Ζαγοροχώρια: 6 + 1 λόγοι για καλοκαιρινή απόδραση (ΦΩΤΟ)

Έχουν δροσιά – τουλάχιστον κατά τις βραδινές ώρες-, ποικίλες επιλογές για διαδρομές και δραστηριότητες, είναι παραδοσιακά, γραφικά με πλούσια φύση, ποτάμια, φαράγγια, λίμνες, και υπέροχες τοπικές γεύσεις. Τι λέτε, ξεκινάμε για τα Ζαγοροχώρια;

Ρεπορτάζ: Ντέπυ Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)

Με αφορμή τον δημοφιλή αγώνα ορεινού τρεξίματος Zagori Mountain Running 2025 που διεξάγεται αυτό το Σ/Κ, Παρασκευή 18 – Κυριακή 20 Ιουλίου, λέμε να πάρουμε… τα βουνά!

Είτε έχετε δηλώσει συμμετοχή για να τρέξετε σε κάποιον αγώνα, είτε όχι, αλλά ακόμη και αν προτιμήσετε να επισκεφτείτε την περιοχή άλλη στιγμή, πάντα θα υπάρχουν πολλοί λόγοι για να την επιλέξετε! Για τις αποστάσεις, από Θεσσαλονίκη να υπολογίζετε περίπου 260 χλμ. μέχρι τα Ιωάννινα στην Εγνατία Οδό και στη συνέχεια ανάλογα τα χωριά που θα επιλέξετε.

1. Ζαγόρι – πίσω από το βουνό

Αυτό σημαίνει η λέξη Ζαγόρι, «πίσω από το βουνό». Είμαστε βόρεια της Ηπείρου, στα ορεινά του νομού Ιωαννίνων, εκεί όπου στην οροσειρά της Πίνδου και στην Τύμφη είναι σκαρφαλωμένα 46 χωριά, τα περίφημα Ζαγοροχώρια.

Το σημερινό Ζαγόρι χωρίζεται στο Ανατολικό, το Δυτικό και το Κεντρικό με τα περισσότερα χωριά να είναι συγκεντρωμένα στο Κεντρικό Ζαγόρι (Βίτσα, Μονοδένδρι, Δίλοφο, Κουκούλι, Καπέσοβο, Βραδέτο, Κήποι, Ασπράγγελοι – έδρα του Δήμου Ζαγορίου-, Άνω και Κάτω Πεδινά, Τσεπέλοβο κλπ.).

Στο Δυτικό Ζαγόρι είναι τα πλέον γνωστά και περισσότερο αξιοποιημένα τουριστικά (Αρίστη, Μικρό και Μεγάλο Πάπιγκο, Βίκος κλπ.) ενώ στο Ανατολικό Ζαγόρι που είναι και το λιγότερο αξιοποιημένο τουριστικά είναι η Βωβούσα, το Γρεβενίτι, το Φλαμπουράρι, το Δεμάτι κ.ά.

Ο Αώος είναι το κύριο ποτάμι που διασχίζει την περιοχή, με τον παραπόταμό του το Βοϊδομάτη, ενώ είναι και ο Βάρδας και ο Ζαγορίτικος, παραπόταμος του Άραχθου.

Πλούσια είναι και η χλωρίδα της περιοχής αφού στη διάσημη χαράδρα του Βίκου απαντώνται σπάνια φυτά, δέντρα, θάμνοι κ.ά., ενώ ξεχωριστή είναι και η πανίδα του τόπου. Στο Κουκούλι είναι το Πνευματικό Κέντρο της Ριζαρείου «Κώστας Λαζαρίδης» και στεγάζεται στο σπίτι (1750) όπου γεννήθηκε ο δάσκαλος, ιστορικός, λαογράφος και βοτανοσυλλέκτης Κώστας Λαζαρίδης καταγράφοντας 1.300 διαφορετικά είδη βοτάνων.

Επίσης, να σημειώσουμε ότι η ευρύτερη περιοχή χαρακτηρίστηκε ως Γεωπάρκο Βίκου Αώου και εντάχθηκε στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Γεωπάρκων της UNESCO (01/10/2010).

