Βιβλία, σφραγίδες και book bags: τα δώρα της Πρωτοχρονιάς του 2026

Καθώς ο χρόνος αλλάζει, τα δώρα γίνονται μια μικρή αλλά ουσιαστική επιλογή πολιτικής στάσης. Σε μια πόλη όπου το κέντρο της πιέζεται ολοένα και περισσότερο από αλυσίδες και τυποποιημένες εμπειρίες, τα μικρά βιβλιοπωλεία και χαρτοπωλεία εξακολουθούν να λειτουργούν ως χώροι σχέσης, πολιτισμού και καθημερινής επαφής. Αυτό το κείμενο είναι μια βόλτα σε τέτοια μαγαζιά της Θεσσαλονίκης — σε βιβλιοπωλεία, παλαιοβιβλιοπωλεία και χώρους της γραφής — με προτάσεις για βιβλία και μικρά δώρα που έχουν διάρκεια. Και ταυτόχρονα, είναι μια ξεκάθαρη επιλογή υπέρ της στήριξης των μικρών και μεσαίων, ανεξάρτητων καταστημάτων στο κέντρο της πόλης.

Κείμενο: Δώρα Ψωμά

Φωτογραφίες: Σόφη Ανδρίκου Χαριτίδου

Βιβλιοπωλείο ΑΝΙΚΟΥΛΑ

Στο Βιβλιοπωλείο Ανικούλα, απέναντι από την Καμάρα στη Θεσσαλονίκη, που ετοιμάζεται να γιορτάσει 70 χρόνια συνεχούς λειτουργίας, συναντηθήκαμε με την Έφη και τη Ρία. Οι δυο τους κρατούν ζωντανό αυτό το ιστορικό βιβλιοπωλείο, μια πολύτιμη παρακαταθήκη του πατέρα τους. Ανάμεσα στις ξυλένιες ραφιέρες, που γλιστρούν αθόρυβα πάνω στις ράγες τους, κάθε βιβλίο είναι προσεκτικά τοποθετημένο έτσι ώστε να διευκολύνει την πρόσβαση για ένα τουλάχιστον ξεφύλλισμα. Κάθε κίνηση αποκαλύπτει μία ακόμη βιβλιοθήκη πίσω από την άλλη. Έναν τίτλο, δίπλα στον άλλον.

Η Έφη και η Ρία γνωρίζουν σχεδόν πάντα ακόμη και τον πιο δυσεύρετο τίτλο που μπορεί να αναζητήσει κανείς. Είναι πάντα πρόθυμες να βοηθήσουν τόσο τους παλιούς, σταθερούς πελάτες του βιβλιοπωλείου όσο και τους νεότερους επισκέπτες — φοιτητές και φοιτήτριες που περνούν καθημερινά για τα πανεπιστημιακά τους συγγράμματα. Συχνά, βέβαια, οι τελευταίοι φεύγουν κρατώντας ένα βιβλίο παραπάνω· ίσως μια πρόταση της Έφης — με τη διεισδυτική της ματιά και τη σπάνια χάρη να θέτει πάντα τις σωστές ερωτήσεις για κάθε πιθανό, αλλά και απίθανο, αναγνώστη.

Η πόρτα ανοίγει και κλείνει απαλά, ένας διακριτικός ήχος από το μικροσκοπικό καμπανάκι στην είσοδο, κόσμος μπαίνει και βγαίνει, χρονιάρες μέρες που πολλές και πολλοί αναζητάμε κάποιο βιβλίο για πρωτοχρονιάτικο δώρο. Οι αδελφές Ανικούλα μάς πρότειναν μερικές φρέσκες εκδόσεις — μυθιστορήματα, λευκώματα αλλά και αγαπημένες επανεκδόσεις — για μικρούς και μεγαλύτερους αναγνώστες. Ανάμεσά τους και η γωνιά με τα ξενόγλωσσα βιβλία, που η Ρία αποκάλυψε με ένα ελαφρύ σπρώξιμο της ραφιέρας.

A Christmas Carol, Charles Dickens, εκδ. PENGUIN – Αγγλόφωνη έκδοση για παιδιά και εφήβους Μια εντυπωσιακά όμορφη σκληρόδετη έκδοση της πιο διάσημης χριστουγεννιάτικης ιστορίας στον κόσμο. Ο Εμπενίζερ Σκρουτζ, ένας άνθρωπος σκληρός, φιλάργυρος και βαθιά μόνος, ζει αποκομμένος από κάθε ανθρώπινη ζεστασιά, όταν τη νύχτα της παραμονής των Χριστουγέννων, τρία πνεύματα τον παρασύρουν σε ένα ταξίδι αυτογνωσίας.

