Η αναβάθμιση του ορεινού δικτύου της Ξάνθης, η ίδρυση του Τμήματος Τροχαίας Αυτοκινητοδρόμων Εγνατίας Οδού και το νέο ΔΣ του Κέντρου Ποντιακών Μελετών

ΣΕΡΡΕΣ: Μια ιστορική εξέλιξη στις σχέσεις Ελλάδας – Βουλγαρίας επισημοποιήθηκε σήμερα, με την υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης από τους υπουργούς Πολιτισμού των δύο χωρών, Λίνα Μενδώνη και Εβτίμ Μιλόσε για την αμοιβαία «κατάθεση» κειμηλίων ιδιαίτερης ιστορικής αξίας. Η σημαντικότερη είδηση για τις Σέρρες και την Ανατολική Μακεδονία είναι ότι στην Ελλάδα επιστρέφουν 48 κειμήλια από την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσης. Πρόκειται για αντικείμενα που είχαν μεταφερθεί στη Σόφια το 1917, στη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, και έκτοτε εκτίθεντο ή φυλάσσονταν στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας. Ιστορική συμφωνία Ελλάδας – Βουλγαρίας: Επιστρέφουν κειμήλια από τη Βουλγαρία, τα οστά του Σαμουήλ στη Σόφια Από την ελληνική πλευρά, στη Βουλγαρία παραδίδονται τα λείψανα που εντοπίστηκαν το 1965 στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου στη Μικρή Πρέσπα από τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο και έχουν αποδοθεί στον Τσάρο Σαμουήλ, μαζί με το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό που βρέθηκε στις τέσσερις σαρκοφάγους του ναού. Τα λείψανα φυλάσσονταν τα τελευταία χρόνια στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη. 48 κειμήλια επιστρέφουν ύστερα από 109 χρόνια Η συμφωνία βάζει τέλος, τουλάχιστον για ένα σημαντικό μέρος των αντικειμένων, σε μια υπόθεση που παραμένει ανοιχτή από το 1917. Για δεκαετίες η Εκκλησία, οι τοπικοί φορείς και οι πολιτικές αρχές των Σερρών και της Δράμας ζητούσαν τον επαναπατρισμό εκκλησιαστικών θησαυρών που είχαν μεταφερθεί στη Βουλγαρία κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το ενδιαφέρον είναι ότι η συμφωνία δεν κλείνει οριστικά το ζήτημα. Οι δύο χώρες συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις για την ταυτοποίηση και άλλων ιστορικών αντικειμένων αμοιβαίου ενδιαφέροντος, τα οποία δεν συμπεριλήφθηκαν στο σημερινό Μνημόνιο. Αυτό σημαίνει ότι τα 48 κειμήλια αποτελούν ένα πρώτο συγκεκριμένο βήμα, ενώ παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο να ακολουθήσουν και άλλα αντικείμενα που συνδέονται με τις δύο μονές και την εκκλησιαστική κληρονομιά των Σερρών και της Δράμας.

