Αποκαλύπτεται εντυπωσιακό ψηφιδωτό για τον Άγιο Παύλο στη Θεσσαλονίκη

Ένα εντυπωσιακό ψηφιδωτό που απεικονίζει τον Απόστολο Παύλο «αποκαλύπτεται» σήμερα κι επισήμως στον ομώνυμο ναό στις παρυφές της Άνω Πόλης. στο πλαίσιο της επίσκεψης του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στην Θεσσαλονίκη.

Πρόκειται για έργο που φιλοτέχνησε η γνωστή γλύπτρια Αφροδίτη Λίτη, δημιουργός και του μπρούτζινου αγάλματος του Ιωακείμ Γ’ το οποίο μεταφέρθηκε σε χώρο παρακείμενο της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης, όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί.

«Είναι ένα ψηφιδωτό τρίπτυχο ύψους περίπου 2 μέτρων που απεικονίζει τον Απόστολο Παύλο. Βρίσκεται στον αύλειο χώρο του ναού εκεί στους πρόποδες του Κεδρηνού Λόφου, ενός ναού που σχεδίασε ο Ξενοφών Παιονίδης, τον οποίο θαυμάζω. Πρόκειται για ένα τρίπτυχο σε βάση, ύψους περίπου 2 μέτρων, το οποίο έχει τοποθετηθεί σε ειδικό σημείο, σε αυτόν τον ναό που έχει θέα την πόλη. Είναι σαν “να φεύγει” ο λόγος του από την Θεσσαλονίκη και να περνά στην Οικουμένη», λέει η γλύπτρια Αφροδίτη Λίτη, μιλώντας στο TheOpinion.

Η εικαστικός, ομότιμος καθηγήτρια στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, με εκθέσεις και διακρίσεις στο ενεργητικό της, σπούδασε γλυπτική, ψηφιδωτό και νωπογραφία στη Σχολή Καλών Τεχνών την περίοδο 1972-1978, κοντά στον Γιάννη Παππά, τον Κώστα Κολέφα και τον Κωνσταντίνο Ξυνόπουλο. Το 1978 παρακολούθησε μαθήματα στο Universita degli Studi του Μιλάνου και, με υποτροφία του Ι.Κ.Υ., την περίοδο 1983-1986 έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου.

Οι ροδιές

Η κ. Λίτη χρειάστηκε περισσότερο από έναν χρόνο εργασίας για το εν λόγω ψηφιδωτό. Όπως εξηγεί, πρόκειται για ένα τρίπτυχο που στο κέντρο του δεσπόζει η μορφή του Αποστόλου Παύλου, με αψιδωτό τελείωμα. Δεξιά κι αριστερά, επίσης με αψιδωτό τελείωμα, δύο ροδιές. «Ήθελα να τονίσω ότι ο λόγος του Απόστολου Παύλου απλώθηκε σαν καρπός ροδιάς σε όλο τον κόσμο», εξηγεί.

Το άγαλμα του Πατριάρχη Ιωακείμ Γ

«Είμαι θαυμάστρια του αρχιτέκτονα Παιονίδη, η Θεσσαλονικη είναι μια πόλη που αγαπώ, ο σύζυγός μου έχει καταγωγή από τη Νάουσα και συχνά ανηφορίζουμε στην περιοχή. Ωστόσο, σε αυτή την πόλη υπάρχουν δύο δημιουργίες μου, πλέον. Το ψηφιδωτό αυτό αλλά και το άγαλμα του Πατριάρχη Ιωακείμ Γ’», προσθέτει.

Το άγαλμα αυτό, ύψους τουλάχιστον 3 μέτρων, φιλοτεχνήθηκε περίπου το 2013-2014, κατόπιν παραγγελίας της Φιλοπτώχου Αδελφότητας Ανδρών Θεσσαλονίκης και αρχικά είχε τοποθετηθεί στους χώρους πρασίνου, έξω από τον ναό της Αγίας Σοφίας. Ωστόσο, λόγω εργασιών του μετρό, το γλυπτό μεταφέρθηκε στο ΑΠΘ. «Δεν με ξένιζε εκεί το γλυπτό, αλλά αποφασίστηκε η μεταφορά του στη Μητρόπολη».

Ο ναός του Παιονίδη και το αγίασμα

Σύμφωνα με πληροφορίες από την Αρχιεπισκοπή Αθηνών, κατά την παράδοση, στην περιοχή αυτή, ανατολικά της μεταγενέστερης Μονής Βλατάδων, στους πρόποδες του Κεδρηνού λόφου, υπήρχε πηγή νερού, στην οποία δροσίστηκε ο Απόστολος Παύλος, όταν οι κάτοικοι τον φυγάδευσαν από τα τείχη της πόλης στον δρόμο προς τη Βέροια. Η πηγή αυτή έγινε γνωστή ως «αγίασμα του Αποστόλου Παύλου» και αποτέλεσε τόπο προσκυνήματος των πιστών για αιώνες. Στην περίοδο ακόμη της Τουρκοκρατίας, το 1875, η ελληνική κοινότητα παραχώρησε τον χώρο στη Φιλόπτωχο Αδελφότητα Ανδρών Θεσσαλονίκης και μετά την απελευθέρωση της πόλης κτίστηκε εδώ μικρός ναός αφιερωμένος στον Απόστολο Παύλο. Ο ναός σχεδιάστηκε από τον αρχιτέκτονα Ξενοφώντα Παιονίδη και εγκαινιάστηκε στις 10 Απριλίου 1922, Κυριακή του Θωμά. Τη δεκαετία του 1970 οικοδομήθηκε λίγο ψηλότερα ο σύγχρονος μεγαλοπρεπής ναός προς τιμή του Αποστόλου των Εθνών.

Σήμερα στο κτήμα της Φιλοπτώχου Αδελφότητος Ανδρών Θεσσαλονίκης, στη σκιά του επιβλητικού μεγάλου ναού, μπορεί κανείς να επισκεφθεί τον μικρό ναό, να περιηγηθεί στον όμορφα διαμορφωμένο προαύλιο χώρο, να δει το σημείο όπου κατά την παράδοση αναπαύθηκε ο Απόστολος Παύλος, να ακολουθήσει το μονοπάτι ως το βήμα του και ως το αγίασμα, και να θαυμάσει τη θέα στον Θερμαϊκό κόλπο. Από το 1922 ο ναός υπήρξε το επίκεντρο λαμπρού εορτασμού ανήμερα της εορτής των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, στις 29 Ιουνίου. Σήμερα, κάθε καλοκαίρι πραγματοποιούνται τα Αγιοπαυλίτικα, τριήμερος εορτασμός που συνδυάζει τις θρησκευτικές εκδηλώσεις με τη λαϊκή παράδοση και τον σύγχρονο πολιτισμό.

(Πηγή Φωτογραφίας: Φιλόπτωχος Αδελφότητα Ανδρών Θεσσαλονίκης)