Σπάσιμο πιάτων: Η ελληνική διασκέδαση ταξιδεύει στο εξωτερικό – Από το Ντουμπάι μέχρι τα Βαλκάνια

Ένα έθιμο, από τα πιο αναγνωρίσιμα στοιχεία της ελληνικής λαϊκής διασκέδασης, το σπάσιμο πιάτων σε γλέντια, νυχτερινά κέντρα, όταν ο κόσμος έρχεται στο τσακίρ κέφι, χορεύοντας και τραγουδώντας. Πιάτα για σπάσιμο, υπάρχει ακόμη αυτή η συνήθεια ή έχει αντικατασταθεί από τα λουλούδια;

Ρεπορτάζ: Ντέπυ Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)

Αλήθεια, ποια είναι η αίσθηση να σπας… πιάτα, όταν διασκεδάζεις; Εσείς, το έχετε κάνει κάποια φορά στη ζωή σας; Παλαιότερα ή και τώρα τελευταία; Ή το έχετε γυρίσει στο πέταγμα λουλουδιών; Ή τίποτα από τα δυο;

«Όπα» λέξη ελληνική, που ακούγεται κάθε λίγο όταν ο κόσμος διασκεδάζει και γλεντάει. Το σπάσιμο πιάτων είναι ένα έθιμο βαθιά ριζωμένο στη λαϊκή διασκέδαση. Λειτούργησε ως ξέσπασμα και τρόπος έκφρασης της χαράς, των έντονων συναισθημάτων, της αποφόρτισης δημιουργώντας παράλληλα μια ατμόσφαιρα γιορτής.

Καθιερώθηκε κυρίως μεταπολεμικά, στις αρχές της δεκαετίας του ’60, σε γλέντια, πανηγύρια και νυχτερινά κέντρα, ως αυθόρμητη πράξη ενθουσιασμού και συμμετοχής στο τραγούδι και τον χορό.

Αποκορύφωμα αυτής της συνήθειας ήταν οι εποχές στις δεκαετίες του ’80 και ’90, ωστόσο, κυρίως μετά την οικονομική κρίση, το έθιμο περιορίστηκε και αντικαταστάθηκε από λουλούδια.

Η ελληνική συνήθεια σε Εμιράτα, Βαλκάνια αλλά και Ευρώπη

Το σπάσιμο των πιάτων συμβόλιζε το «ξόρκισμα» της κακοτυχίας, την αφθονία και τη διάθεση να αφεθεί κανείς στη στιγμή, χωρίς φραγμούς.

Συναντήσαμε τον Νίκο Τσιουρλή, η εταιρία του οποίου βρίσκεται στον Εύοσμο Θεσσαλονίκης, και από το 1975 κατασκευάζουν γύψινα πιάτα που προορίζονται, για τι άλλο, για σπάσιμο.

Όπως εξηγεί στο TheOpinion.gr από τα χρόνια της κρίσης στην Ελλάδα και κυρίως από το 2018, η μεγαλύτερο ποσοστό της παραγωγής τους εξάγεται.

«Εξάγουμε το 80% της παραγωγής μας, καθώς αυτή η συνήθεια έχει μεταφερθεί στο εξωτερικό» αναφέρει στο TheOpinion.gr ο δεύτερης γενιάς επιχειρηματίας Νίκος Τσιουρλής.

Η πιο δυνατή αγορά τους είναι το Ντουμπάι αλλά και το Μπαχρέιν, και έπονται τα Βαλκάνια, η Κύπρος, το Ισραήλ κλπ.

Πρόκειται για επιχειρηματίες από διαφορετικά μέρη του κόσμου οι οποίοι ανοίγουν εστιατόρια, έχουν ως concept την αρχαία Ελλάδα, υιοθετούν την ελληνική διασκέδαση, παίζουν ελληνική μουσική και στο πακέτο της διασκέδασης περιλαμβάνεται και το σπάσιμο πιάτων.

Για παράδειγμα, σύμφωνα με πηγές του TheOpinion.gr, σε πολυτελές εστιατόριο του Βελιγραδίου, στο παραλιακό μέτωπο Waterfront και συγκεκριμένα εντός της Galerija -του μεγαλύτερου εμπορικού κέντρου στη ΝΑ Ευρώπη-, πολύ συχνά, τουλάχιστον δυο φορές τον μήνα, διοργανώνονται ελληνοσερβικές βραδιές, αναβιώνοντας τα μπουζούκια της δεκαετίας του ’80, περιλαμβάνοντας πλήρες πακέτο διασκέδασης με φαγητό, ποτό, ελληνική μουσική, και πέταγμα λουλουδιών και σπάσιμο πιάτων.

Στα νησιά με συρτάκι και ρετσίνα

Μέρος της παραγωγής των γύψιμων πιάτων διοχετεύεται και στα ελληνικά νησιά, όπου τους καλοκαιρινούς μήνες, ταβέρνες και άλλοι χώροι διασκέδασης παρέχουν αυτή τη λαϊκή ελληνική συνήθεια στους τουρίστες – πελάτες τους.

Όπως αναφέρει ο κ. Τσιουρλής, γύψινα πιάτα στέλνουν στο Ιόνιο – κυρίως Κέρκυρα και Ζάκυνθο-, στο Αιγαίο (Μύκονο, Σαντορίνη κλπ.), Κρήτη κ.α.

Πού σπάνε πιάτα;

«Υπάρχουν κέντρα διασκέδασης που στις μέρες μας σπάνε πιάτα, στη Θεσσαλονίκη και σε άλλα μέρη της χώρας μας;» ρωτήσαμε τον κ. Τσιουρλή.

Όπως μας απάντησε στη Θεσσαλονίκη τα μαγαζιά είναι πολύ λίγα, και κυρίως διοργανώνουν ειδικές βραδιές με σπάσιμο πιάτων. Τα περισσότερα είναι στην Αθήνα, Λάρισα, Βόλο, Πάτρα ενώ και εμείς γίναμε αυτόπτες μάρτυρες σε κέντρο διασκέδασης στην Ξάνθη.

Η ημερήσια παραγωγή της εταιρίας των Αδελφών Τσιουρλή ανέρχεται σε 5.000 πιάτα και είναι ετοιμοπαράδοτα.