ΕΒΡΟΣ: Το πάγιο αίτημα για την εξάλειψη των ανισοτήτων στη χορήγηση του επιδόματος παραμεθορίου επαναφέρει στο προσκήνιο η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενώσεων Στρατιωτικών (Π.ΟΜ.ΕΝ.Σ.). Με επίσημη επιστολή της προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία συνοδεύεται από κοινή ανακοίνωση δέκα πρωτοβάθμιων ενώσεων, ζητά την άμεση διεύρυνση των δικαιούχων του μηνιαίου επιδόματος των 130 ευρώ. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η εφαρμογή ενιαίων και αντικειμενικών γεωγραφικών κριτηρίων, ώστε να αρθεί ο διαχωρισμός μεταξύ των στελεχών που υπηρετούν στις ίδιες παραμεθόριες περιοχές της χώρας. Στην επιστολή αναφέρονται και τα εξής: «Επί σειρά ετών καταγράφεται ένα έντονο παράδοξο, καθώς δημόσιοι υπάλληλοι που υπηρετούν σε απομακρυσμένες και προβληματικές περιοχές λαμβάνουν το σχετικό επίδομα λόγω του τόπου υπηρεσίας τους, την ώρα που στρατιωτικοί στις ίδιες ακριβώς περιοχές δεν καλύπτονται από αντίστοιχες προβλέψεις. Η ανισότητα αυτή έγινε ακόμη πιο εμφανής μετά τις πρόσφατες μισθολογικές ρυθμίσεις για τα Σώματα Ασφαλείας. Συγκεκριμένα, ενώ το επίδομα των 130 ευρώ χορηγείται στα στελέχη της Ελληνικής Αστυνομίας και του Πυροσβεστικού Σώματος που υπηρετούν στα εγγύτερα προς τα σύνορα τμήματα της ηπειρωτικής μεθορίου (Ήπειρο, Μακεδονία και Θράκη), στις Ένοπλες Δυνάμεις περιορίζεται αποκλειστικά και μόνο σε όσους υπηρετούν σε Μονάδες Προκαλύψεως. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της στρέβλωσης αποτελεί η πόλη της Κομοτηνής. Εκεί, το προσωπικό του Πυροσβεστικού Σώματος λαμβάνει κανονικά την οικονομική ενίσχυση ως υπηρετούν σε εγγύτερη προς τα σύνορα υπηρεσία. Αντίθετα, ανάμεσα στους στρατιωτικούς της ίδιας φρουράς, το επίδομα καταβάλλεται μόνο σε όσους ανήκουν σε Μονάδα Προκαλύψεως, αφήνοντας εκτός συναδέλφους τους που υπηρετούν ακόμη και μέσα στο ίδιο στρατόπεδο, όπως στο Στρατόπεδο «Παράσχου». Παρότι η Ομοσπονδία χαρακτηρίζει απόλυτα ορθή και δίκαιη την ενίσχυση των συναδέλφων των Σωμάτων Ασφαλείας, υπογραμμίζει πως η εν λόγω ρύθμιση αναδεικνύει την ανάγκη ισότιμης αντιμετώπισης του στρατιωτικού προσωπικού. Για τον λόγο αυτό, ζητείται η συνολική επανεξέταση του πλαισίου και η αποσύνδεση της παροχής από τον χαρακτηρισμό της Μονάδας ως Προκαλύψεως, υιοθετώντας κριτήρια που βασίζονται στην εγγύτητα προς τα σύνορα και στον επίσημο χαρακτηρισμό των περιοχών ως απομακρυσμένων και παραμεθόριων. Η ΠΟΜΕΝΣ και οι πρωτοβάθμιες ενώσεις αναμένουν πλέον την ουσιαστική ανταπόκριση της Πολιτείας και την προώθηση της σχετικής νομοθετικής ρύθμισης, η οποία θα βάλει τέλος σε ένα καθεστώς «δύο μέτρων και δύο σταθμών» για τα στελέχη που φυλάσσουν τα σύνορα της πατρίδας.»

