Τι ισχύει για τις παρατάσεις ενοικίασης κατοικιών – Πώς να αποφύγετε παγίδες και πρόστιμα

Η μίσθωση κατοικίας δεν λήγει αυτόματα με την ημερομηνία που έχει καταχωρηθεί στο σύστημα της ΑΑΔΕ. Αν δεν υποβληθεί δήλωση «Λύσης», η σύμβαση παραμένει σε ισχύ. Αυτό αναφέρεται στις οδηγίες και τα FAQ της ΑΑΔΕ για τις Δηλώσεις Μισθωμάτων, όπου διευκρινίζεται ότι για τις νέες μισθώσεις δεν απαιτείται δήλωση παράτασης, καθώς η μίσθωση θεωρείται ενεργή μέχρι να δηλωθεί η λύση της. Αυτή η στάση έχει επικυρωθεί και από τη ΠΟΜΙΔΑ, με στόχο να σταματήσουν τα πρόστιμα για άτυπες παρατάσεις.

Ένα σημαντικό σημείο που απασχολεί πολλούς ιδιοκτήτες είναι η περίπτωση όταν στο σύστημα εμφανίζεται η δήλωση ως «Αρχική», ενώ στο ιδιωτικό συμφωνητικό αναφέρεται ως «Συνέχιση Ιδιωτικού Συμφωνητικού Μισθώσεως Κατοικίας». Όπως διευκρινίζεται, αυτό δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα, καθώς υπερισχύει το ιδιωτικό συμφωνητικό και η πραγματική κατάσταση. Η ηλεκτρονική ένδειξη δεν αλλοιώνει τη νομική φύση της μίσθωσης.

Εξίσου σημαντικό είναι τι συμβαίνει όταν υπάρχουν δύο ενοικιαστές και μόνο ο ένας έχει αποδεχθεί ηλεκτρονικά τη δήλωση. Στην πράξη, η μη υποβολή άρνησης εντός ενός μήνα από την ανάρτηση ισοδυναμεί με αποδοχή. Δηλαδή, ακόμη κι αν όλοι οι ενοικιαστές δεν πατήσουν το κουμπί «Αποδοχή», η σύμβαση παραμένει σε ισχύ, εκτός αν υπάρχει ρητή άρνηση εντός της προθεσμίας.

Ας δούμε δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις. Αν μια μίσθωση δηλωθεί με διάρκεια έως 28/2/2026 και ο ενοικιαστής παραμείνει στο ακίνητο μετά από αυτή την ημερομηνία, χωρίς να υποβληθεί τροποποιητική δήλωση, η ΑΑΔΕ θεωρεί τη μίσθωση ενεργή έως ότου δηλωθεί η «Λύση». Δεν επιβάλλεται πρόστιμο απλώς επειδή δεν έχει δηλωθεί παράταση.

Αν ο ιδιοκτήτης δηλώσει «Λύση» πριν παραλάβει τα κλειδιά και ο ενοικιαστής δεν αποχωρήσει, η ηλεκτρονική καταχώριση δεν τον υποχρεώνει να φύγει. Σε αυτή την περίπτωση, ο ιδιοκτήτης μπορεί να χάσει τη δυνατότητα να ζητήσει απόδοση του ακινήτου λόγω λήξης της μίσθωσης, καθώς και το δικαίωμα αναβολής φορολόγησης για ανείσπρακτα ενοίκια.

Η διοίκηση έχει προσαρμοστεί στην πραγματική εξέλιξη των μισθώσεων και αντιμετωπίζει τη μίσθωση ως ενεργή, εκτός αν δηλωθεί ρητά η λύση της. Επομένως, οι ιδιοκτήτες πρέπει να είναι προσεκτικοί στην καταχώριση της «Λύσης», ώστε να διατηρήσουν τα δικαιώματά τους και να μην χάσουν φορολογικά εργαλεία ή διαπραγματευτική ισχύ με τον ενοικιαστή.