IRIS: Πότε το «χαρτζιλίκι» δεν φορολογείται (VIDEO)

Οι μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS έχουν εξελιχθεί σε καθημερινή πρακτική για χιλιάδες πολίτες. Ένα ποσό για τα έξοδα ενός παιδιού, χρήματα που στέλνονται σε έναν φίλο ή μια μεγαλύτερη οικονομική ενίσχυση από γονέα προς παιδί μπορούν πλέον να μεταφερθούν μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Ωστόσο, η ευκολία της ψηφιακής συναλλαγής δεν σημαίνει ότι όλες οι μεταφορές αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο από τη φορολογική νομοθεσία.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ο λόγος για τον οποίο πραγματοποιείται κάθε μεταφορά, καθώς και η σχέση μεταξύ του προσώπου που στέλνει και εκείνου που λαμβάνει τα χρήματα. Όπως ανέφερε η φοροτεχνικός Νίκη Βομπιράκη στην ΕΡΤ, η αναγραφή μιας σαφούς αιτιολογίας κατά τη μεταφορά μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη στο μέλλον, ειδικά εάν χρειαστεί να αποσαφηνιστεί ο σκοπός μιας συναλλαγής.

Η αιτιολογία δεν αποτελεί απλώς μια τυπική καταχώριση. Σε περίπτωση που προκύψει φορολογικός έλεγχος, μπορεί να βοηθήσει στην τεκμηρίωση του γιατί έγινε μια συγκεκριμένη μεταφορά και να διαχωρίσει, για παράδειγμα, μια καθημερινή οικονομική ενίσχυση από μια χρηματική δωρεά.

Στην περίπτωση των χρημάτων που δίνουν οι γονείς στα παιδιά τους για τις καθημερινές τους ανάγκες, το φορολογικό πλαίσιο είναι διαφορετικό. Για ανήλικα παιδιά αλλά και για φοιτητές έως 25 ετών, οι χρηματικές ενισχύσεις που αφορούν συνήθη έξοδα διαβίωσης δεν συνδέονται με συγκεκριμένο ανώτατο όριο. Σε αυτές μπορεί να περιλαμβάνονται ανάγκες όπως το ενοίκιο φοιτητικής κατοικίας, τα δίδακτρα, τα βιβλία, οι μετακινήσεις και γενικότερα τα έξοδα που απαιτούνται για την καθημερινή διαβίωση.

Για αυτού του είδους το χαρτζιλίκι δεν απαιτείται υποβολή δήλωσης δωρεάς μέσω της πλατφόρμας myProperty, σύμφωνα με όσα ανέφερε η φοροτεχνικός επικαλούμενη τις σχετικές οδηγίες της ΑΑΔΕ. Διαφορετικά είναι τα δεδομένα όταν πρόκειται για χρηματική δωρεά ή γονική παροχή μεγαλύτερου ύψους. Η φορολογική αντιμετώπιση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον βαθμό συγγένειας μεταξύ των δύο προσώπων.

Για την πρώτη κατηγορία συγγένειας προβλέπεται αφορολόγητο ποσό έως 800.000 ευρώ, εφόσον η χρηματική δωρεά ή γονική παροχή πραγματοποιηθεί μέσω του προβλεπόμενου τραπεζικού συστήματος. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα παιδιά, οι σύζυγοι, τα πρόσωπα που έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, καθώς και οι παππούδες και οι γιαγιάδες προς τα εγγόνια τους.

Εάν το ποσό ξεπερνά τις 800.000 ευρώ, το υπερβάλλον τμήμα φορολογείται με συντελεστή 10%. Καθοριστικός είναι, ωστόσο, και ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιείται η μεταφορά. Όταν μια χρηματική δωρεά μεταξύ προσώπων της πρώτης κατηγορίας δεν γίνει μέσω του προβλεπόμενου τραπεζικού τρόπου, η φορολογική μεταχείριση αλλάζει σημαντικά. Σε αυτή την περίπτωση επιβάλλεται φόρος 10% από το πρώτο ευρώ, ακόμη και όταν τα χρήματα μεταφέρονται από γονέα σε παιδί.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η φορολογική επιβάρυνση όταν η μεταφορά γίνεται μεταξύ αδελφών. Τα αδέλφια ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία συγγένειας και οι χρηματικές δωρεές μεταξύ τους φορολογούνται με συντελεστή 20% από το πρώτο ευρώ. Στη δεύτερη κατηγορία εντάσσονται και άλλες συγγενικές σχέσεις, ενώ η φορολογική επιβάρυνση διαφοροποιείται περαιτέρω στην τρίτη κατηγορία.

Στην περίπτωση μεταφοράς χρημάτων μεταξύ προσώπων που δεν συνδέονται με συγγενικό δεσμό, όπως φίλοι, γνωστοί ή άλλα τρίτα πρόσωπα, ο φόρος που προβλέπεται για χρηματική δωρεά φτάνει το 40% από το πρώτο ευρώ.Το γεγονός ότι μια συναλλαγή πραγματοποιείται ηλεκτρονικά και αφορά ένα σχετικά μικρό ποσό δεν σημαίνει επομένως ότι όλες οι περιπτώσεις έχουν την ίδια φορολογική αντιμετώπιση. Η αιτία της μεταφοράς, η συγγενική σχέση των εμπλεκόμενων προσώπων και ο τρόπος με τον οποίο κινήθηκαν τα χρήματα αποτελούν βασικά στοιχεία για τον προσδιορισμό του φορολογικού καθεστώτος.