MONEY & MARKET, ΘΕΜΑ THEOPINION
Οι ρυζοπαραγωγοί εκπέμπουν SOS: Μείωση των τιμών και άνισος ανταγωνισμός από τις τρίτες χώρες
Οι αθρόες αδασμολόγητες εισαγωγές ρυζιού από τρίτες χώρες, η πίεση στις τιμές, ο άνισος ανταγωνισμός οδηγούν σ’ ένα αβέβαιο μέλλον για τους Έλληνες παραγωγούς, συμπαρασύροντας μια ολόκληρη αλυσίδα που φτάνει και μέχρι τον καταναλωτή. Τα προβλήματα, η μείωση της παραγωγής, η επόμενη μέρα αναλύονται στο ρεπορτάζ του TheOpinion.
Ρεπορτάζ: Ντέπυ Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)
Είναι πολύτιμο και ευέλικτο τρόφιμο που μπορεί να αποτελεί μέρος μιας υγιεινής και ισορροπημένης διατροφής, δεν περιέχει γλουτένη, αποτελεί πηγή φυτικών ινών, υδατανθράκων και ενέργειας, έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά, και περιέχει βιταμίνες του συμπλέγματος Β.
Αναφερόμαστε στο ρύζι, το οποίο στην Ελλάδα, παρά τις διατροφικές του αξίες, δεν έχει την κατανάλωση που του αξίζει. Η κατά κεφαλήν κατανάλωση ρυζιού ανέρχεται περίπου στα 5 κιλά ετησίως, όταν η κατανάλωση ζυμαρικών ξεπερνά τα 12 κιλά και της πατάτας φτάνει τα 53 κιλά ανά κάτοικο το χρόνο.
Οι μεγαλύτερες ποσότητες ελληνικού ρυζιού καλλιεργούνται στη δυτική Θεσσαλονίκη, στον κάμπο της Χαλάστρας, όπου περίπου 100.000 στρέμματα ορυζώνων εκτείνονται εντός του Εθνικού Πάρκου του Δέλτα Αξιού – Λουδία – Αλιάκμονας ενώ μαζί με την ευρύτερη περιοχή καλλιεργούνται 250.000 στρέμματα.
Φέτος, η παραγωγή ρυζιού θα είναι μειωμένη κατά 24%, και από τις 300.000 στρέμματα πανελλαδικά, θα πέσει στα 200.000 – 220.000 στρέμματα.
Τι συμβαίνει, ποιο είναι το πρόβλημα και γιατί οι ρυζοπαραγωγοί και οι Ενώσεις τους εκπέμπουν SOS;
Αθρόες εισαγωγές από Τρίτες χώρες και ελληνοποίηση του προϊόντος
Την απάντηση τη δίνει ο συγκεκριμένος μεσότιτλος και ο πρόεδρος της Αγροτικής Εταιρικής Σύμπραξης Θεσσαλονίκης (ΕΑΣΘ) Α.Ε. Χρήστος Τσιχήτας μας εξηγεί τι συμβαίνει.
Μιλώντας στο TheOpinion, κατά τη διάρκεια των εγκαινίων του 3ου Φεστιβάλ Ρυζιού που διεξήχθη στη Θεσσαλονίκη 19 & 20 Σεπτεμβρίου, ο κ. Τσιχήτας επισημαίνει πως η Ε.Ε. σε συμφωνία που έχει συνάψει με τρίτες χώρες όπως η Μυανμάρ και η Καμπότζη για αδασμολόγητα προϊόντα να εισέλθουν στην Ευρώπη, έχει δημιουργήσει κορεσμό εισαγωγών, έχει πιέσει τις τιμές στους παραγωγούς, και από 35 – 40 λεπτά που ήταν οι τιμές του ρυζιού, έχουν πέσει στα 24 – 27 λεπτά.
Ένας αυτόματος μηχανισμός διασφάλισης, ο Generalized System of Preferences (GSP), δηλαδή Σύστημα Γενικευμένων Προτιμήσεων, έβαζε δασμό, από 140 έως 170 ευρώ ο τόνος, ο οποίος ενεργοποιούνταν όταν οι ποσότητες ξεπερνούσαν τις 350.000 στρέμματα.
