Θεσσαλονίκη: Με λογισμικό-«φάντασμα» στους μετρητές το κύκλωμα ρευματοκλοπών – Από το 2017 η δράση της οργάνωσης

Μία από τις μεγαλύτερες και τεχνικά πιο σύνθετες υποθέσεις ρευματοκλοπών που έχουν καταγραφεί στη χώρα έφερε στο φως η Υποδιεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος Βορείου Ελλάδος, η οποία εξάρθρωσε εγκληματική οργάνωση που δραστηριοποιούνταν συστηματικά σε παράνομες παρεμβάσεις μετρητών ηλεκτρικής ενέργειας σε 14 νομούς της χώρας.

Η πολύμηνη έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με τον ΔΕΔΔΗΕ, αποκάλυψε ένα οργανωμένο δίκτυο το οποίο, σύμφωνα με τις αρχές, λειτουργούσε τουλάχιστον από το 2017, αναλαμβάνοντας κατόπιν αμοιβής να μειώνει τεχνητά την καταγραφόμενη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας σε κατοικίες και επιχειρήσεις. Κατά τη διάρκεια συντονισμένης αστυνομικής επιχείρησης στη Θεσσαλονίκη συνελήφθησαν πέντε άτομα, εκ των οποίων τα τρία φέρονται ως βασικά μέλη της οργάνωσης, ενώ στη δικογραφία περιλαμβάνονται ακόμη 101 φυσικά και νομικά πρόσωπα.

Η έρευνα οδήγησε στην εξιχνίαση 105 αξιόποινων πράξεων, μεταξύ των οποίων 103 περιπτώσεις ρευματοκλοπών και δύο περιπτώσεις απάτης που σχετίζονται με φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις. Στις τελευταίες περιπτώσεις, οι εμπλεκόμενοι δεν επιδίωκαν τη μείωση της καταγραφόμενης κατανάλωσης, αλλά την τεχνητή αύξηση της εμφανιζόμενης ως παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να αποκομίζουν παράνομο οικονομικό όφελος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, τα μέλη της οργάνωσης είχαν αναπτύξει διαφορετικές μεθόδους παρέμβασης ανάλογα με τον τύπο του μετρητή. Στους αναλογικούς μετρητές χρησιμοποιούσαν τεχνικές όπως γεφυρώσεις, διακλαδώσεις, επεμβάσεις σε πηνία και παραβιάσεις σφραγίδων, με αποτέλεσμα να καταγράφεται σημαντικά μικρότερη κατανάλωση από την πραγματική.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή ήταν η δράση τους στους ψηφιακούς μετρητές. Όπως προέκυψε από την έρευνα, χρησιμοποιούσαν ειδικά τροποποιημένο λογισμικό, το οποίο εγκαθιστούσαν με εξειδικευμένο εξοπλισμό στο εσωτερικό των μετρητών. Μέσω αυτής της διαδικασίας αλλοίωναν τα στοιχεία κατανάλωσης που αποστέλλονταν στο κέντρο τηλεμέτρησης του ΔΕΔΔΗΕ, προκαθορίζοντας το ποσοστό της μείωσης και το χρονικό διάστημα εφαρμογής της παραποίησης. Οι παρεμβάσεις αυτές είχαν ως αποτέλεσμα να εμφανίζονται μειωμένες καταναλώσεις για μεγάλα χρονικά διαστήματα, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις τα μέλη του κυκλώματος επέστρεφαν ανά τακτά χρονικά διαστήματα για να ανανεώνουν τις ρυθμίσεις, λειτουργώντας ουσιαστικά με τη μορφή «συνδρομητικής υπηρεσίας» προς τους πελάτες τους.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι σε 88 ψηφιακούς μετρητές διαπιστώθηκε η χρήση του συγκεκριμένου λογισμικού. Σύμφωνα με την κατασκευάστρια εταιρεία των μετρητών, πρόκειται για το πιο εξεζητημένο περιστατικό παρέμβασης που έχει εντοπιστεί διεθνώς σε περισσότερους από δύο εκατομμύρια μετρητές του ίδιου τύπου που λειτουργούν παγκοσμίως. Η τεχνική πολυπλοκότητα της μεθόδου ήταν τέτοια ώστε χρειάστηκε η ανάπτυξη ειδικού εργαλείου διάγνωσης για την ανίχνευσή της.

Οι αρχές εκτιμούν ότι η εγκληματική οργάνωση είχε αποκτήσει σημαντική τεχνογνωσία, ενώ διέθετε ακόμη και δυνατότητα απομακρυσμένης παρακολούθησης στοιχείων κατανάλωσης και λειτουργίας των παροχών στις οποίες είχε παρέμβει. Παράλληλα, είχε διαμορφώσει σαφή εσωτερική δομή, με διακριτούς ρόλους για τον συντονισμό των εργασιών, την εκτέλεση των παρεμβάσεων και τη διαχείριση των πληρωμών.

Στο επίκεντρο της έρευνας βρέθηκαν δεκάδες επιχειρήσεις υψηλής ενεργειακής κατανάλωσης, μεταξύ των οποίων πρατήρια υγρών καυσίμων, επιχειρήσεις εστίασης, internet cafe, βιομηχανικές μονάδες επεξεργασίας τροφίμων και ελαιοτριβεία. Σε αρκετές περιπτώσεις η ζημία από τη μη καταγραφείσα κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ξεπερνούσε τις 100.000 ευρώ ανά παροχή.

Συνολικά διαπιστώθηκαν 606 παράνομες παρεμβάσεις σε μετρητές που συνδέονται με τις 103 υποθέσεις ρευματοκλοπών. Η οικονομική ζημία που υπέστη ο ΔΕΔΔΗΕ υπολογίζεται σε 9.163.354 ευρώ, ενώ το παράνομο περιουσιακό όφελος που εκτιμάται ότι αποκόμισε η οργάνωση υπερβαίνει τις 371.000 ευρώ.

Κατά τις έρευνες σε σπίτια, οχήματα και επαγγελματικούς χώρους κατασχέθηκαν, μεταξύ άλλων, εξειδικευμένος ηλεκτρονικός και ηλεκτρολογικός εξοπλισμός, οπτική κεφαλή υπερύθρων, φορητοί υπολογιστές, εκατοντάδες μολυβδοσφραγίδες και μήτρες σφράγισης μετρητών, εξοπλισμός που παρέπεμπε σε τεχνικές εργασίες του ΔΕΔΔΗΕ, καθώς και σχεδόν 25.000 ευρώ σε μετρητά. Παράλληλα κατασχέθηκε και όπλο κρότου με φυσίγγια.

Στο πλαίσιο των ελέγχων που ακολούθησαν, συνεργεία του ΔΕΔΔΗΕ εντόπισαν δύο ακόμη αυτόφωρες περιπτώσεις ρευματοκλοπής σε επιχειρήσεις, με αποτέλεσμα τη σύλληψη των νόμιμων εκπροσώπων τους. Οι συλληφθέντες οδηγήθηκαν στην αρμόδια εισαγγελική αρχή, ενώ η έρευνα συνεχίζεται για τη διερεύνηση τυχόν πρόσθετων πτυχών της υπόθεσης.