Σοσιαλδημοκρατία και Αριστερά στο τραπέζι του διαλόγου – Το Game of Thrones, οι «αναγκαίες» γέφυρες και η «παρακμή» Κασσελάκη

Μπορεί το θέμα της εκδήλωσης να ήταν σε ακαδημαϊκό και θεωρητικό πλαίσιο, όμως η συζήτηση που άνοιξε χθες το απόγευμα στην αίθουσα «Δημοσθένης Δώδος» του Τμήματος Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ είχε σαφές πολιτικό ενδιαφέρον, σε ένα τοπίο που βρίσκεται υπό διαμόρφωση στην κεντροαριστερά.

Η εκδήλωση, με τίτλο «Σοσιαλδημοκρατία και Αριστερά: Ταυτοτική κρίση ή προσαρμογή», διοργανώθηκε από την ΠΑΣΠ Πολιτικών Επιστημών, με ομιλητές τον βουλευτή ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Κιλκίς Στέφανο Παραστατίδη, τον γραμματέα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Στέργιο Καλπάκη και το μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα, Άρη Στυλιανού.

Η συζήτηση γρήγορα ξέφυγε από το θεωρητικό επίπεδο, δίνοντας σαφές στίγμα για τους κοινούς τόπους μεταξύ των προοδευτικών δυνάμεων, αφήνοντας να φανεί πως ούτε οι διαφορές ούτε οι διαφορετικές αφετηρίες μπορούν να «κόψουν» τις -ίσως πιο αναγκαίες από ποτέ- «γέφυρες» στον χώρο της κεντροαριστεράς.

Οι συγκλίσεις και η ανάγκη «να μη κοπούν οι γέφυρες»

Ο Άρης Στυλιανού ήταν ο πιο ευθύς στην ανάγκη σύγκλισης των προοδευτικών δυνάμεων, υποστηρίζοντας ότι είναι αναγκαία η συνεννόηση απέναντι στη διεθνή συγκυρία, την άνοδο της ακροδεξιάς και την πολιτική φθορά της κυβέρνησης, σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως δεν υπάρχει η «πολυτέλεια» για το αντίθετο.

Όπως ανέφερε, οι προοδευτικές δυνάμεις, το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ, η Νέα Αριστερά, μικρότερα σχήματα, η κίνηση που έχει σχηματιστεί γύρω από τον Αλέξη Τσίπρα, αλλά και άλλα μικρότερα σχήματα οφείλουν να αναζητήσουν έναν κοινό τόπο -έστω και μετά τις εκλογές- για να μπορέσει να υπάρξει εναλλακτική κυβερνητική πρόταση.

Στην ίδια κατεύθυνση, κινήθηκε και ο Στέργιος Καλπάκης, ο οποίος υποστήριξε ότι σοσιαλδημοκρατία και Αριστερά έχουν ήδη συγκλίνει περισσότερο απ’ όσο ίσως αντιλαμβάνονται, μέσα από κοινές εμπειρίες, από την κυβερνητική φθορά, τις δύσκολες μνημονιακές συνθήκες διακυβέρνησης και την εκλογική συρρίκνωση, έως τις διασπάσεις και τις προσπάθειες ανασύνθεσης.

Ο γραμματέας του ΣΥΡΙΖΑ σημείωσε πως στις επόμενες εκλογές οι δύο χώροι πρόκειται να κινηθούν ανταγωνιστικά, ωστόσο τόνισε ότι «δεν θα πρέπει να κόβονται οι γέφυρες, ακόμα και όταν ανεβαίνουν οι τόνοι», καθώς υπάρχει και η επόμενη ημέρα.

Από την πλευρά του, ο Στέφανος Παραστατίδης έβαλε ως προϋπόθεση της σύγκλισης όχι την απλή αριθμητική, αλλά τη συμφωνία στο πεδίο των ιδεών. Όπως είπε, δεν αρκεί να «μαζευτούν νούμερα» για να κερδηθούν εκλογές, αλλά πρέπει πρώτα να απαντηθεί το ερώτημα «τι θα φέρεις εσύ».

Διαφορές που «επιμένουν»

Η συζήτηση δεν ανέδειξε μόνο τα σημεία σύγκλισης αλλά και εκείνα που προκαλούν τριγμούς μεταξύ των προοδευτικών δυνάμεων. Τα «αγκάθια» -εν προκειμένω- εντοπίστηκαν κυρίως στα ζητήματα παιδείας, εξωτερικής πολιτικής και κράτους.

Κριτική για τη θέση του ΠΑΣΟΚ αναφορικά με το άρθρο 16 και τα μη κρατικά πανεπιστήμια άσκησε ο Άρης Στυλιανού, τονιζοντας πως το κόμμα έχει «λάθος προσέγγιση» στο ζήτημα των ιδιωτικών πανεπιστημίων, με τον Στέφανο Παραστατίδη να απαντά πως η θέση του ΠΑΣΟΚ αφορά «μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά» πανεπιστήμια, επιμένοντας ότι η σοσιαλδημοκρατία δεν μπορεί να βασίζεται στις απαγορεύσεις, αλλά στις ισχυρές ρυθμίσεις.