ΞΑΝΘΗ: Υπογράφηκε χθες Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου η σύμβαση για την αναβάθμιση της οδικής ασφάλειας στην ορεινή Ξάνθη, συνολικού προϋπολογισμού 6,1 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα «Ανατολική Μακεδονία, Θράκη 2021-2027». Το έργο αφορά έξι τμήματα του ορεινού οδικού δικτύου της Π.Ε. Ξάνθης, συνολικού μήκους 17,3 χιλιομέτρων. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν ανακατασκευή ασφαλτοτάπητα, αντικατάσταση στηθαίων ασφαλείας, νέα οριζόντια και κατακόρυφη σήμανση και εργασίες στην παρόδια βλάστηση. Σύμφωνα με την Περιφέρεια, οι εργασίες αναμένεται να ξεκινήσουν άμεσα, μετά την έγκριση των απαιτούμενων κυκλοφοριακών ρυθμίσεων.  Σε ανακοίνωση της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης αναφέρονται και τα εξής:  Υπογράφηκε την, Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2026, η σύμβαση για την υλοποίηση του έργου “Αναβάθμιση Επιπέδου Οδικής Ασφάλειας Δικτύου Αρμοδιότητας Π.Ε. Ξάνθης στην Ορεινή Περιοχή Αυτής”, συνολικού προϋπολογισμού 6,1 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το Πρόγραμμα “Ανατολική Μακεδονία, Θράκη 2021-2027”. Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε στο γραφείο της Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Ξάνθης, Βασιλικής Παυλακάκη, παρουσία του Περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης κ. Χριστόδουλου Τοψίδη και εκπροσώπου της αναδόχου εταιρείας. Παρόντες στην ήταν ο Περιφερειακός Σύμβουλος υπεύθυνος τομέα Ορεινού Όγκου και Διαπολιτισμικής Ανάπτυξης κ. Γιουρούκ Σαλή, ο Περιφερειακός Σύμβουλος, υπεύθυνος τομέα Εξυπηρέτησης Πολιτών και Ευάλωτων Κοινωνικών Ομάδων κ. Αμούτσκα Ιμπραχήμ και ο Περιφερειακός Σύμβουλος, υπεύθυνος τομέα Αναπτυξιακού Σχεδιασμού και Προγραμματισμού κ. Φατήχ Ισμαήλκο. Το έργο αφορά έξι τμήματα του ορεινού οδικού δικτύου της Π.Ε. Ξάνθης, συνολικού μήκους 17,3 χιλιομέτρων, στα οποία έχουν καταγραφεί προβλήματα λόγω της φθοράς του χρόνου και των ιδιαίτερα απαιτητικών καιρικών συνθηκών της περιοχής. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν: ανακατασκευή ασφαλτοτάπητα, αντικατάσταση στηθαίων ασφαλείας, νέα οριζόντια και κατακόρυφη σήμανση, παρεμβάσεις στην παρόδια βλάστηση. Με την ολοκλήρωση του έργου αναμένεται να βελτιωθούν ουσιαστικά οι συνθήκες κυκλοφορίας και το επίπεδο οδικής ασφάλειας για κατοίκους, επαγγελματίες και επισκέπτες της ορεινής Ξάνθης. Οι εργασίες θα ξεκινήσουν άμεσα, μετά και την έγκριση των απαραίτητων κυκλοφοριακών ρυθμίσεων. Ο Περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης κ. Χριστόδουλος Τοψίδης, δήλωσε: «Σήμερα κάνουμε ένα ακόμη σημαντικό βήμα για την οδική ασφάλεια στην Ξάνθη. Ένα έργο προϋπολογισμού 6,1 εκατομμυρίων ευρώ, περνά πλέον από τον σχεδιασμό στην υλοποίηση. Πίσω από τη σημερινή υπογραφή υπάρχει συστηματική δουλειά για τη μελέτη, την ωρίμανση και τη χρηματοδότηση του έργου. Ευχαριστώ τις Τεχνικές Υπηρεσίες της Περιφέρειας για τη συμβολή τους. Παράλληλα, εργαζόμαστε ώστε το έργο να ενταχθεί στο Πρόγραμμα Interreg Ελλάδα – Βουλγαρία. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούμε τη δυνατότητα να απελευθερωθούν οι πόροι που έχουν δεσμευτεί από το Πρόγραμμα της Περιφέρειας και να κατευθυνθούν σε νέες παρεμβάσεις οδικής ασφάλειας.  Η ανάγκη για ένα ασφαλές και σύγχρονο οδικό δίκτυο γίνεται ακόμη μεγαλύτερη μετά τη λειτουργία της σύνδεσης Δημάριο – Ελληνοβουλγαρικά Σύνορα. Η αυξημένη διασυνοριακή κινητικότητα δημιουργεί νέες απαιτήσεις και εμείς οφείλουμε να είμαστε έτοιμοι».