2. Τσεπέλοβο

Είναι το κεφαλοχώρι του Κεντρικού Ζαγορίου και επίκεντρο διεξαγωγής των ορεινών αγώνων τρεξίματος Zagori Mountain Running.

Όμορφη η πλατεία του, περιτριγυρισμένη από καφενεία, ταβέρνες, ξενώνες, μαγαζάκια, την εκκλησία του Αγίου Νικολάου του 1753 με εντυπωσιακό καμπαναριό κλπ.

Από το Τσεπέλοβο μπορείτε να προσεγγίσετε τον Μικρό Βίκο ή Βικάκι ενώ σε κοντινή απόσταση είναι και η ιερά μονή Ρογκοβού (Αη Γιάννη Προδρόμου) χτισμένη στα 1028 – 1034 από την Πουλχερία, αδελφή του αυτοκράτορα του Βυζαντίου Ρωμανού του Αργυρού Γ’.

3. Μεγάλο και Μικρό Πάπιγκο vs Αρίστη

Από τα δημοφιλέστερα Ζαγοροχώρια, είναι το Μεγάλο και Μικρό Πάπιγκο που απέχουν μεταξύ τους 2 χλμ. (45 χλμ. και 47 χλμ. αντίστοιχα από Ιωάννινα).

Η θέα προς τους Πύργους της Αστράκας είναι επιβλητική, στο δε δρόμο για το Μικρό Πάπιγκο μπορείτε να δροσιστείτε στις Κολυμπήθρες (ή Ρογκοβό Οβίρες) με τις φυσικές λίμνες – πισίνες.

Από το Μικρό Πάπιγκο ξεκινάει το μονοπάτι για την κορυφή της Τύμφης –την Γκαμήλα με 2.497 μ.-  και το ορειβατικό καταφύγιο της Αστράκας, σε υψόμετρο 1.930 μ.

Τώρα, εάν δε θέλετε να ακολουθήσετε τον φιδογυριστό δρόμο 10 περίπου χλμ., παραμείνετε στην Αρίστη, το παλιό κεφαλοχώρι του Δυτικού Ζαγορίου (48 χλμ. από Γιάννενα), χτισμένο στα 650 μ., στα όρια του Εθνικού Δρυμού Βίκου – Αώου.

Η γέφυρα του Βοϊδομάτη με το πανέμορφο πλατανόδασος, αποτελεί, μεταξύ άλλων, από τα δημοφιλή σημεία εκκίνησης για ράφτινγκ στο ομώνυμο ποτάμι. Εκεί, βεβαίως, μπορείτε να βουτήξετε στα παγωμένα, αλλά αναζωογονητικά νερά του Βοϊδομάτη. Κοντά στην Αρίστη είναι και η Μονή Σπηλαιώτισσας (Κοίμηση της Θεοτόκου).

4. Γεφύρια, Σκάλες και Σχολές

Στους Κήπους, στο Κεντρικό Ζαγόρι, χωριό χτισμένο αμφιθεατρικά στα 800μ., είναι συγκεντρωμένα τα περισσότερα γεφύρια όπως το διάσημο τρίτοξο Καλογερικό ή Πλακίδα, που μοιάζει με κάμπια, του Κοντοδήμου ή Λαζαρίδη (200 μ. πριν τους Κήπους), το τρίτοξο γεφύρι του Μύλου 400 μ. από την πλατεία του χωριού, του Πετσώνη (2 χλμ. από το χωριό) κλπ. Στους Κήπους επισκεφτείτε το πολύ ενδιαφέρον λαογραφικό μουσείο Αγάπιου Τόλη.

Στο Βραδέτο (49 χλμ. από Ιωάννινα), χτισμένο στα 1.350 μ., κατεβείτε την περίφημη Σκάλα του Βραδέτου, απόστασης 1,5 χλμ.

Στο Καπέσοβο στα 1.100 μ. ξεχωρίζει η Πασχάλειος Σχολή με την πλούσια βιβλιοθήκη και την πρωτότυπη Μεγάλη Χάρτα του Ρήγα Φεραίου.

5. Μονοδένδρι

Είναι γενέτειρα των εθνικών ευεργετών Μάνθου και Γεωργίου Ριζάρη, οι οποίοι και ίδρυσαν το 1841 το Ίδρυμα της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής (Ριζάρειο Ίδρυμα). Όμορφη η πλατεία και τα δρομάκια του χωριού με καφέ γλυκοπωλεία, ταβερνούλες, ξενώνες κλπ.

