Στον τάκο: Σημειώσεις από τον πόλεμο, μέρος 15o ή όσα δεν πρόλαβα να πω στο «ζωντανό» μου

• Αναγκάζομαι να επανέλθω στο ζήτημα της δημοσιογραφικής κάλυψης ενός πολέμου. Δυστυχώς είναι πολλοί που δεν θέλουν να καταλάβουν τι πραγματικά συμβαίνει στη Μέση Ανατολή.
• Είναι μεγάλο λάθος, πέρα από εξαιρετική αφέλεια, να αντιμετωπίζουμε τον πόλεμο με λογικές οπαδών.
• Παραθέτω μερικά παραδείγματα από τα οποία νομίζω ότι ο καθένας μας μπορεί να καταλάβει πολλά. 

Την 7η Οκτωβρίου του 2023, μετά την επίθεση της Χαμάς, έγραψα και σχολίασα ότι πρόκειται για μία τρομοκρατική επίθεση, βάναυση, απολίτιστη και ασύμβατη με το σύγχρονο πνεύμα της ανθρωπότητας. Τότε κάποιοι με κατηγόρησαν ότι είμαι πράκτορας του Ισραήλ.

Λίγο αργότερα έγραψα και σχολίασα ότι το Ισραήλ το παρακάνει με τις άκριτες και αψυχολόγητες μαζικές επιθέσεις του στη Γάζα. Τότε κάποιοι σχολίασαν ότι είμαι αντισιωνιστής.

Λίγο αργότερα και ενώ ακόμα βρισκόμουν στο Ισραήλ για το σχετικό ρεπορτάζ, έγραψα και σχολίασα ότι είναι εντελώς απάνθρωπη η τακτική της Χαμάς να απαγάγει Ισραηλινούς και να τους κρατά ομήρους κάτω από απάνθρωπες συνθήκες μέσα στη Γάζα. Τότε κάποιοι με κατηγόρησαν για πράκτορα του Ισραήλ.

Πριν ακόμα επιστρέψω από το Ισραήλ, είχα γράψει ότι το μεγαλύτερο μέρος των πυραυλικών επιθέσεων από τη Γάζα εναντίον του Τελ Αβίβ κατόρθωνε και το αναχαίτιζε η αντιπυραυλική ασπίδα του IDF. Τότε κάποιοι έγραψαν και σχολίασαν ότι υποστηρίζω το Ισραήλ.

Λίγο αργότερα έγραψα και σχολίασα ότι είναι εντελώς ασύμβατη με το μέγεθος της απειλής η χρήση βίας του Ισραήλ και τότε κάποιοι με κατηγόρησαν σαν φιλοπαλαιστίνιο.

Όταν η Αμερική επιτέθηκε στο Ιράν, έγραψα και σχολίασα ότι μπορεί το επιχείρημα πως πρέπει το Ιράν να στερηθεί τη δυνατότητα να αποκτήσει πυρηνικά όπλα για το καλό της ανθρωπότητας να στέκει, ωστόσο θα πρέπει πολλά να γίνουν ακόμα για να δικαιολογηθεί μια τέτοια επίθεση. Τότε κάποιοι έγραψαν ότι υποστηρίζω τους Μουλάδες.

Όταν η Χεσμπολάχ επιτέθηκε στο Ισραήλ για να υποστηρίξει το Ιράν και να δημιουργήσει ένα δεύτερο μέτωπο στην περιοχή κατά του Τελ Αβίβ τότε έγραψα ότι η επίθεση αυτή είναι εντελώς αδικαιολόγητη και χωρίς κανέναν σοβαρό λόγο βάζει τον Λίβανο μέσα στον πόλεμο. Τότε κάποιοι έγραψαν ότι υποστηρίζω το Ισραήλ.

Το ίδιο υποστήριξαν κάποιοι άλλοι όταν έγραψα και είπα στις ανταποκρίσεις μου, ευρισκόμενος πλέον στον Λίβανο, ότι είναι εντελώς λογικό το Ισραήλ στην προσπάθειά του να υπερασπιστεί τον εαυτό του, τον στρατό του και τους πολίτες του να επιτίθεται στον Λίβανο για να αντιμετωπίσει τη Χεσμπολάχ και τις επιθέσεις της.

Όταν στη συνέχεια είπα ότι το Ισραήλ επιτίθεται με τρόπο ο οποίος είναι εντελώς δυσανάλογος σε σχέση με την απειλή την οποία αντιμετωπίζει από τον Λίβανο τότε με είπαν πράκτορα της Χεσμπολάχ.

Όταν είπα ότι κάποια από τα χτυπήματα του Ισραήλ γίνονται στοχευμένα, επικεντρωμένα με χειρουργικό τρόπο και με επαρκή προειδοποίηση ώστε να ειδοποιούνται οι περίοικοι και να μην έχουμε θύματα ως παράπλευρες απώλειες, τότε κάποιοι είπαν ότι υποστηρίζω το Ισραήλ.