ΝΑΟΥΣΑ: Νέο Διοικητικό Συμβούλιο εξελέγη στο Κέντρο Ποντιακών Μελετών (ΚΕΠΟΜΕ), με πρόεδρο τον Ημαθιώτη, Κώστα Φωτιάδη (γεννήθηκε στο Άνω Ζερβοχώρι της Νάουσας), ομότιμο καθηγητή Ιστορίας του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και έναν από τους πλέον γνωστούς μελετητές της ιστορίας του Ποντιακού Ελληνισμού. Το νέο Διοικητικό Συμβούλιο αναλαμβάνει τα καθήκοντά του με στόχο τη συνέχιση και ενίσχυση του επιστημονικού και ερευνητικού έργου του Κέντρου, με έμφαση στη μελέτη, τεκμηρίωση και ανάδειξη της ιστορίας και του πολιτισμού του Πόντου. Ιδιαίτερη βαρύτητα αναμένεται να δοθεί το επόμενο διάστημα στην προετοιμασία του Μουσείου Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού, ενός εγχειρήματος που φιλοδοξεί να αποτελέσει σημαντικό χώρο ιστορικής μνήμης, τεκμηρίωσης και ενημέρωσης για τις επόμενες γενιές. Παράλληλα, στις προτεραιότητες του νέου Διοικητικού Συμβουλίου βρίσκεται η προώθηση του Κέντρου Έρευνας της Ιστορίας και του Πολιτισμού του Ποντιακού και Παρευξείνιου Ελληνισμού, με στόχο τη συγκέντρωση και αξιοποίηση ιστορικού υλικού, την υποστήριξη της επιστημονικής έρευνας και την ανάδειξη της μακραίωνης παρουσίας του Ελληνισμού στην ευρύτερη περιοχή του Εύξεινου Πόντου. Με την ανάδειξη του νέου Διοικητικού Συμβουλίου, το ΚΕΠΟΜΕ ανοίγει έναν νέο κύκλο δράσεων, έχοντας στο επίκεντρο τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και τη διάδοση της ποντιακής ιστορίας και πολιτιστικής κληρονομιάς.

ΒΕΡΟΙΑ: Στη συνάντηση που είχε ο Υφυπουργός Ανάπτυξης και Βουλευτής ΝΔ Ημαθίας κ. Λάζαρος Τσαβδαρίδης με τον Υπουργό Προστασίας του Πολίτη, κ. Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, του έγινε γνωστό ότι η ίδρυση του Τμήματος Τροχαίας Αυτοκινητοδρόμων Εγνατίας Οδού, βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία, με την υπογραφή του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος να είναι πλέον θέμα ημερών. Το νέο τμήμα, θα υπάγεται στην Διεύθυνση Αστυνομίας Ημαθίας, θα έχει την έδρα του στην περιοχή των διοδίων Πολυμύλου και θα καλύπτει το καίριο κομμάτι από τον κόμβο της Βέροιας, τον Πολύμυλο και μέχρι τα δυτικά Γρεβενά. Όπως σημείωσε ο κ. Τσαβδαρίδης σε σχετική του δήλωση, η ασφάλεια, η προστασία της ανθρώπινης ζωής στους δρόμους της Ημαθίας και η έμπρακτη θωράκιση των υποδομών της αποτελούν για τον ίδιο αδιαπραγμάτευτη πολιτική προτεραιότητα και τα αποτελέσματα επιτυγχάνονται χάρη στη σταθερή, αθόρυβη και αδιάκοπη προσπάθεια που κατέβαλε όλους τους προηγούμενους μήνες σε άριστη συνεργασία με τον Υπουργό κ. Χρυσοχοΐδη αλλά και με τους αρμόδιους φορείς του Νομού μας. