Πιερρακάκης: «Η Ευρώπη χρειάζεται έναν τραπεζικό τομέα που να μπορεί να χρηματοδοτήσει ένα νέο αναπτυξιακό πρότυπο»

Συνέντευξη στο τριμηνιαίο ενημερωτικό δελτίο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την Τραπεζική Εποπτεία παραχώρησε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης.

Ο κ. Πιερρακάκης εστίασε στο ρόλο του Eurogroup στη διαμόρφωση των προϋποθέσεων για τη μελλοντική ευημερία της Ευρώπης, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ολοκλήρωσης της ενιαίας τραπεζικής αγοράς. Αναφέρθηκε, επίσης, στις προκλήσεις της τραπεζικής εποπτείας και στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, επισημαίνοντας ότι η Ευρώπη χρειάζεται ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα ικανό να κινητοποιεί περισσότερα ευρωπαϊκά κεφάλαια και να τα κατευθύνει εκεί όπου μπορούν να στηρίξουν καλύτερα την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και τις στρατηγικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Από τη σταθερότητα στην ανταγωνιστικότητα

Ειδικότερα, στη συνέντευξη ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη έχει πλέον επιτύχει τον πολυετή στόχο της οικοδόμησης ενός σταθερού και ανθεκτικού τραπεζικού συστήματος. Ωστόσο, η νέα μεγάλη πρόκληση μετατοπίζεται στην ανταγωνιστικότητα και τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη. Για να χρηματοδοτηθούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση, η άμυνα, η καινοτομία και οι υποδομές, απαιτείται η ενοποίηση των αγορών. Η Τραπεζική Ένωση και η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union) αποτελούν τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, με στόχο την αποδέσμευση των ευρωπαϊκών κεφαλαίων από τα εθνικά «στεγανά» και την διοχέτευσή τους στην πραγματική οικονομία.

Οδικός Χάρτης για την Τραπεζική Ένωση και το EDIS

Ο κ. Πιερρακάκης έδωσε, επίσης, έμφαση στην ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων και ρευστότητας, υπογραμμίζοντας ότι η διασυνοριακή τραπεζική δραστηριότητα πρέπει να καταστεί ο κανόνας, στηριζόμενη σε κοινές δικλίδες ασφαλείας.

Σχετικά με το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασφάλισης Καταθέσεων (EDIS), υποστήριξε ότι πρέπει να ξεπεραστεί το δίλημμα μεταξύ της «μείωσης» και του «επιμερισμού» των σχετικών κινδύνων, καθώς ο κατακερματισμός συνιστά πλέον στρατηγική ευπάθεια για την ΕΕ. «Η μεταρρύθμιση του πλαισίου CMDI, που υιοθετήθηκε φέτος, ολοκληρώνει το πρώτο στάδιο αυτής της διαδικασίας. Βελτιώνει τη διαχείριση των τραπεζικών αποτυχιών, ενισχύει την προστασία των καταθετών και συμβάλλει στον περιορισμό της επιβάρυνσης των φορολογουμένων. Προτεραιότητα πλέον αποτελεί η αποτελεσματική εφαρμογή της», δήλωσε.

Επίσης, τόνισε ότι απαιτείται μείωση της περιττής γραφειοκρατίας, χωρίς όμως να χαλαρώσουν τα πρότυπα εποπτείας.

Ο στρατηγικός ρόλος του Eurogroup

Ο κ. Πιερρακάκης περιγράφει το Eurogroup ως το κεντρικό φόρουμ διαμόρφωσης «κοινού λεξιλογίου» και πολιτικής σύγκλισης μεταξύ των υπουργών Οικονομικών. Ως Πρόεδρος, θέτει ως προτεραιότητα έναν πιο στρατηγικό προσανατολισμό του οργάνου, εστιάζοντας στη βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών (Quality of Public Finances) και στην αντιμετώπιση διαρθρωτικών προκλήσεων, όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, οι δημογραφικές μεταβολές, το γεωπολιτικό περιβάλλον και η οικονομική κυριαρχία της Ευρώπης.

Ψηφιακός μετασχηματισμός και τεχνητή νοημοσύνη στην εποπτεία

Αντλώντας διδάγματα από τον ψηφιακό μετασχηματισμό του ελληνικού κράτους (gov.gr), ο Υπουργός υποστηρίζει την αρχή της «συλλογής δεδομένων μία φορά» (once-only principle) στην τραπεζική εποπτεία.

Συγκεκριμένα, προτείνει τη δημιουργία μιας κοινής βάσης ποιοτικών δεδομένων προσβάσιμης από την ΕΚΤ, την EBA και τις εθνικές αρχές, ώστε να περιοριστεί το κόστος συμμόρφωσης των τραπεζών.

Ακόμα, έκανε λόγο για την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και προηγμένων αναλυτικών εργαλείων για την έγκαιρη πρόβλεψη κινδύνων από τους επόπτες, ενώ παράλληλα τονίζεται η ανάγκη για λειτουργική ανθεκτικότητα και κυβερνοασφάλεια (απέναντι σε εργαλεία όπως το Mythos).

Υπογράμμισε, δε ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες υστερούν σε μέγεθος και επενδύσεις τεχνολογίας έναντι των αμερικανικών και ασιατικών ανταγωνιστών τους, γεγονός που καθιστά επιτακτική τη διασυνοριακή ενοποίηση.

Μαθήματα από την εμπειρία των ελληνικών τραπεζών

Σχετικά με την εξυγίανση του ελληνικού τραπεζικού συστήματος και τη δραστική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων (NPLs), σημειώνει ότι το βασικό δίδαγμα για τις ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές είναι πως η πρόληψη είναι προτιμότερη από τη θεραπεία. Η διατήρηση αυστηρών πιστοδοτικών κριτηρίων, η προληπτική εποπτεία και η εμπέδωση μιας ισχυρής κουλτούρας διαχείρισης κινδύνων αποτελούν τις ασφαλιστικές δικλίδες για την αποτροπή νέων αναταράξεων στο μέλλον.