Κεντρική Μακεδονία: Καλαμάκι από σιτάρι, πέλετ από τα υπολείμματα καφέ και… πίτσα από οινολάσπη

Ένα εναλλακτικό… καλαμάκι, από αυτά που δεν «μουλιάζουν», ξεκίνησε από το Κιλκίς για να κατακτήσει τον κόσμο.

Λίγο πιο δίπλα, και πάλι στο Κιλκίς, τα υπολείμματα του καφέ που πίνουμε, συγκεντρώνονται και αποξηραίνονται για να γίνουν πέλετ και μπριγκέτες.

Αλλά και στη Χαλκιδική, στον Ξηροπόταμο, ένα οινοποιείο επαναχρησιμοποιεί την οινολάσπη για την παραγωγή… ψωμιού και πίτσας από τους τοπικούς επιχειρηματίες.

Η ανακύκλωση, η επαναχρησιμοποίηση, η… δεύτερη ζωή για κάθε μικρό κομμάτι και υπόλειμμα της αγροτικής παραγωγής, είναι το κοινό χαρακτηριστικό αυτών των εταιριών που δραστηριοποιούνται στην Κεντρική Μακεδονία.

Σταραμάκι: Παράγοντας καλαμάκια από απόβλητα σιταριού

Ένα από τα πιο επιτυχημένα εγχειρήματα αγροτικής βιο-οικονομίας στην περιοχή μας είναι το Staramaki. Ξεκινώντας το 2019, μια παρέα πέντε ατόμων από το Κιλκίς αποφάσισε να δημιουργήσει μια κοινωνική συνεταιριστική επιχείρηση και να κάνει πράξη την ιδέα της, μια ιδέα που έρχεται από το παρελθόν και την περιοχή της Μεσοποταμίας.

To staramaki είναι ένα καλαμάκι από σιτάρι, ένα 100% φυσικό προιόν που παρασκευάζεται από το μίσχο που έχει απομείνει μετά τη συγκομιδή του σιταριού, το οποίο θεωρείται απόβλητο από τη βιομηχανία. Χρησιμοποιείται με τον ίδιο τρόπο που θα χρησιμοποιούνταν ένα πλαστικό καλαμάκι με την κύρια διαφορά ότι είναι βιο-προϊόν, δεν επιβαρύνει το περιβάλλον και είναι βιοδιασπώμενο.

Σήμερα, το staramaki έφτασε όχι μόνο να πωλείται σε διάφορα φυσικά σημεία ανά την Ελλάδα, αλλά να προωθείται από τη Nestle, συνοδεύοντας τις συσκευασίες του καφέ στα σούπερ μάρκετ.

Το κυριότερο (για αυτόν που το χρησιμοποιεί) είναι ότι δεν «μουλιάζει» και δεν αφήνει γεύση, όπως άλλου τύπου καλαμάκια που κυκλοφορούν στην αγορά.

«Θέλαμε να μείνουμε στο Κιλκίς, ένα μέρος χωρίς θάλασσα, χωρίς τουρισμό, χωρίς προβολή. Ο νομός είναι όμως ο μεγαλύτερος σιτηροπαραγωγός νομός της Ελλάδας. Και αυτό αποφασίσαμε να αξιοποιήσουμε, ερχόμενοι μάλιστα να καλύψουμε το κενό που δημιουργήθηκε με την απόσυρση στα πλαστικά καλαμάκια», εξηγεί στο TheOpinion ο μηχανικός και ιδρυτικό μέλος της ΚΟΙΝΣΕΠ Staramaki, Στέφανος Καμπέρης.

Το Staramaki δημιούργησε, όμως, ευκαιρίες εργασίας για τους ντόπιους, καθώς ήδη απασχολούν έως 13 άτομα στην πιο έντονη παραγωγική φάση, ενώ σύντομα οι θέσεις αυτές αναμένεται να αυξηθούν σε 20.

Το staramaki δραστηριοποιείται σήμερα σε 150 στρέμματα αποκλειστικά στο Κιλκίς, ενώ η τελευταία του συνεργασία που περνά την επανάχρηση σε… άλλο επίπεδο, αφορά το Ράντσο του Κιλκίς και τον Ιππικό όμιλο. «Συνθλίβουμε τα υπολείμματα της δικής μας διαδικασίας και δημιουργούμε αχυροστρωμνή, το υλικό που χρησιμοποιείται για να απορροφά τις ακαθαρσίες των αλόγων και γενικά των ζώων. Στη συνέχεια, όλο αυτό κομποστοποιείται και επαναχρησιμοποιείται ως λίπασμα στις καλλιέργειές μας», εξηγεί συνοπτικά στο TheOpinion ο κ. Καμπέρης.

Κάφσιμο: Καύσιμη βιομάζα από υπολείμματα καφέ

Το “kaφsimo” είναι ένα προϊόν που παράγεται από μία αστική μη κερδοσκοπική εταιρία, την InCommOn, με έδρα το Κιλκίς και δράση και στη Θεσσαλονίκη, αλλά και στην Αθήνα. Ασχολείται με την αξιοποίηση των υπολειμμάτων του καφέ αντί της απόρριψή τους στα σκουπίδια και σε χωματερές, προτείνοντας την επεξεργασία του με σκοπό τη μετατροπή τους σε καύσιμη ύλη, δηλαδή πέλετ και μπριγκέτες.