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι το γεγονός ότι η αστυνομική δύναμη που θα στελεχώσει το νέο τμήμα θα καλυφθεί κυρίως και αποκλειστικά από αστυνομικούς εκτός της Διεύθυνσης Αστυνομίας Ημαθίας, αίτημα που ο κ. Τσαβδαρίδης είχε κατ’ επανάληψη θέσει, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν θα επιβαρυνθεί ούτε κατά το ελάχιστο το στελεχιακό δυναμικό της Διεύθυνσης Αστυνομίας του Νομού Ημαθίας, το οποίο ήδη επιτελεί εξαιρετικά απαιτητικά καθήκοντα στην ευρύτερη περιοχή. Επιπροσθέτως, ο εξοπλισμός του προσωπικού και η εγκατάσταση θα βαρύνουν αποκλειστικά τον παραχωρησιούχο της οδού, ενώ το Υπουργείο θα συμβάλει μόνο με το προσωπικό. Αυτή είναι επίσης μια διεκδίκηση ετών, προκειμένου να υπάρξει πραγματική αστυνόμευση και αίσθημα ασφάλειας για όσους χρησιμοποιούν το συγκεκριμένο τμήμα της Εγνατίας Οδού. Ένα τμήμα που είναι έτσι κι αλλιώς ζωτικής σημασίας καθώς προσθέτει και άλλες δικλίδες ασφαλείας στην απρόσκοπτη μετακίνηση χιλιάδων πολιτών σε έναν κρίσιμο εθνικό οδικό άξονα υψηλών απαιτήσεων. Εκτός τούτου, ο κ. Τσαβδαρίδης συζήτησε με τον κ. Χρυσοχοΐδη την ανάγκη να εξετάσει, μαζί με τα αρμόδια στελέχη του Υπουργείου, τη δυνατότητα στις τακτικές μεταθέσεις του Ιανουαρίου 2027 να προκηρυχθούν περισσότερες θέσεις αστυνομικού προσωπικού γενικών καθηκόντων για τη Διεύθυνση Αστυνομίας Ημαθίας, λαμβάνοντας υπόψη ότι πάρα πολλοί υπηρετούντες αστυνομικοί θα βγουν στο τέλος του χρόνου στη σύνταξη. Επίσης, ο κ. Χρυσοχοϊδης διευκρίνισε στον Υφυπουργό Ανάπτυξης ότι οι θέσεις ειδικών φρουρών που κατανεμήθηκαν κατά τις πρόσφατες έκτακτες μεταθέσεις στην Ημαθία, θα διατεθούν για τη φύλαξη αρχαιοτήτων και άλλων πολιτιστικών μνημείων του Νομού, κάτι που αποτελεί αίτημα του κόσμου του πολιτισμού της Ημαθίας.

ΒΕΡΟΙΑ: Το πρόβλημα της παραμόρφωσης των καρπών της ροδακινιάς εμφανίστηκε το 2021. Από τότε, οι παραγωγοί περιμένουν να μάθουν με επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο την αιτία του προβλήματος και πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί. Με νέα απόφαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εγκρίνεται η αύξηση του συνολικού προϋπολογισμού του ερευνητικού προγράμματος του Μπενάκειου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου από 94.760 ευρώ σε 242.500 ευρώ. Η απόφαση αφορά τη συνέχιση και επέκταση της έρευνας αποκλειστικά για την παραμόρφωση των καρπών της ροδακινιάς. Η χρηματοδότηση της έρευνας είναι αναγκαία. Όμως, πέντε χρόνια μετά την εμφάνιση του προβλήματος, οι παραγωγοί δικαιούνται να γνωρίζουν τι έχει προκύψει μέχρι σήμερα και πότε θα υπάρξει τεκμηριωμένη απάντηση. Την ίδια στιγμή, στην καρδιά της ροδακινοκαλλιέργειας βρίσκεται το Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων Νάουσας του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, ένας δημόσιος ερευνητικός φορέας που θα έπρεπε να αποτελεί βασικό στήριγμα της δενδροκομικής παραγωγής. Παραμένει όμως υποστελεχωμένος και με ελλείψεις σε προσωπικό, εξοπλισμό, υποδομές και βασικές ανάγκες λειτουργίας. Η αντίφαση είναι εμφανής: χρηματοδοτούνται συγκεκριμένα ερευνητικά προγράμματα, ενώ ο μόνιμος δημόσιος φορέας που βρίσκεται δίπλα στην παραγωγή δεν έχει τα στοιχειώδη μέσα για να επιτελέσει τον ρόλο του. Την ίδια ώρα, οι δενδροκαλλιεργητές βρίσκονται αντιμέτωποι και με τις ξερές βέργες, ένα ξεχωριστό πρόβλημα που απαιτεί συστηματική επιστημονική διερεύνηση. Και όλα αυτά