Ο.Φ.Κ.Α.Θ.: Εκεί όπου ο εθελοντισμός γίνεται αποστολή ζωής
Η συνέντευξη δημοσιεύτηκε στη θεματική έκδοση του theopinion.gr ΦΙΛΟΤΙΜΩ
Άννα Κρητικού 
Υπάρχουν στιγμές που ο χρόνος δεν μετριέται με ρολόγια, αλλά με ανάσες. Με τη σιωπή πριν από ένα τηλεφώνημα. Με την αγωνία μιας οικογένειας που περιμένει ένα νέο. Εκεί, στην πιο ευάλωτη στιγμή του ανθρώπου, βρίσκεται ο πυρήνας του εθελοντισμού.
Ο Ο.Φ.Κ.Α.Θ., από το 2007 μέχρι σήμερα, έχει μετατρέψει αυτή την ευθύνη σε οργανωμένη αποστολή. Ενταγμένος από τον Μάιο του 2008 στα μητρώα του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας στο Μ.Ε.Ο.Π.Π., αποτελεί μια πιστοποιημένη εθελοντική διασωστική δύναμη με πανελλαδική παρουσία.
Με έδρα την Περαία του Δήμου Θερμαϊκού και 17 Βάσεις Ετοιμότητας σε όλη τη χώρα – από τη Χαλκιδική και το Κιλκίς μέχρι την Κρήτη, την Κέρκυρα και τον Έβρο – η ομάδα ανταποκρίνεται σε ορεινές και θαλάσσιες διασώσεις, σε πυρκαγιές, σε φυσικές καταστροφές, σε αναζητήσεις αγνοουμένων, σε υγειονομικές καλύψεις εκδηλώσεων. Όμως, όπως επισημαίνει στο ΦΙΛΟΤΙΜΩ ο Πρόεδρος της διοίκησης της Ο.Φ.Κ.Α.Θ, Χρήστος Ράμος, «κάθε τομέας δράσης μας είναι εξίσου σημαντικός, γιατί σε κάθε συμβάν διακυβεύεται ανθρώπινη ζωή, φυσικό περιβάλλον ή κοινωνική συνοχή».
«Κάθε κλήση για βοήθεια είναι μια δέσμευση»
Οι αριθμοί αποτυπώνουν το εύρος: 158 επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, 45 ανθρωπιστικές και κοινωνικές δράσεις, 68 συνδρομές σε πυρκαγιές, 4.526 ώρες πυρασφάλειας. Όμως για τα μέλη του Ο.Φ.Κ.Α.Θ., η ουσία δεν βρίσκεται στα στατιστικά.
«Συνεχίζουμε με εκπαίδευση, οργάνωση και αίσθημα ευθύνης, γιατί κάθε κλήση για βοήθεια είναι για εμάς μια δέσμευση απέναντι στην ανθρώπινη ζωή», τονίζει ο Χρήστος Ράμος.
Η ορεινή διάσωση απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό και άρτια εκπαιδευμένους διασώστες. Η θαλάσσια έρευνα και διάσωση πραγματοποιείται κατόπιν εντολής των αρμόδιων λιμενικών αρχών ή έπειτα από κλήση στη βάση ετοιμότητας. Η δασοπυρόσβεση και η δασοπροστασία φέρνουν τους εθελοντές στην πρώτη γραμμή, απέναντι στις φλόγες. Παράλληλα, η ομάδα υποστηρίζει τηλεπικοινωνιακά δίκτυα σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, παρέχει πρώτες βοήθειες και συμμετέχει στην αποκατάσταση φυσικών καταστροφών.
«Δεν υπάρχει μικρό ή μεγάλο συμβάν. Για εμάς όλα είναι σημαντικά», σημειώνει ο Πρόεδρος, περιγράφοντας μια φιλοσοφία που δεν ιεραρχεί τις ζωές ούτε τις ανάγκες.
«Οι πρώτες ώρες είναι οι κρίσιμες»
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην έρευνα αγνοουμένων, έναν από τους πιο απαιτητικούς τομείς. Με καταρτισμένους εθελοντές, ειδικά εκπαιδευμένο σκύλο έρευνας και χρήση drone για εναέρια επιτήρηση δύσβατων περιοχών, ο Ο.Φ.Κ.Α.Θ. κινητοποιείται άμεσα.