Σαλονίκη, Γιάννης Καρλόπουλος, εκδ. Αντίποδες – Για επισκέπτες και επισκέπτριες της πόλης Μια συλλογή καρτ ποστάλ της Θεσσαλονίκης από το 1912 ώς τα τέλη της δεκαετίας του 1980, χωρισμένη σε 4 μέρη, με βάση την τεχνική της εκτύπωσής τους.

Μωβ Μαέστρος, Σοφία Νικολαΐδου, εκδ. Μεταίχμιο – Για εφήβους, νέους και ενήλικο κοινό Ένα βιβλίο γι’ αυτό το δύσκολο πράγμα που λέγεται οικογένεια.

Στα τέσσερα, Miranda July, Εκδ. Αλεξάνδρεια, μτφρ. Νατάσα Σιδέρη – Για νέους και ενήλικο κοινό Μια σχεδόν διάσημη καλλιτέχνιδα ανακοινώνει την απόφασή της να διασχίσει τη χώρα οδικώς, από το Λος Άντζελες στη Νέα Υόρκη. Τριάντα λεπτά αφού αποχαιρετήσει τον σύζυγο και το παιδί της, βγαίνει αυθόρμητα από τον αυτοκινητόδρομο, κάνει τσεκ-ιν σ’ ένα ταπεινό μοτέλ και παρασύρεται σ’ ένα εντελώς διαφορετικό ταξίδι.

Ιντερμέτζο, Sally Rooney, εκδ. Πατάκης, Μτφρ. Μυρτώ Καλοφωλιά – Για εφήβους και young at heart Μια βαθιά ανθρώπινη ιστορία δύο αδελφών, που μετά τον θάνατο του πατέρα τους, αναμετρώνται με το πένθος, την θλίψη, τις σχέσεις και την ανάγκη για σύνδεση σε έναν κόσμο γεμάτο αποστάσεις.

Πού θα βρείτε τα βιβλία:

https://anikoula.gr/

Βιβλιοπωλείο ΑΝΙΚΟΥΛΑ

Εγνατία 148, 54621 Θεσσαλονίκη

Τηλ: +30 2310 235 297 +30 2310 265 126 E-mail: info@anikoula.gr

Goliard Used Books – Παλαιοβιβλιοπωλείο

Το Goliard Used Books λειτουργεί από το 2021 ως παλαιοβιβλιοπωλείο στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Τα περισσότερα βιβλία κινούνται σε τιμές από 2 έως 20 ευρώ, με μέση τιμή γύρω στα 5, ενώ υπάρχουν και κάποιοι σπάνιοι τίτλοι, σαφώς μεγαλύτερης αξίας. Το όνομα Goliard, σύμφωνα με το λεξικό Merriam–Webster, παραπέμπει στους γολιάρδους του Μεσαίωνα — περιπλανώμενους μαθητευόμενους του κλήρου που στράφηκαν στη συγγραφή σατιρικών ποιημάτων αφού τελικά δεν βρήκαν θέση στο επίσημο σύστημα της Εκκλησίας.

Την ώρα που μιλούσαμε με τον ιδιοκτήτη, τον Αστέριο Αγγελάκη, για τη λογική των second hand βιβλίων και για το κατά πόσο οι Θεσσαλονικείς νιώθουν άνετα να χαρίζουν μεταχειρισμένα βιβλία σαν δώρα, μια πελάτισσα αυθόρμητα σημείωσε: «Και παιδιά, αν μου επιτρέπετε να προσθέσω και εγώ το “Normalize the second hand gifts” γενικά». Η φράση ειπώθηκε μέσα σε μια χαλαρή συζήτηση επισφραγίζοντας έτσι  το φιλικό κλίμα του χώρου. Κάτι που επίσης μάθαμε από τον Αστέριο και την θαμώνα ήταν ότι στο Goliard υπάρχουν και πολλοί ξενόγλωσσοι τίτλοι, γεγονός που προσελκύει επισκέπτες και συλλέκτες από το εξωτερικό.

