Η Βόρεια Ελλάδα στον πυρήνα της ευρωπαϊκής μετεξέλιξης

Αρθρογραφεί στο TheOpinion και στην ειδική έντυπη έκδοση THINK, με αφορμή την 90ή ΔΕΘ, ο Απόστολος Τζιτζικώστας, Ευρωπαίος Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού 

Η Θεσσαλονίκη βρίσκεται σε μία περίοδο πραγματικής αλλαγής. Έργα και υποδομές που για χρόνια συζητούσαμε παίρνουν πλέον συγκεκριμένη μορφή. Την ίδια στιγμή, οι γεωπολιτικές, ενεργειακές και οικονομικές ανακατατάξεις μετακινούν σταδιακά το κέντρο βάρους προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και δημιουργούν για τη Βόρεια Ελλάδα μια ιστορική ευκαιρία. Η 90ή ΔΕΘ είναι η κατάλληλη στιγμή για να δούμε τη μεγάλη εικόνα και κυρίως τη θέση της Θεσσαλονίκης και της Βόρειας Ελλάδας μέσα σε αυτήν.

Η Ευρώπη αλλάζει. Οι κρίσεις, οι περιφερειακές αναταράξεις, αλλά και οι τεχνολογικές εξελίξεις, επηρεάζουν το εμπόριο και τις μεταφορές, οι εφοδιαστικές αλυσίδες αναδιατάσσονται και ο διεθνής ανταγωνισμός γίνεται πιο έντονος. Σε αυτό το νέο περιβάλλον, η συνδεσιμότητα, οι υποδομές και οι μεταφορές, δεν είναι πλέον μόνο ζήτημα ανάπτυξης. Είναι ζήτημα ανθεκτικότητας, ασφάλειας και στρατηγικής αυτονομίας.

Γι’ αυτό και οι ευρωπαϊκές επενδύσεις στις μεταφορές αποκτούν νέα, στρατηγική σημασία. Στο νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, οι πόροι για τις υποδομές και τις μεταφορές διπλασιάζονται ξεπερνώντας τα 51,5 δισ. ευρώ, ενώ δεκαπλασιάζονται οι πόροι για τη στρατιωτική κινητικότητα αγγίζοντας τα 17,5 δισ. ευρώ. Με την αξιοποίηση αυτών των πόρων στόχος μας είναι να βελτιώσουμε και να επεκτείνουμε τις οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις, να εκσυγχρονίσουμε τα λιμάνια, να αναβαθμίσουμε τα αεροδρόμια και να ενισχύσουμε τις υποδομές για στρατιωτική χρήση. Για να γίνει η Ευρώπη ακόμα πιο ανταγωνιστική και ασφαλής.

Αυτή η μεγάλη ευρωπαϊκή αλλαγή εξελίσσεται παράλληλα με μία άλλη, εξίσου σημαντική: τη μετεξέλιξη της Θεσσαλονίκης και ευρύτερα της βόρειας Ελλάδας με την αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων.

Το Μετρό λειτουργεί και ξεκινάει η επέκτασή του στη δυτική Θεσσαλονίκη. Το Flyover προχωράει. Ο 6ος Προβλήτας ενισχύει τις δυνατότητες του λιμανιού. Νέες σιδηροδρομικές συνδέσεις και ο Προαστιακός της δυτικής Θεσσαλονίκης βρίσκονται στο σχεδιασμό, ενώ στο πρώην Στρατόπεδο Γκόνου εξελίσσεται ο σχεδιασμός ενός μεγάλου κόμβου για την εφοδιαστική αλυσίδα. Ταυτόχρονα ξεκινούν οι εργασίες σε ένα έργο στρατηγικής σημασίας που έθεσα από την πρώτη στιγμή ως κορυφαία προτεραιότητα, τον οδικό και σιδηροδρομικό άξονα Αιγαίου – Μαύρης Θάλασσας που συνδέει τη Θεσσαλονίκη και την Αλεξανδρούπολη με το Βουκουρέστι, μέσω της Βουλγαρίας. Μάλιστα, τον περασμένο Μάιο παρέδωσα ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 277 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση 68 χιλιομέτρων της σιδηροδρομικής γραμμής Αλεξανδρούπολης–Πυθίου.

Τα έργα αυτά δεν είναι μεμονωμένα. Όλα μαζί διαμορφώνουν ένα νέο δίκτυο συνδέσεων, που αλλάζουν την οικονομική κλίμακα της πόλης και τον τρόπο με τον οποίο η Θεσσαλονίκη συνδέεται με την υπόλοιπη Ευρώπη. 

Αυτή είναι η νέα γεωγραφία. Και πλέον περνά από τους χάρτες στα έργα. Όμως η γεωγραφία από μόνη της δεν αρκεί. Για να μετατραπεί ένα στρατηγικό πλεονέκτημα σε πραγματική ανάπτυξη, χρειάζεται μια ισχυρή παραγωγική βάση και αυτή υπάρχει.

Οι εξαγωγές ξεπερνούν τα 8,1 δισ. ευρώ. Το λιμάνι της Θεσσαλονίκης διακίνησε το 2025 περίπου 617 χιλιάδες TEUs, αυξημένα κατά 9,1%. Στον τουρισμό, το 2025 καταγράψαμε ακόμα υψηλότερες επιδόσεις. Την ίδια στιγμή, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, διεθνείς τεχνολογικές επενδύσεις, αγροδιατροφή και μεταποίηση συνθέτουν την παραγωγική μας βάση. Και ο στόχος μας  τώρα είναι η σύνδεση όλων αυτών μεταξύ τους: των υποδομών με την παραγωγή, των επιχειρήσεων με τις αγορές και των ευρωπαϊκών επενδύσεων με περισσότερες ευκαιρίες για τους συμπολίτες μας.

Το ζητούμενο δεν είναι μόνο να περνούν περισσότερα φορτία από τη Θεσσαλονίκη, αλλά να δημιουργείται εδώ περισσότερη αξία, περισσότερες επενδύσεις και θέσεις εργασίας, περισσότερες δυνατότητες και ευκαιρίες για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.

Η Ευρώπη αλλάζει κατεύθυνση. Η Θεσσαλονίκη αλλάζει κλίμακα. Το παράθυρο ευκαιρίας να γίνει η βόρεια Ελλάδα μέρος του νέου  ευρωπαϊκού κέντρου βάρους είναι πραγματικό. Και η στιγμή για να το κάνουμε πράξη είναι τώρα.