«Θρασύβουλε Λαζαρίδη, η Καλαμαριά δεν θα σε ξεχάσει ποτέ»

Αρθρογραφεί στο TheOpinion ο πρώην Δήμαρχος Καλαμαριάς, Σπύρος Ζλατάνος

«Ένα πράγμα φοβόταν ο Θρασύβουλος Λαζαρίδης, μην τύχει και τον ξεχάσουμε. Δεν φοβήθηκε τον καρκίνο, δεν φοβήθηκε τον θάνατο, δεν φοβήθηκε στη ζωή του τίποτε και κανέναν. Ένα τον ανησυχούσε: ότι όταν φύγει από κοντά μας, η αγάπη μας θα εξατμιστεί και η μνήμη του θα φυλλορροήσει.

Σε ενάμιση μήνα θα κλείσουν 12 χρόνια από την ημέρα που βγήκε από το σώμα του αυτή η φωτεινή και λαμπερή ενέργεια, που ζούσε στην ψυχή, στη μορφή και στην εικόνα του, που τόσο καλά γνώριζαν, όσοι ζουν σε αυτήν τη πόλη αλλά και πολλοί ακόμα σε όλη τη χώρα. Και δεν ξεχνάει κανείς τον Βούλη, ακόμη και τα νέα παιδιά ζητούν να μάθουν για αυτόν, για τη ζωή του και για όλα όσα έκανε για την αγαπημένη του Καλαμαριά.

Πραγματικά δεν ξέρω πώς ακούγονται όλα αυτά, δεν υπάρχει όμως άλλος τρόπος να μιλήσω και να περιγράψω ένα πρόσωπο, τόσο ξεχωριστό όπως ο Θρασύβουλος Λαζαρίδης, που ζούσε με έναν αδιαπραγμάτευτο κώδικα αρχών και αξιών. Έναν κώδικα που αναγορεύει ως αρχές τη δημοκρατική ευαισθησία, την πολιτική ευθιξία, τον αγωνιστικό διάλογο, την πειθώ και τη μάχιμη συνείδηση.

Τι να πρωτοπώ για τον άνθρωπο, που για 16 ολόκληρα χρόνια μου έκανε την τιμή, να είμαι ένας από τους στενούς συνεργάτες του και μαζί του έζησα χαρές, λύπες, συγκρούσεις, συγκινήσεις.

Η προσωπική μας σχέση, θα έλεγα ότι διαμορφώθηκε ως δια μαγείας με την πρώτη ματιά και την πρώτη γνωριμία. Ίσως ήταν θέμα χημείας, όπως λένε. Από την αρχή, υπήρξε ένας συναισθηματικός δεσμός, που ήταν και πολιτικός και ιδεολογικός και πνευματικός. Ο Θρασύβουλος, για εμένα υπήρξε εξαίρετος φίλος και  μεγάλος οραματιστής.

Ένας άνθρωπος που αγάπησε με πάθος την πολιτική και την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Αξιοκρατικά ανήκε στην κεντρική πολιτική σκηνή αλλά λόγω επιλογών που δεν ανήκαν στον ίδιο βρέθηκε στο τιμόνι του Δήμου Καλαμαριάς, αξίωμα που το τίμησε και με το παραπάνω.

Ως παιδί μιας μετεμφυλιακής γενιάς που έχασε τον πατέρα του χωρίς να τον γνωρίσει στα πέτρινα χρόνια του εμφυλίου πολέμου μεγάλωσε και σπούδασε με στερήσεις, έμαθε όμως να αγωνίζεται από μικρός για την ελευθερία, τη δικαιοσύνη και την πρόοδο μέσα από τα προδικτατορικά και μεταδικτατορικά κινήματα.

Είχε μια «αιρετική» σχέση με την πολιτική – ή ακριβέστερα -με την κατεστημένη αντίληψη για την πολιτική. Σπινθηροβόλο πνεύμα, οξυδερκής, διορατικός, ασυμβίβαστος γνώστης των κοινωνικών δρώμενων, πάντα στρατηγικός και ονειροπόλος. Του άρεσε, να αιφνιδιάζει, να προτρέχει να πετάγεται μπροστά.

Προσωπικότητα ακτινοβόλα, ριζοσπαστική, πνεύμα ανήσυχο και όσοι τον γνώριζαν καλά, ξέρουν πως σε αυτά τα 16 χρόνια, το παιχνίδι της εξουσίας το έβλεπε πάντα από την ουσιαστική πλευρά, αυτή που ο ίδιος είχε ορίσει, χωρίς να αλλοτριωθεί, να πουλήσει τις ιδέες του, τη ψυχή και τα οράματα του, στο όνομα οποιουδήποτε σκοπού.