Αν βρεθείτε στο κέντρο, αξίζει να περάσετε από το Goliard — όχι απαραίτητα για να ψάξετε κάτι συγκεκριμένο, αλλά για να δείτε τι βιβλίο θα σας βρει πρώτο και ίσως να χαρίσετε φέτος την Πρωτοχρονιά ένα αληθινά βιώσιμο δώρο.

Goliard

Αλεξάνδρου Σβώλου 19, 54622 Θεσσαλονίκη

Τηλ: 694 324 0123

e–maill: goliardusedbooks@gmail.com

ΣΑΙΞΠΗΡΙΚόΝ – Εκδόσεις & Βιβλιοπωλείο

Τη χρονιά που αποχαιρετούμε, οι Εκδόσεις και Βιβλιοπωλείο ΣΑΙΞΠΗΡΙΚόΝ συμπλήρωσαν 20 χρόνια συνεχούς παρουσίας. Ο εκδότης Γιώργος Αλισάνογλου, ποιητής και μεταφραστής, έχει δημιουργήσει ένα βιβλιοπωλείο αφιερωμένο στην Ποίηση, το Θέατρο και τη Λογοτεχνία. Εδώ και είκοσι χρόνια γνέθει σταθερά το νήμα που κρατά συνδεδεμένη μια κοινότητα ανθρώπων της γραφής και της ανάγνωσης.

Στο ΣΑΙΞΠΗΡΙΚόΝ, η ποίηση δεν περιορίζεται στο χαρτί. Διαβάζεται δυνατά, ακούγεται και μοιράζεται. Κεντρικός άξονας των εκδόσεων είναι η γλώσσα και η μετάφραση και, πιο συγκεκριμένα, οι δίγλωσσες και πολύγλωσσες εκδόσεις. Όπως μας είπε ο Γιώργος Αλισάνογλου, μέσα από τη μετάφραση ανοίγει η επικοινωνία με δημιουργούς και κουλτούρες πέρα από τον αγγλόφωνο και γαλλόφωνο κόσμο — από τη Νορβηγία και την Ισλανδία έως τη Σερβία, τον αραβικό κόσμο και τη Λατινική Αμερική.

Όσο βρισκόμασταν στο βιβλιοπωλείο, μπήκε στον χώρο και ο μεταφραστής και συγγραφέας Βασίλης Παπαγεωργίου, ενώ η συζήτηση άνοιξε και γύρω από το επερχόμενο συμπόσιο αφιερωμένο στον John Ashbery — ένα ακόμη στιγμιότυπο που επιβεβαιώνει τον ρόλο του ΣΑΙΞΠΗΡΙΚόΝ ως ζωντανού σημείου συνάντησης ανθρώπων του βιβλίου.

Ζητήσαμε από τον Γιώργο Αλισάνογλου να προτείνει τίτλους από τις Εκδόσεις ΣΑΙΞΠΗΡΙΚόΝ, δίνοντας έμφαση σε συλλογές που μπορούν να λειτουργήσουν (και) ως ένα πρώτο, ουσιαστικό ανάγνωσμα για εφήβους. Παράλληλα, ζητήσαμε να προτείνει τίτλους προσιτούς στην τιμή, διότι το κοινό στο οποίο θέλουμε να απευθυνθούμε είναι ίσως φοιτητές και φοιτήτριες, εργαζόμενες και εργαζόμενοι. Οι τιμές των βιβλίων κυμαίνονται από 6 έως 20 ευρώ, αν και η μέση τιμή είναι 8-10. Οι δύο πρώτοι τίτλοι που ακολουθούν αφορούν εφήβους, νέες και νέους αναγνώστες.

ΜΙΑ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΥΧΗ, Jim Morrison, Δίγλωσση έκδοση (Ελληνικά-Αγγλικά). μτφρ. Γιώργος Αλισάνογλου

Ποιήματα αμιγώς συμβολιστικά, που μιλάνε για τη ζωή και τον θάνατο, το ταξίδι και την τρέλα, την αγάπη και το σεξ καθώς επίσης και για την ασχήμια του αμερικανικού κατεστημένου. Αιώνιος έφηβος ο Μόρρισον, γράφει στίχους που προσκαλούν κάθε νεανική ψυχή να αφουγκραστεί και να επαναστατήσει. «Μπες ξανά στο γλυκό δάσος. Μπες στο καυτό όνειρο. Ελα μαζί μας. Το καθετί διαλύεται και χορεύει»

ΠΕΡΙ ΑΓΑΠΗΣ – Θέατρο Ζώων, Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, μτφρ. Κωνσταντίνος Παλαιολόγος και Χαρίκλεια Κουτρούμπα