Όταν είπα στις ανταποκρίσεις μου από τον Λίβανο ότι κάποια από τα χτυπήματα του Ισραήλ γίνονται χωρίς προειδοποίηση, γίνονται σε περιοχές οι οποίες είναι καθαρά οικιστικές και πλήττουν απλούς πολίτες και άμαχο πληθυσμό, τότε κάποιοι είπαν ότι είμαι υποστηρικτής των μουσουλμάνων.

Όταν είπα ότι είναι εντελώς παράλογο και δεν υπάρχει η παραμικρή λογική αιτιολόγηση και δικαιολόγηση να κατεδαφίζεται από ένα τρομερό πυραυλικό χτύπημα μια ολόκληρη πολυκατοικία, να υπάρχουν δεκάδες νεκροί και τραυματίες, μόνο και μόνο για να εξουδετερωθεί ένας άνθρωπος που τυχαίνει να μένει στη συγκεκριμένη πολυκατοικία και είναι στέλεχος της Χεσμπολάχ, τότε πάλι κατηγορήθηκα ως πράκτορας της σιιτικής οργάνωσης.

Όταν είπα ότι στον Λιβανέζικο Νότο οι Ισραηλινοί είναι πολύ προσεκτικοί και δεν έχουν πειράξει καθόλου τα χριστιανικά χωριά, τότε κάποιοι με αποκάλεσαν πράκτορα του Ισραήλ.

Όταν παρουσίασα ρεπορτάζ σύμφωνα με το οποίο το Ισραήλ χτύπησε εθελοντές, προσκόπους – διασώστες και τα ασθενοφόρα τους όπως επίσης και τον σταθμό πρώτων βοηθειών τους στον Νότιο Λίβανο, κάτι το οποίο είναι εντελώς απαράδεκτο, τότε κάποιοι είπαν ότι είμαι πράκτορας της Χεσμπολάχ.

Όταν είπα στις ανταποκρίσεις μου ότι κάποια από τα χτυπήματα στον Λιβανέζικο Νότο είναι επικεντρωμένα και χειρουργικά και χτυπούν κάποιους συγκεκριμένους στόχους στους οποίους η Χεσμπολάχ, αμέσως μετά το χτύπημα μας απαγορεύει εμάς όλους τους ξένους δημοσιογράφους να μεταβούμε στο σημείο για να δούμε τι τελικά χτυπήθηκε, τότε κάποιοι με αποκάλεσαν άνθρωπο των Εβραίων.

Όταν είπα στις ανταποκρίσεις μου ότι τα χτυπήματα τη Μεγάλη Τετάρτη εναντίον της Βηρυτού ήταν απάνθρωπα και πέρα από κάθε ηθική πολέμου αφού έγιναν, δώδεκα στον αριθμό, σχεδόν ταυτόχρονα εντελώς απροειδοποίητα σε ώρα στην οποία ο απλός κόσμος ήταν στους δρόμους, γιατί ήταν κυριολεκτικά μέρα μεσημέρι (λίγο μετά τις δύο) και ότι έγιναν σε περιοχές που δεν είχαν απολύτως καμία σχέση με τα προπύργια της Χεσμπολάχ και σε περιοχές πολλές από τις οποίες ήταν χριστιανικές ή περιοχές στις οποίες κατοικούσαν σουνίτες μουσουλμάνοι που δεν έχουν και τις καλύτερες σχέσεις με τη Χεσμπολάχ, τότε κάποιοι είπαν ότι είμαι εχθρός των Εβραίων και απολογητής της Χεσμπολάχ…

Θα μπορούσα να συνεχίσω αυτόν τον κατάλογο με τα στοιχεία του ρεπορτάζ τα οποία μπορώ να ανακαλέσω εύκολα από τη μνήμη μου κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου και γενικότερα της μεσανατολικής κρίσης.

Είναι πραγματικά χιλιάδες τα περιστατικά στα οποία μπορώ να αναφερθώ, όπως και πάρα πολλά είναι τα σχόλια τα οποία έχω λάβει κατά καιρούς γιατί κάποιοι νομίζουν, βλέποντας κάθε φορά ένα στοιχείο του ρεπορτάζ ή ένα σχόλιο μου ή ένα κείμενό μου ή μια ανταπόκρισή μου να υποστηρίζουν, να ισχυρίζονται και να γράφουν με μεγάλη βέβαια θρασύτητα ότι δήθεν εγώ μέσα από τη δημοσιογραφική μου δουλειά εξυπηρετώ τη μία ή την άλλη πλευρά.