μέσα σε μια κατάσταση όπου το κόστος παραγωγής αυξάνεται, οι τιμές σε πολλές περιπτώσεις δεν καλύπτουν το κόστος, η διάθεση της παραγωγής γίνεται δυσκολότερη και το εισόδημα δεν επαρκεί για να καλύψει τα έξοδα της καλλιέργειας. Οι αγρότες της Ημαθίας και της Πέλλας δεν περιμένουν με σταυρωμένα χέρια. Με τις παρεμβάσεις και τους αγώνες τους έχουν αναδείξει επανειλημμένα τα προβλήματα και απαιτούν συγκεκριμένες απαντήσεις και λύσεις. Η Ενωτική Ομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Ημαθίας απαιτεί: Άμεση ενημέρωση των παραγωγών για τα μέχρι σήμερα ευρήματα της έρευνας και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής της. Άμεση επιστημονική διερεύνηση των ξερών βεργών και ενημέρωση των παραγωγών για τα αποτελέσματα. Άμεση στελέχωση, χρηματοδότηση και ουσιαστική ενίσχυση του Ινστιτούτου Φυλλοβόλων Δένδρων Νάουσας του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ. Κατώτερες εγγυημένες τιμές που να καλύπτουν το κόστος παραγωγής και να εξασφαλίζουν εισόδημα στους παραγωγούς. Άμεση και ουσιαστική αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος των δενδροκαλλιεργητών για τις ζημιές και τις απώλειες που έχουν υποστεί «Δεν θα συμβιβαστούμε με άλλη αναμονή και άλλες υποσχέσεις. Οι παραγωγοί θα συνεχίσουν να διεκδικούν με τους αγώνες τους απαντήσεις, ουσιαστική στήριξη και το δικαίωμα να παραμείνουν στα χωράφια τους και να ζουν από τη δουλειά τους» αναφέρουν σε σχετική ανακοίνωσή τους..

ΓΡΕΒΕΝΑ: Στη φάση της δημοπράτησης περνά το Εκπαιδευτικό Αστρονομικό Πάρκο Όρλιακα, με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας να προχωρά στην υλοποίηση ενός έργου στρατηγικής σημασίας, που ενισχύει τις υποδομές εκπαίδευσης και αστρονομικής έρευνας του Ιδρύματος και δημιουργεί νέες προοπτικές επιστημονικής συνεργασίας και ανάπτυξης για τα Γρεβενά και την ευρύτερη περιοχή. Τη συγκεκριμένη εξέλιξη είχε προαναγγείλει μιλώντας στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στο True Story Radio ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου, Θεόδωρος Θεοδουλίδης, Πιο συγκεκριμένα, η ανακοίνωση του Πανεπιστημίου τονίζει τα εξής: 29 Σεπτεμβρίου 2026, το Πανεπιστήμιο ανάρτησε μέσω του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΣΗΔΗΣ) τη διαγωνιστική διαδικασία για το έργο «Κατασκευή κτιριακών υποδομών και διαμορφώσεων περιβάλλοντος χώρου Εκπαιδευτικού Αστρονομικού Πάρκου Όρλιακα (ΕΑΠΟ)», προϋπολογισμού 7,1 εκατ. ευρώ. Ο διαγωνισμός είναι ανοιχτός για την υποβολή προσφορών, σηματοδοτώντας τη μετάβαση από την ολοκλήρωση των μελετών στη διαδικασία ανάθεσης της κατασκευής. Το έργο αποτελεί το έκτο υποέργο της συνολικής πράξης «Δημιουργία Εκπαιδευτικού Αστρονομικού Πάρκου Όρλιακα στο Νομό Γρεβενών από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας», προϋπολογισμού 13,85 εκατ. ευρώ. Η πράξη συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα, μέσω του Προγράμματος «Δυτική Μακεδονία» – ΕΣΠΑ 2021–2027, με πόρους του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2029. Δικαιούχος