράζεται τις ιδέες του μαζί μας. Καθώς πιστεύω στη δύναμη της διά ζώσης επικοινωνίας, γεννήθηκε η ιδέα να κάθονται στην «Πολυθρόνα» και οι ιστορίες του κοινού, χωρίς, όμως, να εκτίθεται κάποιος.
Αυτός ο νέος κύκλος ξεκινάει με τη θεραπευτική δύναμη της γυναικείας φιλίας. Υπάρχουν πάρα πολλές μελέτες που επιβεβαιώνουν τον ρόλο της στη μακροζωία· πώς, δηλαδή, αρρωσταίνεις λιγότερο, όταν έχεις δύο κολλητές. Αυτά τα πράγματα, ο κόσμος δεν τα γνωρίζει.
Η φιλοσοφία της νέας θεματολογίας κινείται γύρω από την ιδέα «έλα μαζί με κάποιον άλλον»… Η επόμενη μικρή «Πολυθρόνα», το Πάσχα, θα έχει να κάνει με τους έφηβους και τους γονείς τους: από τη σύγκρουση στη σύνδεση.
Υπάρχει, τελικά, γυναικεία φιλία;
Υπάρχει! Οι έρευνες το ονομάζουν “tribe”, να βρεις τη φυλή σου.
Η δύναμη της γυναικείας φιλίας είναι πιο βαθιά από αυτό που της αποδίδουμε. Στις αντρικές φιλίες δεν ισχύει το ίδιο, και είναι πολύ εντυπωσιακό.
Μελέτες δείχνουν ότι η γυναικεία φιλία είναι πιο σημαντική για την ψυχική και σωματική υγεία, παρά η ύπαρξη ενός συντρόφου.

Πληροφορίες
Στην Πολυθρόνα με την Εύχαρις: «H κολλητή μου κι εγώ»
Θα αυτοσχεδιάσουν η Αλεξάνδρα Κασιούμη και η Βαρβάρα Δουμανίδου, αντλώντας έμπνευση από τις ιστορίες του κοινού
Δημοτικό Θέατρο Καλαμαριάς «Μελίνα Μερκούρη»
Πέμπτη 12 Μαρτίου και ώρες 21:30-23:00
Κρατήσεις θέσεων τηλεφωνικά: 2310 999154 και στην ηλεκτρονική φόρμα
Από το Κέντρο Επιστήμης, Τέχνης και Οικογένειας, ΣύΖευξη