Παράλληλα, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ άσκησε κριτική στο μοντέλο Πιερρακάκη, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση ουσιαστικά «βάφτισε την ανωτατοποίηση των κολεγίων ως μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια».

Από την πλευρά του, ο Στέργιος Καλπάκης στάθηκε στις διαφορές στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, υπενθυμίζοντας τη διαφορετική στάση των δύο χώρων στη Συμφωνία των Πρεσπών, αλλά και στα ζητήματα των εξορύξεων και των αμυντικών δαπανών. Όπως χαρακτηριστικά σημείωσε, δεν δαιμονοποιεί καμία άποψη, όμως πρόκειται για δύσκολες συζητήσεις που χρειάζονται περισσότερη δουλειά.

Το Game of Thrones και ο «μεγάλος πόλεμος»

Αν μη τι άλλο την πιο… παραστατική εικόνα της βραδιάς την έδωσε ο Στέφανος Παραστατίδης, επιστρατεύοντας το Game of Thrones για να περιγράψει το δίλημμα στο οποίο έχει βρεθεί ο προοδευτικός χώρος.

Όπως είπε, στη γνωστή σειρά οι βασιλιάδες και οι φεουδάρχες συγκρούονται μεταξύ τους σε έναν «πόλεμο όλων εναντίον όλων», μέχρι που εμφανίζεται ένας εχθρός που απειλεί να τους «καταπιεί» όλους. Εκεί, όπως ανέφερε, μία ηρωίδα λέει ότι οι μεταξύ τους πόλεμοι δεν έχουν πια σημασία, γιατί αυτό που μετράει είναι «ο μεγάλος πόλεμος».

Μεταφέροντας το παράδειγμα στην πολιτική, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ τόνισε ότι «χωρίς δημοκρατία όλα αυτά που συζητάμε είναι πολύ μικρά» και πως το μέτωπο σε αυτόν τον «πόλεμο» πρέπει να είναι κοινό.

Η προσωπολατρία στην κεντροαριστερά και η… «παρακμή» Κασσελάκη

Το δίχως άλλο η πιο… «αιχμηρή» ατάκα της βραδιάς προήλθε από τον Στέργιο Καλπάκη, όταν κλήθηκε να απαντήσει σε ερώτηση αναφορικά με τους ηγέτες της κεντροαριστεράς και το κατά πόσο υπάρχει προσωπολατρία στον προοδευτικό χώρο.

Ο γραμματέας του ΣΥΡΙΖΑ αναγνώρισε ότι οι πολιτικές προσωπικότητες παίζουν σημαντικό ρόλο, φέρνοντας ως παραδείγματα τον Ανδρέα Παπανδρέου για το ΠΑΣΟΚ της δεκαετίας του 1980 και τον Αλέξη Τσίπρα για την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ τη δεκαετία του 2010.

Ωστόσο, έσπευσε να προσθέσει ότι στο κόμμα ακολούθησε μια φοβική στάση απέναντι στο ζήτημα της ηγεσίας, η οποία οδήγησε σε «παραλυτικές ισορροπίες» και σε συλλογικές λειτουργίες που δεν έπειθαν την κοινωνία, σημειώνοντας χαρακτηριστικά πως αυτό είχε ως «αποτέλεσμα να φτάσουμε εντελώς στο άλλο άκρο και να φτάσουμε στην παρακμή του Κασσελάκη».

Αν μη τι άλλο και μόνο το ότι βρέθηκαν στο ίδιο τραπέζι εκπρόσωποι των κομμάτων και του πολιτικού φορέα Τσίπρα που πρόκειται να ανακοινωθεί σύντομα, και μάλιστα σε μία -άτυπα μεν, αλλά κατά γενική ομολογία- προεκλογική περίοδο, αλλά και σε μια χρονική συγκυρία όπου ο ευρύτερος προοδευτικός χώρος ανακατατάσσεται, είναι ένα βήμα ανεύρεσης κοινού βηματισμού για την επόμενη ημέρα.

Διαφοροποιήσεις υπάρχουν και πολύ πιθανώς να συνεχίσουν να υπάρχουν, όμως οι συνδαιτυμόνες του πάνελ φάνηκε να αναγνωρίζουν πως ο κατακερματισμός του χώρου δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη απάντηση.

Απομένει να δούμε αν -χρησιμοποιώντας και το παράδειγμα της δημοφιλούς σειράς- η κεντροαριστερά θα συνεχίσει τους «μικρούς πολέμους» της ή αν θα ριχτεί συντονισμένα στον «μεγάλο πόλεμο» που έχει μπροστά της.