Το “kaφsimo” πρόκειται για ένα εγχείρημα κυκλικής οικονομίας. Η ιδέα προέκυψε λόγω της μεγάλης ποσότητας καφέ που καταναλώνεται κάθε χρόνο στην Ελλάδα. Έτσι, οι δημιουργοί του αξιοποίησαν αυτό το γεγονός για να ευαισθητοποιήσουν τους επαγγελματίες, ιδιαίτερα σε χώρους εστίασης, αλλά και να συμβάλλουν στη μείωση της σπατάλης τροφίμων μέσω της αλλαγής νοοτροπίας και τρόπου σκέψης των ανθρώπων.

Τα υπολείμματα του καφέ αποξηραίνονται σε θερμοκήπια με φυσικό τρόπο και στη συνέχεια, μετατρέπονται σε πελέτ ή χρησιμοποιούνται ως βιομάζα σε λέβητες.

Παραγωγή ψωμιού και πίτσας από οινολάσπες

Το οινοποιείο Domaine Agrovision, με έδρα την Ιερισσό στη Χαλκιδική, ιδρύθηκε το 2011 και αποτελείται από 64 στρέμματα αμπελώνων στην περιοχή του Ξηροποτάμου. Πρόκειται για μια εταιρία που είναι κατά 98% εξαγωγική εταιρία και δραστηριοποιείται και στην επεξεργασία ελιάς, αλλά και λεβάντας.

Το ιδιαίτερο που κάνει το Οινοποιείο της Agrovision επαναχρησιμοποιεί την οινολάσπη, ένα υπο-προϊόν που παράγεται κατά τη διαδικασία της οινοποίησης, ως συστατικό για την παραγωγή ψωμιού και πίτσας από τους τοπικούς επιχειρηματίες.

Είναι εντυπωσιακό το γεγονός ότι σχεδόν 100 kg οινολάσπης επαναχρησιμοποιούνται αντί θα απορριφθούν.

Η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας

«Με τη σταθερή υποστήριξη και ενθάρρυνση της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας τα  τελευταία χρόνια γίνονται σημαντικά βήματα  για τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία. Οι συγκεκριμένες μονάδες, όπως και πολλές ακόμη, σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες, αποτελούν φωτεινά παραδείγματα βιώσιμης  διαχείρισης και επαναχρησιμοποίησης των αποβλήτων», τονίζει, μιλώντας στο TheOpinion ο Αντιπεριφερειάρχης Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος Κεντρικής Μακεδονίας, Κώστας Γιουτίκας.

«Αξιοποιώντας το ΕΣΠΑ της Κεντρικής Μακεδονίας 2021-2027, ευρωπαϊκά και διακρατικά προγράμματα, χρηματοδοτούμε δράσεις και επενδύσεις, που με γοργούς ρυθμούς μετατρέπουν την ευρύτερη περιοχή  σε ένα δυναμικό οικοσύστημα προαγωγής του μοντέλου της κυκλικής οικονομίας», προσθέτει.

Σύμφωνα με τον κ. Γιουτίκα, «δεν είναι τυχαίο, ότι αυτή τη στιγμή στην Κεντρική Μακεδονία λειτουργούν οι περισσότερες ιδιωτικές μονάδες παραγωγής βιοαερίου στη χώρα. Οι οποίες παράγουν τη μεγαλύτερη ισχύ ηλεκτρικής ενέργειας από την αξιοποίηση αποβλήτων, ανά την επικράτεια. Όπως και ότι έχει δημιουργηθεί ισχυρή βάση μονάδων κομποστοποίησης. Άλλωστε η Περιφέρεια είναι η πρώτη μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, που διαθέτει  Περιφερειακό Σχέδιο Κυκλικής Οικονομίας».

«Φυσικά πρέπει να γίνουν πολλά ακόμη βήματα για να προσεγγίσουμε τους στόχους.  Γι΄αυτό δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στη Διαλογή στην Πηγή και την ενεργοποίηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Ήδη έχουμε χρηματοδοτήσει και αδειοδοτήσει 30 “Πράσινα Σημεία” σε Δήμους, για τη συγκέντρωση ανακυκλώσιμων υλικών. Στα μεγάλα αστικά κέντρα, στηρίζουμε τη δημιουργία “Πράσινων Γωνιών”, που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ακόμη και σε μισθωμένους ισόγειους χώρους. Με το νέο αυξημένο χρηματοδοτικό πακέτο των 15 εκ. ευρώ για το επόμενο διάστημα, επιδιώκουμε, ο καθένας από τους 38 Δήμους να αποκτήσει περισσότερα από ένα Πράσινα Σημεία», εξηγεί ο Αντιπεριφερειάρχης αναφερόμενος στο στόχο για την ενεργοποίηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

«Η Κεντρική  Μακεδονία αλλάζει και αυτό είναι προς όφελος όλων μας. Γιατί η κυκλική οικονομία δεν είναι μόδα. Είναι η λύση για  ένα  βιώσιμο μέλλον και περιβάλλον και ταυτόχρονα πηγή δημιουργίας νέων θέσεων και νέου εισοδήματος», τονίζει ο κ. Γιουτίκας.