Κληρονομικό Δίκαιο: Νέοι κανόνες για ακίνητα, χρέη και κληρονόμους

Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο ρυθμίζονται οι κληρονομικές σχέσεις φέρνει το νέο Κληρονομικό Δίκαιο.Τις βασικές αλλαγές ανέλυσε ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Γιάννης Μπούγας, μιλώντας στο ΕΡΤnews και την εκπομπή «Συνδέσεις», αναφερόμενος μεταξύ άλλων στη νόμιμη μοίρα, την ευθύνη των κληρονόμων για χρέη, τη διαχείριση ακινήτων που κληρονομούνται από περισσότερα πρόσωπα, αλλά και στον νέο θεσμό της κληρονομικής σύμβασης. Όπως εξήγησε, στόχος των νέων ρυθμίσεων είναι να περιοριστούν οι δικαστικές διαμάχες και να απλοποιηθεί η διαδικασία για τους κληρονόμους, χωρίς παράλληλα να θίγονται τα δικαιώματα των δικαιούχων.

Χρηματική αξίωση η νόμιμη μοίρα

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη νόμιμη μοίρα. Μέχρι σήμερα, ο νόμιμος μεριδιούχος μπορούσε να έχει εμπράγματο δικαίωμα, ακόμη και εξ αδιαιρέτου, στα περιουσιακά στοιχεία της κληρονομιάς. Με το νέο πλαίσιο, η νόμιμη μοίρα μετατρέπεται σε χρηματική αξίωση. Δηλαδή, αντί ο δικαιούχος να αποκτά ποσοστό κυριότητας ή συγκυριότητας σε ακίνητα, δικαιούται το αντίστοιχο χρηματικό ποσό που αντιστοιχεί στην αξία της νόμιμης μοίρας του.

«Σήμερα παύει αυτό να υπάρχει. Η νόμιμη μοίρα γίνεται χρηματική αξίωση», ανέφερε ο κ. Μπούγας, εξηγώντας ότι η αλλαγή αυτή αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στην αποφυγή προβλημάτων που δημιουργούσαν μικρά ποσοστά συγκυριότητας σε ακίνητα.

Σε περίπτωση διαφωνίας για την αξία ενός ακινήτου, αυτή μπορεί να προσδιοριστεί δικαστικά, με βάση την αντικειμενική αξία αλλά και άλλα στοιχεία που αφορούν την αγοραία αξία του. Παράλληλα, μέχρι την καταβολή του ποσού που θα προσδιοριστεί, ο δικαιούχος της νόμιμης μοίρας μπορεί να διασφαλίσει την απαίτησή του μέσω εγγραφής προσημείωσης στο ακίνητο.

Τι προβλέπεται για τα ακίνητα

Νέα διαδικασία προβλέπεται και για τις περιπτώσεις κατά τις οποίες ένα ακίνητο κληρονομείται από περισσότερα πρόσωπα και οι συγκληρονόμοι δεν μπορούν να συμφωνήσουν.

Σύμφωνα με τον υφυπουργό, ένας από τους συγκληρονόμους μπορεί να ζητήσει τον προσδιορισμό της αξίας των μερίδων των υπολοίπων, να καταβάλει το αντίστοιχο ποσό και να αποκτήσει την πλήρη κυριότητα του ακινήτου. «Αυτό γίνεται πλέον απλά, γρήγορα και χωρίς να χάνεται κανένα απολύτως δικαίωμα για τους κληρονόμους», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Περιορίζεται η ευθύνη για τα χρέη της κληρονομιάς

Σημαντική είναι και η αλλαγή που αφορά τα χρέη. Με το νέο καθεστώς, ο κληρονόμος δεν ευθύνεται με την προσωπική του περιουσία για τις οφειλές της κληρονομιάς. Η ευθύνη του περιορίζεται στην αξία των περιουσιακών στοιχείων που κληρονόμησε. Οι πιστωτές μπορούν να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις τους από την κληρονομιαία περιουσία, μέχρι το ύψος της αξίας της.

Όπως εξήγησε ο κ. Μπούγας, με τον τρόπο αυτό περιορίζεται η προσωπική ευθύνη του κληρονόμου, ενώ μεταφέρεται το βάρος των σχετικών διαδικασιών στους δανειστές της κληρονομιάς.

Νέος θεσμός η κληρονομική σύμβαση

Το νέο Κληρονομικό Δίκαιο εισάγει και τον θεσμό της κληρονομικής σύμβασης, ο οποίος, σύμφωνα με τον υφυπουργό, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε διαφορετικές περιπτώσεις.

Μία από αυτές αφορά την παραίτηση ενός μελλοντικού κληρονόμου από μελλοντικές αξιώσεις στην κληρονομιά, με αντάλλαγμα την άμεση καταβολή της αξίας του κληρονομικού του μεριδίου. Η δεύτερη αφορά συμφωνίες μεταξύ κληρονόμων ή και τρίτων για τον τρόπο με τον οποίο θα κατανεμηθεί η περιουσία μετά τον θάνατο.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ο κ. Μπούγας ανέφερε την περίπτωση μιας οικογενειακής επιχείρησης. Δύο παιδιά θα μπορούσαν να συμφωνήσουν ώστε το ένα να αναλάβει την επιχείρηση και το άλλο να λάβει διαφορετικά περιουσιακά στοιχεία ή χρηματικό ποσό που θα αντιστοιχεί στη διαφορά της αξίας. Στόχος, όπως ανέφερε, είναι να υπάρχει από πριν συμφωνία για την τύχη της περιουσίας, ώστε να περιορίζονται οι μελλοντικές δικαστικές διαμάχες μεταξύ των κληρονόμων.