Ωστόσο, «η Δανία επί προεδρίας της στην Ε.Ε. διπλασίασε τα στρέμματα, στις 560.000, που σημαίνει ότι ήρθαν περισσότερα ρύζια από τρίτες χώρες όπως η Μυανμάρ, η Καμπότζη και πιέστηκαν οι τιμές στους παραγωγούς» αναφέρει ο πρόεδρος της ΕΑΣΘ Α.Ε. τονίζοντας πως το πρόβλημα της ρυζοκαλλιέργειας και του ελληνικού ρυζιού δεν είναι ούτε η ποιότητα, ούτε η παραγωγή, ούτε το κόστος παραγωγής. «Είναι οι αθρόες εισαγωγές από τρίτες χώρες οι οποίες δημιουργούν άνισο ανταγωνισμό και επίσης, το πολύ εισαγόμενο ρύζι οδηγεί στην ελληνοποίηση, που σημαίνει ότι πλήττει και τον καταναλωτή και τον παραγωγό και δημιουργεί πίεση στην αγορά, όπου ο παραγωγός δεν καλύπτει καν το κόστος παραγωγής» υπογραμμίζει.
Η επόμενη μέρα του κλάδου
Στην πίεση που δέχεται η Ελλάδα, μια χώρα που εξάγει τα 2/3 της παραγωγής της, από τον νέο κανονισμό GSP, αναφέρθηκε η πρόεδρος Συνδέσμου Ορυζόμυλων Ελλάδος (ΣΟΕ) Γεωργία Κωστηνάκη επισημαίνοντας πως τα τελευταία χρόνια η Ευρωπαϊκή αγορά δέχεται σημαντικές πιέσεις από εισαγωγές ρυζιού Τρίτων χωρών χωρίς δασμούς ενώ την ίδια στιγμή ο Έλληνας παραγωγός καλείται να ανταποκριθεί σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον.
«Όταν χάνουμε σημαντικές αγορές ιδιαίτερα στη Βόρεια Ευρώπη, λόγω της πίεσης των εισαγωγών, οι ποσότητες που δεν εξάγονται δεν εξαφανίζονται, παραμένουν στην αγορά, αυξάνουν την προσφορά και μεταφέρουν την πίεση σ’ όλη την αλυσίδα μέχρι τον παραγωγό» ανέφερε εξηγώντας πως η πίεση συνδέεται με το ευρωπαϊκό εμπορικό πλαίσιο και τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς, ενώ για την ουσιαστική του αντιμετώπιση απαιτούνται παρεμβάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η πρόεδρος του Συνδέσμου Ορυζόμυλων Ελλάδος τόνισε πως το ελληνικό ρύζι έχει ποιότητα, τεχνογνωσία, παραγωγική βάση και εξαγωγικό προσανατολισμό, και ο ΣΟΕ με συγκεκριμένες προτάσεις και λύσεις για τον νέο κανονισμό GSP ζητάει από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Γεωργίας να διεκδικήσουν μαζί άμεσα τις αναγκαίες παρεμβάσεις στα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα, καθώς η Ελλάδα ως μια από τις σημαντικότερες παραγωγούς χώρες ρυζιού της Ε.Ε., έχει πληγεί περισσότερο από τις ευρωπαϊκές εμπορικές αγορές.

Το κρίσιμο ζήτημα για το μέλλον της καλλιέργειας ρυζιού
Επί του θέματος τοποθετήθηκε και ο πρόεδρος Εθνικής Διαεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελληνικού Ρυζιού Βασίλης Κουκουρίκης ο οποίος στον χαιρετισμό του, στο 3ο Φεστιβάλ Ρυζιού, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον των Ελλήνων ρυζοπαραγωγών.
Επισήμανε πως το συνεχώς αυξανόμενο κόστος παραγωγής σε συνδυασμό με τις αυστηρές ευρωπαϊκές υποχρεώσεις που καλούνται να τηρήσουν οι παραγωγοί, κάνουν την καλλιέργεια ολοένα δυσκολότερη και λιγότερο βιώσιμη.
«Η μεγάλη πίεση από τις εισαγωγές αδασμολόγητου ρυζιού από Τρίτες χώρες έχει δημιουργήσει πρόσθετες δυσκολίες στον κλάδο. Η ανάγκη για έναν αποτελεσματικό και αυτόματο μηχανισμό διασφάλισης του ευρωπαϊκού ρυζιού αποτελεί το κρίσιμο ζήτημα για το μέλλον της καλλιέργειας, κάτι που έχει ταχθεί επανειλημμένα από τον κλάδο» ανέφερε ο κ. Κουκουρίκης.
Μίλησε για τις συνέπειες που είναι ήδη ορατές στην Χαλάστρα, όπου τα καλλιεργούμενα στρέμματα έχουν μειωθεί, από 300.000 στρέμματα, φέτος θα κινηθούν στα 200.000 – 220.000 στρέμματα.