Σε απόσταση 800 μ. από την κεντρική πλατεία, επισκεφτείτε το μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής, στη θέση Οξιά -«το μπαλκόνι του Βίκου» όπως την αποκαλούν. Την Παρασκευή 25 και το Σάββατο 26 Ιουλίου, παραμονή και ανήμερα της Αγίας Παρασκευής θα διεξαχθεί πανήγυρη.

Δυο χιλιόμετρα πριν το Μονοδένδρι είναι η Βίτσα όπου από τη Σκάλα της μπορείτε να διασχίσετε το Βίκο, προς τη γέφυρα του Μίσιου.

Επίσης, σημειώστε ότι μεταξύ 22 – 30 Ιουλίου, θα έχει πεζοπορίες και καλλιτεχνικές δράσεις στα χωριά Κήποι, Μονοδένδρι, Ελαφότοπος, Βίκος, Πάπιγκο, Γέφυρα Κλειδωνιάς.

6. Κινηματογραφικό σκηνικό

Σε ZAGORIWOOD έχουν μετατραπεί τα Κάτω Πεδινά (η παλιά τους ονομασία ήταν Σουδενά), τα οποία βρίσκονται στο κέντρο του Ζαγορίου, ανάμεσα στο Μονοδένδρι και το Πάπιγκο.

Ήδη από τις 5 Ιουλίου και για 16 ημέρες, τα Κάτω Πεδινά έχουν μετατραπεί σε ένα μεγάλο κινηματογραφικό στούντιο, καθώς για 16^η χρονιά φέτος, προβάλλονται ταινίες μικρού μήκους, animation, ντοκιμαντέρ και μυθοπλασία ενώ γίνονται εργαστήρια σχετικά με τον κινηματογράφο. Αυτά τα 15 χρόνια έχουν συμμετάσχει πάνω από 500 σπουδαστές και έχουν ολοκληρωθεί 55 ταινίες.

Φέτος, το 16^ο ZAGORIWOOD ολοκληρώνεται την Κυριακή 20 Ιουλίου. Την Παρασκευή 18/7 το πρόγραμμα περιλαμβάνει επιλογές από το 6ο Positively Different Film Festival, το Σάββατο θα προβληθεί η ταινία ’48 | Αντίσταση στο Μεγάλο Εποικισμό (Ομάδα 218) και την Κυριακή 20/7 θα λάβει χώρα το 4ο Zagori Planet με το διεθνές διαγωνιστικό πρόγραμμα ταινιών μικρού μήκους καθώς και τη λήξη του Zagoriwood.

Τα Κάτω Πεδινά απέχουν 37 χλμ. από τα Ιωάννινα. Είναι και τα Άνω Πεδινά (2 χλμ. από τα Κάτω) σε υψόμετρο 960 μ. Για τη διαμονή σας λειτουργούν ξενώνες στα Άνω και Κάτω Πεδινά καθώς και στον Ελαφότοπο (5 χλμ. από Κάτω Πεδινά) και ταβερνούλες.

+ 1 Τοπικές γεύσεις και προϊόντα

Στην Ήπειρο είστε, η οποία φημίζεται για τις πίτες της, οπότε οπωσδήποτε θα γευτείτε τις ζαγορίσιες πίτες (κασόπιτα, χορτόπιτα, γαλατόπιτα κτλ.). Κόκορας κρασάτος, μοσχαράκι κοκκινιστό, αρνάκι γάστρας, ζαρκάδι, γίγαντες με χόρτα, μανιτάρια, ψητά της ώρας, σούβλα, χειροποίητα ζυμαρικά, τυροκομικά, τσίπουρο, κρασί της Ηπείρου κ.ά. συμπεριλαμβάνονται στα τοπικά πιάτα και προϊόντα που θα γευτείτε.

Και μην ξεχάσετε τα μαγιό σας! Καλές εξορμήσεις, καλή διασκέδαση, και αν τρέξετε, πάντα με αθλητικό πνεύμα και σεβασμό προς τη φύση!