«Όπως λέμε πάντα, οι πρώτες ώρες σε μια εξαφάνιση είναι οι κρίσιμες. Η άμεση κινητοποίηση, η σωστή πληροφόρηση και η ταχύτητα αντίδρασης μπορούν να καθορίσουν το αποτέλεσμα. Ο χρόνος είναι καθοριστικός παράγοντας», υπογραμμίζει ο Χρήστος Ράμος.
Και όταν η επιχείρηση έχει θετική έκβαση, τότε το αποτύπωμα δεν είναι μόνο επιχειρησιακό – είναι βαθιά ανθρώπινο. «Όταν εντοπίζεις έναν άνθρωπο ζωντανό, όταν βλέπεις την αγωνία να μετατρέπεται σε δάκρυα ανακούφισης, τότε αντιλαμβάνεσαι το πραγματικό βάρος και το μεγαλείο της αποστολής μας. Αυτές οι στιγμές δεν ξεχνιούνται. Μας συνοδεύουν σε κάθε επόμενη επιχείρηση», αναφέρει.
Οι λέξεις του δεν περιγράφουν απλώς μια διαδικασία, αποκαλύπτουν τη συναισθηματική φόρτιση που κουβαλά κάθε διασώστης. Η επιτυχία δεν είναι απλώς ένα «περιστατικό με θετική κατάληξη». Είναι μια ανάσα που επιστρέφει. Μια οικογένεια που ξανασμίγει.
«Δεν είναι ο πυρήνας μας — γιατί για εμάς όλα είναι σημαντικά»
Παρότι η έρευνα αγνοουμένων αγγίζει ιδιαίτερα την κοινή γνώμη, ο Ο.Φ.Κ.Α.Θ. δεν αυτοπροσδιορίζεται μονοθεματικά. «Η έρευνα αγνοουμένων αποτελεί έναν από τους πιο απαιτητικούς τομείς μας. Δεν είναι ο πυρήνας μας — γιατί για εμάς όλα είναι σημαντικά», επισημαίνει ο Πρόεδρος.
Η ίδια φιλοσοφία διαπερνά και τη συμμετοχή της ομάδας σε φυσικές καταστροφές και ανθρωπιστικές αποστολές. «Σε κάθε συμβάν διακυβεύεται κάτι πολύτιμο. Είτε είναι μια ανθρώπινη ζωή είτε ένα κομμάτι του φυσικού μας πλούτου», σημειώνει.
Το 2016, η προσφορά αυτή αναγνωρίστηκε διεθνώς, όταν ο Ο.Φ.Κ.Α.Θ. βραβεύτηκε στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης με το διεθνώς αναγνωρισμένο βραβείο «Giuseppe Sciacca» από την Ιταλία για την εθελοντική του δράση. Μια διάκριση που, όπως τονίζουν τα μέλη του, ανήκει σε κάθε εθελοντή που στάθηκε στο πεδίο.
Πίσω από κάθε επιχείρηση, όμως, υπάρχει μια καθημερινότητα προετοιμασίας, από εκπαιδεύσεις, ασκήσεις, τεχνικό έλεγχο εξοπλισμού, μέχρι ανάπτυξη και διατήρηση τηλεπικοινωνιακών συστημάτων. «Η συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές και την κοινωνία είναι απαραίτητη», υπογραμμίζει ο Χρήστος Ράμος, επαναλαμβάνοντας ότι η δράση δεν είναι ατομική, αλλά συλλογική.
Στο τέλος της ημέρας, αυτό που μένει δεν είναι μόνο η επιτυχία μιας αποστολής. Είναι η επιλογή. Η επιλογή να είσαι παρών. Να ανταποκρίνεσαι. Να υπηρετείς χωρίς αντάλλαγμα. Και ίσως η πιο χαρακτηριστική φράση που συνοψίζει το ανθρώπινο πρόσωπο του Ο.Φ.Κ.Α.Θ. είναι η απλή, αλλά βαριά σε νόημα, διαπίστωση του προέδρου του: «Κάθε κλήση για βοήθεια είναι για εμάς μια δέσμευση απέναντι στην ανθρώπινη ζωή».
Σε έναν κόσμο που συχνά δοκιμάζεται, αυτή η δέσμευση είναι κάτι περισσότερο από λόγια. Είναι πράξη. Είναι στάση ζωής. Είναι εθελοντισμός στην πιο ουσιαστική του μορφή.