«Το ελληνικό ρύζι πρέπει να συνεχίσει να υπάρχει και να έχει μέλλον, μόνο έτσι θα έχει μέλλον και ο παραγωγός. Στηρίζοντας το ελληνικό ρύζι, στηρίζουμε τον Έλληνα παραγωγό, την ελληνική ύπαιθρο και το μέλλον της ελληνικής γεωργίας» ανέφερε ο πρόεδρος της Εθνικής Διαεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελληνικού Ρυζιού ζητώντας στήριξη από την Πολιτεία και αποτελεσματικούς ελέγχους, «που στην ουσία δεν υπάρχουν σήμερα» υπογράμμισε.
Δήμος Δέλτα – Από τους σημαντικότερους πυρήνες της ελληνικές ρυζοκαλλιέργειας
Η Χαλάστρα, ιστορική έδρα του Δήμου Δέλτα, είναι η περιοχή στην οποία καλλιεργείται η μεγαλύτερη ποσότητα ελληνικού ρυζιού.
Όπως ανέφερε η δήμαρχος Δέλτα Γερακίνα Μπισμπινά αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυρήνες της ελληνικής ρυζοκαλλιέργειας και είναι ένα σημαντικό κομμάτι του τόπου, συνδεδεμένο με τη γη, την παραγωγή, την καθημερινότητα και την ιστορία των ανθρώπων.
«Όταν μιλάμε για το ρύζι, μιλάμε για τη γη, τους ανθρώπους μας, για ένα σημαντικό κομμάτι της παραγωγικής ταυτότητας του Δήμου Δέλτα» ανέφερε στον χαιρετισμό της η δήμαρχος Δέλτα.
Πότε ξεκινάει η συγκομιδή του ρυζιού
Παρά τα προβλήματα και τη μείωση κατά 20% περίπου στις καλλιεργήσιμες εκτάσεις, η συγκομιδή του ρυζιού στους ορυζώνες της Χαλάστρας, ξεκινάει στα τέλη Σεπτεμβρίου, και ανάλογα τις καιρικές συνθήκες, θα διαρκέσει για περίπου 40 μέρες.
Στην περιοχή, όπως αναφέρει στο TheOpinion ο γενικός διευθυντής της ΕΑΣΘ Α.Ε. Κώστας Γιαννόπουλος, δραστηριοποιούνται περίπου 4.000 καλλιεργητές ρυζιού.
Ωστόσο, η ατμόσφαιρα είναι εκρηκτική όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, κάτι που οφείλεται στους νέους κανονισμούς του GSP, όπου συμπιεστήκανε οι τιμές, λόγω της κατάργησης των δασμών των ρυζιών από Τρίτες χώρες.
«Οι παραγωγοί δεν κατάφεραν να καλύψουν το κόστος τους, είναι μια χρονιά που κλείνει με ζημίες» δηλώνει ο κ. Γιαννόπουλος λέγοντας πως παράλληλα η παραγωγή και η καλλιέργεια αντιμετώπισαν πρόσθετες δυσκολίες λόγω του ότι κάποια φυτοπροστατικά δεν είχαν την ανάλογη επίδραση στη μουχρίτσα και σε άλλα ζηζανιοκτόνα.
Ενίσχυση των ρυζοκαλλιεργητών
Στην τοποθέτησή της γ.γ. Ενωσιακών Πόρων & Υποδομών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων Αργυρώ Ζέρβα, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στις ενισχύσεις που έλαβαν οι ρυζοπαραγωγοί, 34,5 ευρώ ανά στρέμμα, ενώ υπήρξε και πρόσθετη στήριξη με ενισχύσεις ύψους 22 εκατ. ευρώ μέσω του de minimis, ύψους 70 ευρώ ανά στρέμμα.
Όπως η ίδια επισήμανε, με στόχο την επένδυση στην ποιότητα, στην πιστοποίηση και στην ταυτότητα του ελληνικού ρυζιού, θα πρέπει να υπάρχει πρόσβαση στη χρηματοδότηση και στη ρευστότητα και αναφέρθηκε στην πρόσφατη ενεργοποίηση του Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας με τρία χρηματοδοτικά εργαλεία:
α. το Ταμείο Εγγυοδοσίας Αγροδιατροφικού Τομέα
β. το Ταμείο Μικρών Δανείων Αγροτικής Επιχειρηματικότητας και
γ. το Ταμείο Εγγυοδοσίας Γεωργών Νεαρής Ηλικίας.
Τέλος, σ’ ότι αφορά το ΣΓΠ (GSP) να σημειώσουμε, ότι οι νέοι κανόνες θα τεθούν σε ισχύ, επισήμως, την 1η Ιανουαρίου 2027, ωστόσο, πηγές του κλάδου αναφέρουν ότι ήδη οι αγορές λειτουργούν βάσει του νέου GSP, εισάγοντας μεγάλες ποσότητες ρυζιού από Τρίτες χώρες δίχως δασμούς.