Αδιαμφισβήτητα Ηγέτης στο χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της Πολιτικής, της κοινωνικής αλληλεγγύης μπορούσε να μιλάει στις καρδιές, στις ψυχές και τα όνειρα των ανθρώπων. Ήρθε και σήκωσε το πέπλο της προσφυγιάς, της φτώχειας και του μόχθου που σκέπαζε την πόλη και την έκανε πρωταγωνίστρια μια ολόκληρης κοινωνίας.

Γκρέμισε ταμπού και προκαταλήψεις και άλλαξε νοοτροπίες και στάση ζωής της τοπικής κοινωνίας. Ο Θρασύβουλος Λαζαρίδης δεν μπορούσε να αρκεστεί σε αυτά που βρήκε. Οραματιζόταν μια καλύτερη κοινωνία και αφιέρωσε τη ζωή του για να αλλάξει τα πράγματα, για να κάνει τον κόσμο καλύτερο και δικαιότερο.

 Και αγωνίστηκε, όχι μόνο ιδεολογικά και ουτοπικά αλλά χειροπιαστά με καθημερινό αγώνα και σταθερό διαχρονικό στόχο στον οποίο ενέπνευσε ολόκληρη την Κοινωνία της Καλαμαριάς που πίστεψε σε αυτόν και αγκάλιασε το έργο του.

Άλλωστε σε αυτό ξεχωρίζουν οι Ηγέτες από τις απλές μεγάλες προσωπικότητες: η προσφορά τους αντανακλάται όχι μόνο στον εαυτό τους και στη δράση τους αλλά και στους άλλους, στην κοινωνία ολόκληρη.

Για το τεράστιο έργο του θα χρειαζόταν να μιλάω ώρες ολόκληρες για να το καταγράψω σε όλη του την έκταση. Γιατί ο δήμος Καλαμαριάς έγινε πρότυπο διοίκησης, οργάνωσης και ανάπτυξης, όχι μόνο για τα ελληνικά αλλά και για τα ευρωπαϊκά δεδομένα.

Για τους υπαλλήλους του δήμου δεν ήταν μόνο πολιτικός προϊστάμενος αλλά και φίλος, τους καλούσε συχνά σε συναθροίσεις που διοργάνωνε ο ίδιος, πίνανε ούζο μαζί και όπως  έλεγε χαρακτηριστικά ένας δήμος δεν μπορεί να παράξει μεγάλο έργο αν ο υπάλληλος δεν βάζει το κεφάλι του στον ντορβά.

 Θα σταθώ απλά σε 2-3 περιστατικά που έχουν μείνει αποτυπωμένα στη μνήμη μου και τα οποία πιστεύω πως καταδεικνύουν τις ανθρώπινες, τις πολιτικές και τις καθημερινές πλευρές του χαρακτήρα του Δημάρχου, που σήμερα έτσι απλά σεμνά και απέριττα τιμούσε τη μνήμη του.

Δεκέμβριος του 1991

Οι σαρωτικές αλλαγές που ακολούθησαν τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, αγγίζουν και τη γείτονα Αλβανία. Οι ταραχές που ξεσπούν στη χώρα αυτή, φέρνουν στην επιφάνεια το δράμα των αδελφών μας Βορειοηπειρωτών. Το Δημοτικό συμβούλιο Καλαμαριάς αποφασίζει ομόφωνα, την αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας και την αδελφοποίηση του δήμου μας με το δήμο των Αγίων Σαράντα. Θυμάμαι – στη μνήμη μου θα μείνει ανεξίτηλη αυτή η στιγμή- που ο Θρασύβουλος Λαζαρίδης περιγράφει μετά την επιστροφή του, στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου, την κατάσταση που αντίκρυσε στην Αλβανία, τις συνθήκες διαβίωσης των κατοίκων και ειδικά των μικρών παιδιών. Ήταν μια αφήγηση συγκλονιστική, ο ίδιος προσπαθούσε με πολύ κόπο, να συγκρατήσει τα αισθήματα του¨ μάταια όμως, δεν άντεξε έσπασε, τα μάτια του βούρκωσαν και τα δάκρυα άρχισαν  να τρέχουν ακατάπαυστα. Τα ίδια δακρυσμένα μάτια, αποτυπώθηκαν και στις φωτογραφίες που μας ήρθαν από τις εμπόλεμες περιοχές της Σερβίας και της Βοσνίας, όταν στείλαμε την ανθρωπιστική βοήθεια. Τα ίδια δακρυσμένα μάτια ακτινοβολούσαν, κάθε φορά που ερχόταν πρόσωπο με πρόσωπο με τον ανθρώπινο πόνο, όταν αντίκρυζε τη φτώχεια και τη δυστυχία.

