Δυστύχημα στα Τέμπη: Ο αντίκτυπος της τραγωδίας στους διασώστες
Η μελέτη εστίασε στις ψυχολογικές επιπτώσεις των Σαμαρειτών του ΕΕΣ που πήραν μέρος στις επιχειρήσεις διάσωσης στα Τέμπη.
Δήμητρα Τσάτσου
Σε μερικούς μήνες συμπληρώνονται δύο χρόνια από το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών που στοίχισε τη ζωή σε 57 ανθρώπους. Γι’ αυτούς που έχασαν τους δικούς τους ανθρώπους ο χρόνος «πάγωσε», για όσους επέζησαν οι μνήμες είναι ακόμη νωπές.
Στην τραγωδία αυτή υπήρξαν αρκετοί εθελοντές που αψήφησαν τους κινδύνους και ρίχτηκαν στη «μάχη» να σώσουν και να απεγκλωβίσουν τους επιβάτες της μοιραίας τραγωδίας. Αυτά που είδαν, ένιωσαν και βίωσαν θυμίζουν αρχαία τραγωδία. Οι ιστορίες που έρχονται στο «φως» συνεχίζουν να συγκλονίζουν μετά το σοκαριστικό δυστύχημα στα Τέμπη.
Ο Τζαν Μεμέτ Αλή, BSc, MSc Ψυχολόγος Υγείας και Διασώστης – Εκπαιδευτής Εκπαιδευτών Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού στο πλαίσιο της μεταπτυχιακής διπλωματικής εργασίας του, υλοποίησε και δημοσίευσε σε Διεθνές Επιστημονικό Περιοδικό μία επιστημονική μελέτη που καταπιάνεται με το βιωμένο πένθος, αλλά και τον ψυχολογικό αντίκτυπο στις ψυχές των Εθελοντών Σαμαρειτών – Διασωστών κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων τους στο σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη.
«Σε κάθε καταστροφή ή μαζική απώλεια υγείας δίνουμε έμφαση στην αποκατάσταση, αλλά μένει λίγο πίσω το κομμάτι των ατόμων που επιχειρούν σε αυτά τα συμβάντα. Εκεί γεννήθηκε η ιδέα και μπήκαμε στη διαδικασία της μελέτης για την εμπλοκή σε καταστάσεις πένθους: Η περίπτωση του σιδηροδρομικού δυστυχήματος στα Τέμπη και ο ψυχολογικός αντίκτυπος σε Εθελοντές Διασώστες», τονίζει μιλώντας στο TheOpinion, o Τζαν Μεμέτ Αλή.
«Βάσei του προγράμματος σπουδών χρειαστήκαμε τρεις μήνες μέχρι την ολοκλήρωση της μελέτης. Από τη στιγμή που ένα άτομο εμπλέκεται σε τέτοιες καταστάσεις βιώνει το πένθος γιατί το πένθος δεν αναφέρεται μόνο σε μία ανθρώπινη απώλεια, πένθος είναι ό,τι χάνεται, οπότε μία διαταραχή στην ομαλή λειτουργία της κοινωνίας αυτομάτως εντάσσεται στο κομμάτι του πένθους, πόσο μάλλον στο συγκεκριμένο δυστύχημα», συμπληρώνει.
«Αυτό που μου έμεινε από όλους τους συμμετέχοντες, αλλά κι από άλλες παρόμοιες είναι ότι παρ’ όλη τη δυσκολία της κατάστασης με ό,τι κι αν συνεπάγεται αυτό είναι ότι εάν χρειάζονταν θα το ξανά έκαναν, δηλαδή θα ξανά επιχειρούσαν χωρίς καμία δεύτερη σκέψη. Αυτό από μόνο του λέει πάρα πολλά, είναι βάση της ενσυναίσθησης, του ανθρωπισμού, είναι ένα πολύ ισχυρό μήνυμα θα έλεγα, αλλά και μία κίνηση που παρ’ όλες τις δυσκολίες δεν το μετανιώνουν, Θα το έκαναν με προθυμία προκειμένου να σώσουν ζωές», εξηγεί ο o Τζαν Μεμέτ Αλή.
Τι έδειξε η μελέτη
Σύμφωνα με την επιστημονική μελέτη που εκπόνησε ο Τζαν Μεμέτ Αλή, οι μαζικές απώλειες υγείας και οι καταστροφές που οδηγούν σε γενικευμένες καταστάσεις πένθους, επηρεάζουν όλο και περισσότερο ψυχολογικά τους πολίτες της παγκόσμιας κοινότητας.
«Η παρούσα έρευνα μέσω ημι-δομημένων συνεντεύξεων, πραγματεύεται, συλλέγει και αναλύει δια μέσου της Ερμηνευτικής Φαινομενολογικής Ανάλυσης, την εμπλοκή σε μαζικές καταστάσεις πένθους των Εθελοντών Σαμαρειτών-Διασωστών του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, και ειδικότερα, τον βιωμένο ψυχολογικό αντίκτυπο αλλά και τη προσωπική αντιμετώπιση αυτού, κατά το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη Ελλάδας, την 28η Φεβρουαρίου 2023.
Καίριο ρόλο στην εν λόγω έρευνα διαδραματίζουν τα πρωτόκολλα, μοντέλα, έννοιες και θεωρίες καταστροφών, μαζικών απωλειών υγείας, διαλογής ασθενών, πρώτων βοηθειών, έρευνας και διάσωσης, αντιμετώπισης καταστροφών, ψυχολογίας, ιατρικής και παραϊατρικής.
Η εκπαίδευση Διασωστών από τις Σχολές Πρώτων Βοηθειών και Διάσωσης περί θεωρητικών σταδίων πένθους, δείχνει να μην συνδέονται στενά τόσο με την ορθή προσωπική διεργασία πένθους όσο και με τη διαχείριση γενικευμένων καταστάσεων πένθους δια μέσου δυστυχήματος, μαζικών απωλειών υγείας ή και καταστροφών, μιας και όλες οι ψυχοκοινωνικές αντιδράσεις εντάσσονται στη κατηγορία του ¨ψυχρού επαγγελματία¨.
Αφενός η διατήρηση αναμενόμενης ρουτίνας και προσωπικής φροντίδας δια αποδοχής μετέπειτα του συμβάντος εναπόκειται στη προσωπική κρίση, αφετέρου η άμεση ψυχολογική ανάταση και εκ νέου εμπλοκή σε κατάσταση πένθους τοποθετείται στη συνιστώσα τόσο του κύκλου καταστροφής όσο και της εν γένει φιλοκοινωνικής νόρμας του κάθε Εθελοντή Διασώστη».