Κρας τεστ κυβέρνησης–αγροτών: Σήμερα η εξειδίκευση των μέτρων με φόντο τα μπλόκα και την απειλή 48ωρου μπλακ άουτ

Με τα τρακτέρ παρατεταγμένα σε κομβικά σημεία και τις αποφάσεις για κλιμάκωση των κινητοποιήσεων να έχουν ήδη προαναγγελθεί, η κυβέρνηση προχωρά σε λίγη ώρα στην εξειδίκευση των μέτρων στήριξης που έχει, ήδη, ανακοινώσει, σε μια προσπάθεια να «κόψει» τη δυναμική των κινητοποιήσεων πριν αυτές πάρουν τη μορφή καθολικών αποκλεισμών την Πέμπτη και την Παρασκευή.

Η συγκυρία είναι οριακή και το πολιτικό θερμόμετρο ανεβαίνει ώρα με την ώρα. Από τη μία, οι αγρότες δηλώνουν ότι περιμένουν «νούμερα και χρονοδιαγράμματα», κυρίως σε ό,τι αφορά την ενέργεια και τα καύσιμα, ώστε να κρίνουν αν υπάρχει λόγος να καθίσουν σε ένα τραπέζι διαλόγου. Από την άλλη, το Μέγαρο Μαξίμου στέλνει το μήνυμα ότι «αυτά είναι τα μέτρα και δεν θα υπάρχουν άλλα» επιμένοντας ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται με βάση τις αντοχές της οικονομίας και το ευρωπαϊκό πλαίσιο, όχι υπό την πίεση των μπλόκων. Παράλληλα, διαμηνύει ότι, αν δεν υπάρξει ανταπόκριση και οι αποκλεισμοί «σκληρύνουν», θα τεθεί σε εφαρμογή το ισχύον νομικό πλαίσιο.

Το πακέτο που ανακοινώνεται δεν παρουσιάζεται ως «νέα» υπόσχεση, αλλά ως συγκεκριμενοποίηση δεσμεύσεων που –όπως τονίζουν στο The Opinion κυβερνητικά στελέχη– έχουν ήδη τεθεί στο τραπέζι τις προηγούμενες ημέρες. Η κυβερνητική γραμμή είναι σαφής: Η στήριξη θα δοθεί, αλλά θα είναι μετρημένη, στοχευμένη και συμβατή με τους δημοσιονομικούς κανόνες. Εξίσου σαφές είναι και το πολιτικό στοίχημα: Να μην περάσει προς την κοινωνία το μήνυμα ότι η κυβέρνηση «διαπραγματεύεται» υπό καθεστώς αποκλεισμών δρόμων ή ότι δημιουργείται προηγούμενο σύμφωνα με το οποίο όποιος πιέζει περισσότερο κερδίζει περισσότερα.

Ποια μέτρα αναμένονται

Στο παρασκήνιο, κυβερνητικά στελέχη αναγνωρίζουν ότι η πίεση στον πρωτογενή τομέα δεν είναι συγκυριακή. Το κόστος παραγωγής, οι τιμές των εισροών, η αβεβαιότητα λόγω καιρικών φαινομένων και οι στρεβλώσεις της αγοράς έχουν δημιουργήσει ένα «κοκτέιλ» που τροφοδοτεί την οργή. Ωστόσο, επιμένουν ότι η απάντηση δεν μπορεί να είναι οριζόντια και ανεξέλεγκτη, γιατί τότε «ανοίγει» ο δρόμος και για άλλα κοινωνικά μέτωπα. Στο Μέγαρο Μαξίμου, άλλωστε, η αγροτική κινητοποίηση δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως οικονομικό ζήτημα, αλλά και ως δοκιμασία πολιτικής διαχείρισης: Η κυβέρνηση θέλει να εμφανιστεί ότι ακούει, ότι διορθώνει, αλλά και ότι διαφυλάσσει την κοινωνική ομαλότητα.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, τα βασικά σημεία που φαίνεται να έχουν «κλειδώσει» και αναμένεται να αποτυπωθούν με μεγαλύτερη λεπτομέρεια περιλαμβάνουν:

Αγροτικό ρεύμα: Σενάριο για τιμή χαμηλότερη από τις αρχικές προβλέψεις, με αναφορά σε επίπεδο 8,2 λεπτά/kWh, στο πλαίσιο βελτιωμένης πρότασης.