Το θεατρικό ποίημα Del amor, με τον υπότιτλο Teatro de animales, γράφτηκε το 1919 από τον Ισπανό ποιητή και θεατρικό συγγραφέα Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, όταν ήταν 20 ετών. Πρόκειται για ένα αλληγορικό κείμενο στο οποίο είναι σαφής η φιλελεύθερη διάθεση του ποιητή, ο οποίος αναγνωρίζει το δικαίωμα της κάθε ύπαρξης στην εξέγερση και την αντίδραση ενάντια σε ό,τι την καταδυναστεύει. Τα ζώα, αν και όχι όλα με την ίδια ένταση, αποφασίζουν να επαναστατήσουν ενάντια στον άνθρωπο, τον δυνάστη τους.

Τριαντάφυλλο στα ερείπια – 40 Ποιήματα για τη Γάζα, ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ, μετάφραση από τα Αραβικά Πέρσα Κουμούτση Μία συλλογή ποιημάτων που απαρτίζεται από ποιήματα για τη Γάζα, γραμμένα από Παλαιστίνιους ποιητές, ή κι από άλλους Άραβες που ένιωσαν την ανάγκη να τοποθετηθούν απέναντι στο καίριο αυτό ζήτημα που συγκλονίζει τον κόσμο μας.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, φωτογραφικό λεύκωμα, Ιπποκράτης Ταυλάριος Το λεύκωμα αυτό περιλαμβάνει ασπρόμαυρες φωτογραφίες που έχουν τραβηχτεί εδώ και 25 χρόνια. Οι περισσότερες φωτογραφίες διαδραματίζονται στις Σαράντα Εκκλησιὲς, στα Πανεπιστήμια και στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.

ΑΚΟΜΗ, Μεταφράστριες και Μεταφραστές του Σαιξπηρικόν Επιλέγουν Ξένους Ποιητές, Ανθολογία. Στην επετειακή ανθολογία ΑΚΟΜΗ σχεδόν το σύνολο των μεταφραστών/τριών που συνεργάστηκαν με το Σαιξπηρικόν επέλεξαν σημαντικά ποιήματα του 19ου και 20ου αιώνα, τα οποία μεταφράζουν στα ελληνικά ώστε να παρουσιάζονται συνοδευόμενα από το πρωτότυπο κείμενο. Η πλειοψηφία των ποιημάτων προσφέρεται στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό και στους φίλους του Σαιξπηρικόν για πρώτη φορά, περιλαμβάνοντας ποιήματα των:

Τζων Άσμπερυ, Λουίς Θερνούδα, Χάλλντορ Λάξνες, Νάνι Μπαλεστρίνι, Όντρι Λορντ, Εστέλα Ντίας Μπαρίν, Σάμιουελ Μπέκετ, Χ.Λ. Μπόρχες, Ίβαν Νεγκρισόρατς, Ζακ Ντεριντά, Αρθούρος Ρεμπώ, Εντίτ Σέντεργκραν, Μίκαελ Στρούνγκε, Τούμας Τρανστρέμερ, Πάουλ Τσέλαν, Τεντ Χιουζ.

Η ΠΛΗΓΗ ΚΑΙ Η ΛΕΞΗ, Φραντς Κάφκα, μτφρ. Νίκος Βουτυρόπουλος Όπως τα διηγήματα και τα μυθιστορήματα του Φραντς Κάφκα, αντίστοιχα και τα ποιήματά του παραμένουν ανοιχτά και ανεξιχνίαστα, προκαλώντας μια ακραία αίσθηση αποξένωσης που συνορεύει με τον τρόμο. Αυτό το αίσθημα της απόγνωσης μπροστά στο αναπότρεπτο και στη μάταιη αναζήτηση σταθερών αξιών για την ανθρώπινη ύπαρξη, εκλογικεύεται δραματικά σε ένα από τα τελευταία του ποιήματα στα τέλη του 1920.

Ο ΧΡΟΝΟΣ ΜΠΑΙΝΕΙ ΜΕΣΑ, (Δίγλωσση έκδοση: Ελληνικά-Νορβηγικά), Knut Odegaard. Μτφρ. Σωτήρης Σουλιώτης. Πρόκειται για μια δίγλωσση έκδοση (ελληνικά-νορβηγικά) που περιλαμβάνει ποιήματα, με το ποίημα “Μάνα” να αποτελεί ένα χαρακτηριστικό δείγμα του έργου του Νορβηγού ποιητή.

