Sleep tracking: βοηθά τελικά ή απλά μας αγχώνει πιο πολύ;

Ο ύπνος έχει αποκτήσει τα τελευταία χρόνια, δικαίως, μια εντελώς νέα διάσταση. Δεν είναι απλά ότι μας ξεκουράζει έπειτα από μια απαιτητική και εξουθενωτική ημέρα, αλλά παράλληλα αποτελεί και έναν δείκτης υγείας, ένα βαρόμετρο που αρκετοί είναι εκείνοι που προσπαθούν να μετρήσουν και να βελτιώσουν.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, λοιπόν, τα app και οι συσκευές καταγραφής ύπνου, τα γνωστά σε όλους sleep trackers, έχουν μπει για τα καλά στη ζωή μας. Το ερώτημα όμως που πλανάται είναι το εξής, πρόκειται για ένα πραγματικά χρήσιμο εργαλείο ή για μια ακόμη πηγή άγχους που μας έρχεται και αυτό από τον ψηφιακό κόσμο;

Τι είναι το sleep tracking

Το sleep tracking ουσιαστικά βασίζεται σε τεχνολογίες που καταγράφουν διάφορες παραμέτρους κατά τη διάρκεια της νύχτας. Ένα smartwatch, ένα fitness band ή ακόμη και μια εφαρμογή στο κινητό μπορεί να «διαβάσει» την κίνηση του σώματος, τον καρδιακό παλμό και, σε ορισμένες περιπτώσεις, και την αναπνοή.

Με βάση αυτά τα data, δημιουργείται ένα προφίλ ύπνου, δηλ. πόσες ώρες κοιμηθήκαμε, πόσο βαθύς ήταν ο ύπνος, πόσες φορές είχαμε διακοπές, πράγμα που δεν είναι καλό. Το αποτέλεσμα μάς παρουσιάζεται συχνά με τη μορφή ενός sleep score που υπόσχεται μια γρήγορη αξιολόγηση της ποιότητάς του.

Ποια τα πλεονεκτήματα της καταγραφής

Για αρκετούς, η παρακολούθηση του ύπνου λειτουργεί ενδεχομένως σαν ένα καμπανάκι. Κάποιοι διαπιστώνουν ότι τελικά κοιμούνται λιγότερο απ’ όσο πίστευαν ή ότι ξυπνούν συχνά πυκνά μέσα στη νύχτα. Αυτή η συνειδητοποίηση μπορεί να μας οδηγήσει να κάνουμε κάποιες διορθωτικές κινήσεις, όπως να πάμε για ένα πιο σταθερό ωράριο, να μην έχουμε το κινητό όλη την ώρα πριν κοιμηθούμε είτε σκρολάροντας είτε βλέπουμε tips για αγώνες στο sport.netbet.gr αφού η λιγότερη χρήση οθονών πριν τον ύπνο είναι πλέον must.

Επιπλέον, τα data, τι άλλο κάνουν; Βοηθούν να εντοπιστούν μοτίβα. Π.χ. μπορεί να φανεί ότι ο ύπνος επηρεάζεται από τον καφέ ή από έντονη δραστηριότητα αργά το βράδυ. Σε τέτοιες περιπτώσεις, το sleep tracking λειτουργεί σαν ένας καθρέφτης, να το πούμε έτσι των συνηθειών μας.

Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί γιατροί προτείνουν τη χρήση τέτοιων tools ως συμπληρωματική βοήθεια, ιδίως σε περιπτώσεις ήπιων διαταραχών ύπνου.

Τι γίνεται όταν μια τέτοια κατάσταση γίνεται βάρος;

Υπάρχει, όμως, και η άλλη πλευρά. Το να είσαι όλη την ώρα πάνω από το ρολόι ή το app και να ασχολείσαι με νούμερα και με τους αριθμούς, όλο αυτό μπορεί να δημιουργήσει μια κάποια πίεση. Όταν ένα τέλειο σκορ ύπνου, γίνεται πλέον αυτοσκοπός, η χαλάρωση που χρειάζεται για να αποκοιμηθεί κανείς πάει περίπατο.

Έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο της ορθοϋπνίας (orthosomnia), εκεί όπου το άτομο αγχώνεται υπερβολικά για την ποιότητα του ύπνου του με βάση τα δεδομένα μιας συσκευής. Αντί να βοηθά τελικά, η τεχνολογία σε ρίχνει σε μια λούπα ανησυχίας που τελικά διαταράσσει τον ύπνο.

Να σημειώσουμε εδώ ότι όλο αυτό επιτείνεται από το γεγονός ότι οι μετρήσεις δεν είναι πάντα απόλυτα ακριβείς και σωστές. Οι συσκευές δίνουν μια εκτίμηση, σε καμία περίπτωση μια ιατρική διάγνωση. Όταν κανείς όμως θεωρεί τα δεδομένα αυτά ως τα απόλυτα, εκεί αρχίζει το πρόβλημα…

Χρειάζεται ισορροπία και μέτρο

Το μυστικό πού βρίσκεται τελικά; Καλά μαντέψατε, στον τρόπο χρήσης. Το sleep tracking μπορεί να είναι χρήσιμο όταν το βλέπει κανείς ως tool παρατήρησης και μόνο. Τα δεδομένα έχουν αξία όταν κοιτάς μέσα από σε ένα ευρύτερο πρίσμα, πώς νιώθεις το πρωί, πόσο ξεκούραστος είσαι μέσα στη μέρα, αν έχεις υπνηλία.

Αν, για παράδειγμα, η εφαρμογή δείχνει μέτριο ύπνο αλλά εσύ νιώθεις σούπερ, τελικά ίσως δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Αντίθετα, όταν νιώθεις όλη την ώρα κομμάτια, τα δεδομένα μπορούν να αποτελέσουν το εφαλτήριο για το ψάξεις κάπως περισσότερο.

Επίσης μη φτάσετε σε βαθμό υπερβολικής εξάρτηση. Δεν χρειάζεται να τσεκάρεις κάθε λίγο και λιγάκι τα στοιχεία. Τον νου σου.

Τελικά, βοηθά ή προκαλεί άγχος;

Η απάντηση δεν μπορεί να είναι απόλυτη και κατηγορηματική. Το sleep tracking μπορεί να λειτουργήσει θετικά, ιδίως για όσους θέλουν να καταλάβουν καλύτερα τις συνήθειες τους. Μπορεί όμως και να γίνει και μια πηγή άγχους, όταν η προσοχή πάει από το πώς νιώθουμε στο τι λένε οι αριθμοί αυστηρά.

Πρακτικά, ο καλός ύπνος δεν μετριέται μόνο σε γραφήματα και βιντεάκια. Μετριέται στο πώς ξεκινά η ημέρα, στην ενέργεια που έχουμε μέσα μας και στο πως νιώθουμε για να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις και τις προκλήσεις της κάθε μέρας.

Τελικά, λοιπόν, το πιο χρήσιμο μάθημα που δίνει απλόχερα το sleep tracking είναι το εξής απλό, να ακούμε περισσότερο το σώμα μας. Οι συσκευές μπορούν να δείχνουν τον δρόμο, αλλά δεν τον περπατούν στη θέση μας.