της πράξης και κύριος του έργου είναι το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, ενώ την πλήρη διαχείριση και υλοποίηση του τεχνικού έργου έχει αναλάβει η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών του Ιδρύματος. Η ανάπτυξη του Εκπαιδευτικού Αστρονομικού Πάρκου εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας για την ενίσχυση των ερευνητικών του υποδομών, τη διεύρυνση των διεθνών επιστημονικών συνεργασιών και τη δημιουργία νέων δυνατοτήτων για την περιοχή. Μια νέα υποδομή εκπαίδευσης και αστρονομικής έρευνας . Το Εκπαιδευτικό Αστρονομικό Πάρκο θα αναπτυχθεί στο όρος Όρλιακας, σε υψόμετρο περίπου 1.500 μέτρων, αξιοποιώντας τις ιδιαίτερες συνθήκες της περιοχής για αστρονομική παρατήρηση. Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός περιλαμβάνει εκπαιδευτικό κέντρο με τηλεσκόπιο, αμφιθέατρο και εργαστήρια, παρατηρητήριο μεγάλου τηλεσκοπίου, πολυλειτουργικό κτίριο με μουσείο, εκπαιδευτικές αίθουσες και χώρους υποδοχής, καθώς και ειδικές εγκαταστάσεις για ερευνητές και προσωπικό. Προβλέπονται επίσης παρατηρητήριο επισκόπησης ουρανού και διαμορφωμένοι υπαίθριοι χώροι. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον βιοκλιματικό σχεδιασμό, στην ανθεκτικότητα των εγκαταστάσεων απέναντι στις απαιτητικές καιρικές συνθήκες, στην προσβασιμότητα και στην αρμονική ένταξη των κτιρίων στο φυσικό τοπίο. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η κατασκευή του δρόμου πρόσβασης στη θέση εγκατάστασης του Πάρκου, έργο που υλοποιείται από τον Δήμο Γρεβενών ως δικαιούχος του αντίστοιχου υποέργου.

ΦΛΩΡΙΝΑ: Από 53 φωλιές το 2023 σε 101 το 2026 και 161 νεοσσούς μέσα σε μία χρονιά. Οι πελαργοί της Φλώρινας γράφουν μια αισιόδοξη ιστορία επιστροφής, αναπαραγωγής και συνύπαρξης με τον άνθρωπο. Την άνοιξη στα χωριά της Φλώρινας υπάρχει ένα σημάδι που εδώ και χρόνια σηματοδοτεί την αλλαγή της εποχής. Μια μεγάλη λευκή φιγούρα εμφανίζεται πάνω από τις στέγες, κάνει μερικούς κύκλους στον ουρανό και κατευθύνεται προς έναν στύλο, μια πλατφόρμα, μια παλιά φωλιά. Οι πελαργοί γύρισαν. Φέτος, στη Νίκη Φλώρινας, ο πρώτος έφτασε στις 16 Μαρτίου. Οι κάτοικοι τον γνωρίζουν ως «Αρχηγό» και περίμεναν, όπως κάθε χρόνο, να ακολουθήσει η «Κυρά-Πελαργίνα». Στο χωριό υπολογίζουν ότι κάθε χρόνο φτάνουν περίπου 20 με 25 πελαργοί. Η άφιξή τους έχει γίνει κομμάτι του ετήσιου κύκλου της ζωής του τόπου. Μερικούς μήνες αργότερα, όταν ολοκληρώθηκε η απογραφή του 2026 σε ολόκληρο τον Νομό Φλώρινας, η εικόνα ήταν εντυπωσιακή με 101 φωλιές και 161 νεοσσούς. Το 2023 οι καταγεγραμμένες φωλιές ήταν 53. Μέσα σε τέσσερα χρόνια έφτασαν τις 101, σημειώνοντας αύξηση περίπου 91%. Την ίδια περίοδο αυξήθηκε σημαντικά και η αναπαραγωγική παρουσία του είδους, καθώς οι νεοσσοί του 2026 είναι κατά 32% περισσότεροι σε σχέση με το 2023. Η απογραφή πραγματοποιείται κάθε χρόνο σε όλα τα χωριά του Νομού και καταγράφει το σύνολο των φωλιών, προσφέροντας έτσι μια ολοκληρωμένη εικόνα της παρουσίας του είδους στην περιοχή.