Εκδόσεις-Βιβλιοπωλείο ΣΑΙΞΠΗΡΙΚόΝ

Πατριάρχου Ιωακείμ 8, 54622, Θεσσαλονίκη

Τηλ: +30 2310 220545

e-mail: saixpirikon@hotmail.com

3 book gadgets απαραίτητα για βιβλιόφιλους “Πελαζί” – Χαρτοπωλείο, Είδη για το Βιβλίο, Είδη Καλλιγραφίας και Ραπτικής

Σε ένα στενάκι δίπλα στην Ροτόντα, στο κέντρο του κέντρου της Θεσσαλονίκης, η Πελαζί έστησε ένα μαγαζί για όσες και όσους αγαπάμε τη γραφή, το χαρτί, τα στυλό καλλιγραφίας, τα στίκερς και ό,τι σχετίζεται με τα βιβλία. Στο μαγαζί αυτό βρίσκουμε κάθετι που μας φέρνει πιο κοντά σε μια πιο vintage αισθητική για τα μικρά, καθημερινά πράγματα.

Για τα βιβλία που σκέφτεστε να χαρίσετε σε φίλες και φίλους, η Πελαζί προτείνει να τα συνδυάσετε με ένα — ή και περισσότερα — από τα παρακάτω book gadgets:

1.Ξύλινες σφραγίδες Ex libris, για να σφραγίζετε τα βιβλία σας και έτσι να αποκτήσει κάθε βιβλίο προσωπική ταυτότητα 2.Σελιδοδείκτες, για όσους και όσες διαβάζουν σταθερά και επιστρέφουν συχνά στις σελίδες τους 3.Book bags, για ασφαλή μεταφορά και καθημερινή χρήση των βιβλίων σας.

Στην Πελαζί, το θέμα δεν είναι μόνο τι θα πάρεις, αλλά πώς θα το δώσεις. Στα μαθήματα καλλιγραφίας, η γραφή αντιμετωπίζεται σαν πράξη: πιάνεις στυλό, δοκιμάζεις, κάνεις λάθη, βρίσκεις ρυθμό. Και όταν έρθει η ώρα του δώρου, το πακετάρισμα είναι ολόκληρη ιστορία. Γιατί εδώ το περιτύλιγμα μετράει — κυριολεκτικά και μεταφορικά. Χαρτιά, κορδέλες, σφραγίδες ex libris, σελιδοδείκτες και book bags δένονται όλα μαζί με φροντίδα και χρόνο. Το αποτέλεσμα δεν είναι απλώς «τυλιγμένο»· είναι ένα μικρό στολίδι, έτοιμο να μπει κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο και να κλέψει την παράσταση.

ΠΕΛΑΖΙ – Είναι τα μικρά πράγματα

Ηλεκτρονική Διεύθυνση: https://pelagie.gr/

Διεύθυνση Φυσικού Καταστήματος:

Αρριανού 6, 54635 Θεσσαλονίκη

Τηλ: +30 2310 248 626

Καθώς ο χρόνος αλλάζει και οι γιορτινές μέρες μας κατακλύζουν, τα δώρα γίνονται αφορμή για πιο συνειδητές, πιο φροντισμένες και προσωποποιημένες επιλογές. Σχεδόν πολιτικές, θα τολμούσα να πω. Στο κέντρο του κέντρου της Θεσσαλονίκης, μικρά και ανεξάρτητα μαγαζιά του βιβλίου συνεχίζουν να λειτουργούν σε ένα κατά τα άλλα αφιλόξενο περιβάλλον που ενθαρρύνει την τυποποιημένη καταναλωτική συμπεριφορά, τον «εξευγενισμό» και τις αλυσίδες καταστημάτων.

Επιλέγοντας βιβλία, μεταχειρισμένες εκδόσεις ή μικρά book gadgets από τα μικρά/μεσαία και εναλλακτικά καταστήματα στο κέντρο του κέντρου, στηρίζουμε ανθρώπους και χώρους που κρατούν ζωντανή την καθημερινή σχέση με το διάβασμα αλλά και με την κοινότητα της πόλης. Ίσως αυτό να είναι και το πιο ουσιαστικό δώρο αυτών των ημερών — να επιστρέφουμε στη γειτονιά, στην ανθρώπινη επικοινωνία και στη φροντίδα προς την κοινότητα.