Δυστυχώς είναι πάρα πολύς ο κόσμος, οι αναγνώστες, οι τηλεθεατές, το κοινό, γενικά εσείς που με διαβάζετε που δεν έχουν ούτε τη διάθεση αλλά ούτε φαίνεται και τη δυνατότητα να αντιληφθούν ότι η δημοσιογραφική δουλειά δεν μπορεί να αποτελεί μία εκ θέσεως συμπεριφορά. Η δουλειά την οποία όλοι εμείς προσπαθούμε να κάνουμε αφορά τη δική σας πληροφόρηση.

Σίγουρα μέσα στο κύκλωμα αυτό της πληροφόρησης, της ενημέρωσης, της δημοσιογραφίας, των μέσων μαζικής ενημέρωσης παίζονται και πολλά παιχνίδια σε σχέση με την υποστήριξη της μίας ή της άλλης πλευράς.

Αλλά δεν είναι πάντα έτσι τα πράγματα. Παιχνίδια παίζουν οι μεγάλοι. Πάντοτε τα έπαιζαν και πάντοτε θα τα παίζουν.

Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι εμείς, οι δημοσιογράφοι και πολύ περισσότερο οι άνθρωποι που βρισκόμαστε στο πεδίο, στο δημοσιογραφικό πεζοδρόμιο, αποτελούμε πιόνια πάνω σε αυτή τη σκακιέρα. Προσωπικά, όπως έχω εξηγήσει πολλές φορές, αντιμετωπίζω το πολεμικό ρεπορτάζ όπως οποιοδήποτε ρεπορτάζ. Όταν γίνεται κάτι καλό, το σημειώνουμε.

Όταν αντιλαμβανόμαστε κάτι το αρνητικό, κάτι το αξιοσημείωτο, κάτι το οποίο αξίζει να μπει στη σφαίρα της πληροφόρησης, πρέπει, έχουμε την υποχρέωση, αυτή είναι η δουλειά μας άλλωστε, αλλά και την ηθική υποχρέωση να το σημειώνουμε, ανεξάρτητα αν αυτό το στοιχείο της είδησης μπορεί να αποτελεί αιχμή ή κατηγορία για τη μία πλευρά.

Επιτέλους, όλοι εσείς, το αναγνωστικό κοινό, οι τηλεθεατές, η κοινωνία, θα πρέπει να αντιληφθεί ότι το δημοσιογραφικό υλικό δεν είναι προπαγάνδα. Το δημοσιογραφικό υλικό έχει σαν στόχο να φέρει στην προσοχή της κοινής γνώμης και του κάθε πολίτη, ειδικά, κρίσιμα στοιχεία μιας υπόθεσης.

Ο πολίτης θα πρέπει να αναπτύξει προσωπικά την ικανότητα να αντιλαμβάνεται τις γενικότερες καταστάσεις μέσα από αυτά τα στοιχεία των ειδήσεων. Προκειμένου να είναι σωστά ενημερωμένος θα πρέπει προσωπικά ο ίδιος να αναπτύξει τις δυνατότητες που θα του επιτρέψουν, να έχει μια συνολική εικόνα αφού μπορεί να αξιοποιήσει τα στοιχεία του ρεπορτάζ, τα οποία εμείς οι δημοσιογράφοι και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης του δίνουμε. Όσο ο κόσμος δεν αντιλαμβάνεται αυτή τη δύσκολη σε κάποιες φάσεις διαδικασία, τόσο δεν θα είναι καλά ενημερωμένος και θα κατηγορεί όλους εμάς ότι παίζουμε κάποια παιχνίδια.

Δυστυχώς δεν λείπουν και οι φάσεις, οι καταστάσεις, όπως και οι άνθρωποι που πραγματικά δεν θέλουν να ενημερωθούν σωστά. Υπάρχουν πολίτες οι οποίοι το μόνο που θέλουν να κάνουν μέσα από την παρακολούθηση της παρουσίασης δημοσιογραφικού υλικού είναι να νιώσουν ότι έχουν δίκιο, ότι αυτά τα οποία πίστευαν πριν ακούσουν τις ειδήσεις, επιβεβαιώνονται από αυτές. Το έχουμε ζήσει αυτό το στοιχείο πάρα πολλές φορές στο παρελθόν και δυστυχώς αποτελεί παράγοντα υποβάθμισης όχι μόνο της ενημέρωσης και της δημοσιογραφίας αλλά και της κοινωνίας μας γενικότερα.

Ελπίζω και εύχομαι ο κόσμος, ο πολίτης, ο αναγνώστης, το κοινό γενικά να αντιληφθεί κάποια στιγμή ότι στην πολύπλοκη εποχή που ζούμε δεν υπάρχει άσπρο μαύρο, δεν υπάρχουν οι καλοί και οι κακοί, δεν είναι τα πράγματα εύκολα και ότι εάν θέλει πραγματικά να αντιληφθεί την ουσία των πραγμάτων, θα πρέπει να αντιληφθεί ότι αποτελεί προσωπική του υποχρέωση η ανάπτυξη ενός μηχανισμού είσπραξης, ανάλυσης και αντίληψης των γεγονότων.