Θα ήθελα τώρα να περιγράψω, μια άλλη πτυχή του χαρακτήρα του τελείως διαφορετική από την προηγούμενη. Το περιστατικό αναφέρεται στη περίοδο 87-88 όταν ο Δήμαρχος δεν δίστασε να συγκρουσθεί με τον τότε Νομάρχη Θεσσαλονίκης και παρ΄όλο που προερχόταν από τον ίδιο πολιτικό χώρο, μαύρες σημαίες αναρτήθηκαν στο παλιό Δημαρχείο σηματοδοτώντας το πιστεύω του: η Καλαμαριά πάνω από όλα και από όλους. Τώρα στα μάτια του, υπήρχε ένα διαφορετικό βλέμμα γεμάτο οργή. Ήταν έτοιμος για αντίσταση και πόλεμο. Τέλος, λίγα χρόνια αργότερα συγκρούσθηκε και πάλι με ένα άλλο Νομάρχη της περιόδου 90-93 γιατί πεισματικά αρνιόταν να κατασκευάσει τις σχολικές αίθουσες που ζήτησε ο δήμος.

Τέλος, θα αναφερθώ σε μια ακόμη όψη του χαρακτήρα του: την αίσθηση του πηγαίου και αυθεντικού χιούμορ που διέθετε. Μη φανταστείτε ότι ο συνδυασμός του πολιτικού και του σκεπτόμενου ανθρώπου, τον έκανε βαρύ και ανιαρό , κάθε άλλο. Διέθετε μια «ασεβή» αίσθηση χιούμορ, που ήταν η προσωπική του έξοδος κινδύνου.

Και πρώτα από όλα την έστρεφε κατά του εαυτού. Σε ένα ταξίδι του στην Αθήνα, όπου θα συνεδρίαζε το κεντρικό συμβούλιο της ΚΕΔΚΕ, περνάει μπροστά από το γνωστό μηχάνημα του ανιχνευτή μετάλλων, που υπάρχει σε όλα τα αεροδρόμια μαζί με δήμαρχο Δράμας.

Παρόλο που έχουν αδειάσει τις τσέπες τους το μηχάνημα συνεχίζει να σφυρίζει, όσες φορές επιχειρούν να περάσουν. Ατάραχος ο Θρασύβουλος, γυρνάει προς τους αστυνομικούς και τους λέει: « Φαίνεται ανιχνεύει το βλήμα που εμείς οι Πόντιοι έχουμε στο κεφάλι». Αυτό βέβαια με αυτοσαρκασμό, αλλά και σεβασμό για την Ποντιακή του καταγωγή.

Αξιώθηκε να εκλεγεί σε όλες τις θέσεις που μπορεί να εκλεγεί ένας δήμαρχος: Πρόεδρος της ΤΕΔΚ, 1^ος Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΚΕ, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και πολλές ακόμα.

Στη 16χρονη θητεία του κατόρθωσε να υλοποιήσει τον χωροταξικό σχεδιασμό της Καλαμαριάς και να αξιοποιήσει πλήρως όλα τα εθνικά και κοινοτικά χρηματοδοτικά προγράμματα, αφήνοντας ένα τεράστιο έργο, μοναδικό στην ιστορία του δήμου.

Από πού να αρχίσουμε και που να τελειώσουμε!!

Από την ένταξη 1350 στρεμμάτων στο σχέδιο πόλης, τον εκσυγχρονισμό, την διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του Δήμου, τη μηχανοργάνωση και το δεκαπλασιασμό του ανθρώπινου δυναμικού, τη δημιουργία δύο (2) Δημαρχιακών Μεγάρων και ενός αμαξοστασίου για την καθαριότητα, την κατασκευή οδικού δικτύου μήκους σαράντα (40) χιλιομέτρων, την δενδροφύτευση 100 και πλέον χιλιομέτρων γραμμικού πρασίνου, τη διαμόρφωση 100 και πλέον πάρκων, τη πεζοδρόμηση της οδού Κομνηνών, την παραχώρηση στο δήμο 100 στρεμμάτων στην παραλιακή ζώνη Αρετσούς με την Πλαζ και το Remezzo Pallas καθώς και 50 οικοπέδων από το ελληνικό δημόσιο για κοινωφελείς και κοινόχρηστες χρήσεις.  Τη δημιουργία 2 πολιτιστικών κτιρίων, 5 ΚΑΠΗ, 5 παιδικών σταθμών, 5 βιβλιοθηκών, του θεάτρου Μελίνα Μερκούρη, του δημοτικού ωδείου, 8 νηπιαγωγείων, την ίδρυση και λειτουργία 3 δημοτικών επιχειρήσεων, του ιστορικού αρχείου προσφυγικού ελληνισμού, της φιλαρμονικής και της χορωδίας και πολλών άλλων που θέλουμε πολύ χρόνο για να τα απαριθμήσουμε.

Αγαπημένε  μου φίλε Θρασύβουλε,

Η Καλαμαριά δεν πρόκειται να σε ξεχάσει, γιατί θα ζεις στη μνήμη μας και θα λάμπεις σαν αστέρι που δεν χάνεται στο στερέωμα, αλλά εξακολουθεί να ζει και να φωτίζει».