Ταμείο Ανάκαμψης: «Σπριντ» για την τελευταία εκταμίευση – Τα ορόσημα
Πρόκληση η διατήρηση της ρευστότητας στην οικονομία και μετά την ολοκλήρωσή του. Αιχμές για το κατά πόσο αξιοποιήθηκε στο να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο της χώρας
theopinion 
Πυρετώδεις είναι οι διεργασίες, ακόμα και μέσα στον Αύγουστο, στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, συγκεριμένα στην Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, με στόχο την ολοκλήρωση των τελικών οροσήμων που θα επιτρέψουν την υποβολή του 9ου και τελευταίου αιτήματος για επιχορηγήσεις, καθώς και του 8ου για τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης.
Όπως προκύπτει από πληροφορίες του υπουργείου που επικαλείται η «Καθημερινή», το εν λόγω αίτημα θα ανέλθει συνολικά στα 6,7 δισ. ευρώ.
Μετά από μια πενταετή περίοδο, το Ταμείο Ανάκαμψης ολοκληρώνει οριστικά τον κύκλο του φέτος, με την Ελλάδα να αποχαιρετά έναν κομβικό πυλώνα χρηματοδότησης επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων, συνολικής αξίας 35,95 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 18,22 δισ. ευρώ αφορούν επιχορηγήσεις και τα 17,73 δισ. ευρώ δανειακά κεφάλαια.
Έως τώρα έχουν εκταμιευθεί 24,63 δισ. ευρώ (12,93 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 11,70 δισ. ευρώ σε δάνεια), ενώ εκκρεμεί η είσπραξη ακόμη 11,32 δισ. ευρώ (5,3 δισ. ευρώ επιχορηγήσεων και 6 δισ. ευρώ δανείων).
Το προτελευταίο, 8ο αίτημα καταβολής επιχορηγήσεων, μαζί με το 7ο αίτημα δανείων που κατατέθηκαν τον Μάιο, αναμένεται να λάβουν την τελική έγκριση στις αρχές Σεπτεμβρίου, κατόπιν της επικύρωσης της τελευταίας αναθεώρησης του προγράμματος (μαζί με εκείνες άλλων κρατών-μελών) από το Συμβούλιο Υπουργών εντός του Αυγούστου. Η αναθεώρηση έχει ήδη εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ενώ, κατά τις ίδιες πληροφορίες, το ποσό της 7ης δόσης δανείων αυξήθηκε σημαντικά σε σύγκριση με το αίτημα του Μαΐου, φτάνοντας τα 3,68 δισ. ευρώ από 765 εκατ. ευρώ. Αυτό συνέβη καθώς στο μεταξύ εκπληρώθηκαν τέσσερα ορόσημα του 8ου αιτήματος δανείων, τα οποία μεταφέρθηκαν στο 7ο αίτημα, διευρύνοντας αντίστοιχα το ποσό της δόσης. Έτσι, τα κονδύλια που αναμένεται να εγκριθούν επισήμως στις αρχές Σεπτεμβρίου και να εισρεύσουν στα κρατικά ταμεία έως τα τέλη του ίδιου μήνα θα διαμορφωθούν σε περίπου 4,6 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 865 εκατ. ευρώ αφορούν επιχορηγήσεις και τα 3,68 δισ. ευρώ δάνεια.
Στη συνέχεια θα απομένουν 6,4 δισ. ευρώ για την πλήρη απορρόφηση των πόρων που αναλογούν στην Ελλάδα από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η κυβέρνηση προγραμματίζει να καταθέσει το 9ο και τελικό αίτημα για τα 6,7 δισ. ευρώ (4,4 δισ. ευρώ επιχορηγήσεις και 2,3 δισ. ευρώ δάνεια) έως τα τέλη Σεπτεμβρίου, ώστε η εκταμίευση, εφόσον δεν υπάρξουν απρόοπτα, να πραγματοποιηθεί κανονικά έως τα τέλη Δεκεμβρίου.