Επιστροφή ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο: Πρόταση ώστε η επιστροφή να γίνεται «κατευθείαν στην αντλία», με στόχο να περιοριστούν καθυστερήσεις και αδικίες.

Πάταξη “ελληνοποιήσεων”: Πρόταση για ιχνηλασιμότητα προϊόντων ως απάντηση σε μια διαχρονική στρέβλωση της αγοράς που συμπιέζει τις τιμές παραγωγού και αποδυναμώνει τους συνεπείς παραγωγούς.

Αποζημιώσεις ΕΛΓΑ: Αναφορά ότι έχει «κλειδώσει» αποζημίωση στο 100% των ζημιών.

Ρυθμίσεις για ΕΤΑΚ και ΚΑΕΚ: Προαναγγελία θετικών παρεμβάσεων σε ιδιοκτησιακές/κτηματολογικές εκκρεμότητες που «σέρνονται» στην ύπαιθρο.

«Plan B» με πρόστιμα και αυστηροποίηση

Παράλληλα με την εξειδίκευση των μέτρων, η κυβέρνηση διαμηνύει ότι δεν θα μείνει «θεατής» αν η χώρα οδηγηθεί σε παράλυση μετακινήσεων και εμπορίου λόγω των μπλόκων. Στο δημόσιο πεδίο έχει ήδη περιγραφεί ένα σχέδιο που προβλέπει πρόστιμα έως 350 ευρώ ημερησίως ανά ιδιοκτήτη τρακτέρ που παραμένει στο οδόστρωμα ή αποκλείει πρόσβαση σε κρίσιμες υποδομές –όπως τελωνεία– ακόμη και αφαίρεση άδειας κυκλοφορίας. Παράλληλα γίνεται λόγος και για επιτάχυνση δικαστικών διαδικασιών σε δικογραφίες για παρακώλυση συγκοινωνιών, με στόχο να μην υπάρξει εικόνα ατιμωρησίας αν τα μπλόκα μετατραπούν σε μακράς διάρκειας αποκλεισμούς.

Σε αναμονή τα μπλόκα – η απόφαση μετά τις ανακοινώσεις

Μετά τις σημερινές ανακοινώσεις της κυβέρνησης, τα μπλόκα θα συντονιστούν για να αποφασίσουν αν θα καθίσουν στο τραπέζι ή αν θα «κόψουν» τη χώρα στα δύο αύριο και μεθαύριο. Σε αυτή τη φάση, οι εκπρόσωποι των κινητοποιήσεων δηλώνουν ότι θα αξιολογήσουν το περιεχόμενο και κυρίως το κατά πόσο οι εξαγγελίες είναι εφαρμόσιμες και άμεσες.

Στο Μέγαρο Μαξίμου υπάρχει αισιοδοξία ότι είτε με τον έναν είτε με τον άλλον τρόπο το θέμα των αγροτικών κινητοποιήσεων που δοκιμάζει την κοινωνική συνοχή και την αγορά θα «κλείσει». Η κυβέρνηση ποντάρει ότι η εξειδίκευση θα δημιουργήσει συνθήκες για διάλογο με μετρήσιμη ατζέντα. Οι αγρότες, αντίθετα, ποντάρουν στη δύναμη του δρόμου για να «ανέβουν» οι παρεμβάσεις ένα σκαλί πιο πάνω.

Το επόμενο 48ωρο, πάντως, θα δείξει αν η σημερινή μέρα θα αποτελέσει σημείο καμπής προς την αποκλιμάκωση ή απλώς το προοίμιο μιας πιο σκληρής αντιπαράθεσης, με πραγματικό κόστος για την οικονομία, την κοινωνία και –τελικά– για το πολιτικό ισοζύγιο όλων των πλευρών