Αλλάζει ο «χάρτης εξουσίας» στις τράπεζες – Νέοι κανόνες από την Τράπεζα της Ελλάδος

Κάθε πιστωτικό ίδρυμα θα πρέπει πλέον να εφαρμόζει αναλυτικά καταγεγραμμένη Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων, με πρόβλεψη για τις λεγόμενες «καταστάσεις ακραίας πίεσης».

Με φόντο τις νέες ευρωπαϊκές κατευθύνσεις και την ανάγκη για αυξημένη διαφάνεια και ευελιξία στη λειτουργία των τραπεζών, η Τράπεζα της Ελλάδος προχωρά σε βαθύ ανασχεδιασμό του πλαισίου διακυβέρνησης των πιστωτικών ιδρυμάτων. Η νέα Πράξη Εκτελεστικής Επιτροπής 243/2 (Ιούλιος 2025) αντικαθιστά επίσημα την παλαιότερη ΠΔ/ΤΕ 2577/2006, βάζοντας τέλος σε έναν κανονιστικό κύκλο σχεδόν 20 ετών και εγκαινιάζοντας έναν νέο πιο ευέλικτο, πιο αυστηρό και πιο προσαρμοσμένο στα σύγχρονα ρίσκα.

Οι βασικές καινοτομίες αφορούν τέσσερις άξονες. Ισχυρότερη εποπτεία, αυξημένη ανεξαρτησία των εσωτερικών μονάδων ελέγχου, ενίσχυση της εταιρικής ευθύνης και ενσωμάτωση κριτηρίων ESG (περιβαλλοντική και κοινωνική διακυβέρνηση) στη στρατηγική των τραπεζών. Κάθε πιστωτικό ίδρυμα θα πρέπει πλέον να εφαρμόζει αναλυτικά καταγεγραμμένη Πολιτική Διαχείρισης Κινδύνων, με πρόβλεψη για τις λεγόμενες «καταστάσεις ακραίας πίεσης», αλλά και για τη συμμόρφωση με κανόνες που αφορούν το ξέπλυμα μαύρου χρήματος και την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.

Παράλληλα, απαιτείται να υπάρχουν σε λειτουργία πολιτικές για σύγκρουση συμφερόντων, εσωτερική καταγγελία παρατυπιών (whistleblowing) και αξιολόγηση επάρκειας διοικητικών στελεχών. Στο κέντρο όλων αυτών: ο θεσμός του Διοικητικού Συμβουλίου, του οποίου η λειτουργία επανακαθορίζεται με νέες απαιτήσεις διαφάνειας, αυτονομίας και λογοδοσίας.

Το νέο πλαίσιο έρχεται σε μια στιγμή που η ΕΚΤ και η ΕΑΤ (Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών) ζητούν περισσότερη «ποιοτική συμμόρφωση» και λιγότερες τυπικές προσαρμογές. Η Τράπεζα της Ελλάδος δεν υιοθετεί έναν ενιαίο κανόνα για όλους: εφαρμόζει την αρχή της αναλογικότητας, οι μικρότερες τράπεζες και συνεταιριστικά ιδρύματα έχουν μεγαλύτερη ευελιξία, εφόσον διατηρούν ουσιώδη εσωτερικά αντίβαρα.

Σημαντικό είναι επίσης ότι ορίζεται μεταβατικό διάστημα έως την 1η Οκτωβρίου 2025, ώστε οι τράπεζες να ευθυγραμμίσουν τις δομές τους. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι κάθε σύστημα συμμόρφωσης, εσωτερικού ελέγχου, risk management και διοικητικής εποπτείας θα πρέπει να έχει επανεξεταστεί, να αξιολογηθεί και αν χρειαστεί να αναδομηθεί.

Στο παρασκήνιο της κίνησης αυτής βρίσκονται οι ανησυχίες για την «σιωπηλή» συσσώρευση κινδύνων, ιδίως από κυβερνοεπιθέσεις, greenwashing και αδιαφανείς πρακτικές δανεισμού. Με άλλα λόγια, η Τράπεζα της Ελλάδος επιχειρεί να θωρακίσει την τραπεζική σταθερότητα πριν υπάρξει σοβαρή διαταραχή.

Η ΠΕΕ 243/2 δεν είναι απλώς μια εσωτερική αναβάθμιση. Είναι ένα σήμα ότι η ελληνική τραπεζική αγορά μπαίνει στη νέα εποχή με νέα εργαλεία, νέους ελέγχους και με σαφή δέσμευση ότι η καλή διακυβέρνηση δεν είναι πολυτέλεια, αλλά αναγκαία προϋπόθεση για μία βιώσιμη ανάπτυξη.

https://www.theopinion.gr/oikonomia/to-chrimatistirio-den-katalavainei-apo-kradasmoys/