Για την προετοιμασία αυτού του τελευταίου αιτήματος, τα στελέχη του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας εργάζονται εντατικά, καθώς η υποβολή του προϋποθέτει την ικανοποίηση 123 οροσήμων, σύμφωνα με στοιχεία της αρμόδιας υπηρεσίας (117 ορόσημα για τις επιχορηγήσεις και 6 για το δανειακό σκέλος).
«Η αβεβαιότητα πάντα υπάρχει, ωστόσο θα απορροφήσουμε το σύνολο των κονδυλίων που μας αναλογούν», τονίζουν αρμόδιοι παράγοντες του ΤΑΑ. Σύμφωνα με τους ίδιους, τα πλέον απαιτητικά ορόσημα αφορούν κατασκευαστικά έργα, όπως οι αποκαταστάσεις υποδομών μετά την κακοκαιρία «Daniel», ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ), οι κτιριακές εγκαταστάσεις ερευνητικών κέντρων και το ΟΑΚΑ.
Παράλληλα, οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν τη σημασία της πιστοποίησης του pillar assessment για την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα στα μέσα Ιουλίου, εξέλιξη που ξεκλειδώνει την απορρόφηση δανείων ύψους 2 δισ. ευρώ από το ίδρυμα, τα οποία θα κατευθυνθούν ακολούθως για τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Με τον τρόπο αυτό διασφαλίστηκε η πλήρης αξιοποίηση του δανειακού σκέλους του Ταμείου που είχε κατανεμηθεί στη χώρα, παρέχοντας τον απαραίτητο χρόνο για τη διοχέτευσή του στην αγορά.
Μάλιστα, βάσει πληροφοριών, η διοχέτευση των δανείων δύναται να ξεκινήσει άμεσα με την εκταμίευση της 8ης δόσης, δηλαδή από τα τέλη Σεπτεμβρίου, γεγονός που θα ενισχύσει και το προεκλογικό αφήγημα της κυβέρνησης.
Επιπρόσθετα, η θετική έκβαση του pillar assessment παρέχει στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα τη δυνατότητα να αναλάβει μελλοντικά τη διαχείριση πόρων από νέα Ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και από τα διαρθρωτικά ταμεία.
Σε κάθε περίπτωση, με την ολοκλήρωση του Ταμείου, αναμένεται να τεθούν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την αποτελεσματικότητα της αξιοποίησης των διαθέσιμων πόρων. Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, ο Παύλος Γερουλάνος έχει ασκήσει έντονη κριτική για τις συνεχείς αναθεωρήσεις, υποστηρίζοντας ότι ανέδειξαν τις αδυναμίες του κρατικού μηχανισμού και της κυβέρνησης να ολοκληρώσουν τον αρχικό σχεδιασμό που βασιζόταν στο σχέδιο Πισσαρίδη. Ο κ. Γερουλάνος κάνει λόγο για «προχειρότητα στον αρχικό σχεδιασμό και ανικανότητα κατά την υλοποίησή του». Από την πλευρά τους, οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι το κρίσιμο διακύβευμα έγκειται στο κατά πόσον το πρόγραμμα συνέβαλε ουσιαστικά στην αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας και στην ενίσχυση της παραγωγικότητας, εκφράζοντας επιφυλάξεις για το τελικό αποτέλεσμα.
Παράλληλα, για την ελληνική οικονομία, το μεγάλο στοίχημα είναι ο τρόπος με τον οποίο θα καλυφθεί το κενό που θα αφήσει η λήξη του Ταμείου στην επενδυτική δραστηριότητα και τη συνεισφορά του στον ρυθμό ανάπτυξης. Σύμφωνα με τον πρόσφατο Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, από τα 16,7 δισ. ευρώ το 2026, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) περιορίζεται στα 10,6 δισ. ευρώ το 2027, διαμορφώνεται στα 11,9 δισ. το 2028, στα 13 δισ. ευρώ το 2029 και φτάνει τα 14,2 δισ. ευρώ το 2030.
