Πόσα… δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν με μεγάλο βάρος;

Η πρόσφατη επιστημονική έκθεση του Παγκόσμιου Παρατηρητηρίου Παχυσαρκίας, που δημοσιεύθηκε πριν από λίγες ημέρες, υπενθυμίζει ότι η νόσος αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις δημόσιας υγείας του 21ου αιώνα, με προβλέψεις ότι μέχρι το 2035 σχεδόν… 4 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως θα ζουν με υπερβολικό βάρος ή παχυσαρκία!

Μία ακόμη ενημερωτική δράση διοργανώθηκε από τον Ιατρικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Παχυσαρκίας. Στο κέντρο της πόλης, στην Αριστοτέλους, γιατροί δίνουν απαντήσεις σε ερωτήματα των πολιτών και εξηγούν πώς το βάρος επηρεάζει όλον τον ανθρώπινο οργανισμό. Όπως είπε στο theopinion.gr η Α΄ Αντιπρόεδρος του ΙΣΘ Μαρία Χατζηδημητρίου “Στην Ευρώπη, τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι το 14,8% των ενηλίκων είναι παχύσαρκοι ενώ το 36,5% είναι υπέρβαροι (προ-παχυσαρκία)”. Ο ΟΟΣΑ σε σχετική έκθεση επισημαίνει  ότι ο μέσος όρος στις χώρες-μέλη αυξήθηκε από 13% το 2003 σε 19% το 2023, ενώ στην ευρύτερη περιφέρεια Ευρώπης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας το 59% των ενηλίκων ζει με υπερβολικό βάρος το οποίο ευθύνεται για σημαντικό ποσοστό θανάτων αλλά και… δαπανών υγείας που κυμαίνεται από 2% έως 8%.

Για τα παιδιά και τους εφήβους στην Ευρώπη, τα στοιχεία δίνουν ακόμα πιο ανησυχητική εικόνα. Το 2025 το ποσοστό παχυσαρκίας  φτάνει το 8% (περίπου 14 εκατομμύρια παιδιά), ενώ το υπερβολικό βάρος αγγίζει το 24% (41 εκατομμύρια), με προβολή ελαφράς αύξησης μέχρι το 2040 λόγω δημογραφικών αλλαγών. Στην Ελλάδα, τα τελευταία αξιόπιστα δεδομένα δείχνουν ότι το 2022 το 12% των ενηλίκων ήταν παχύσαρκοι – ποσοστό σαφώς χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 15% – ενώ το συνολικό υπερβολικό βάρος κυμαίνεται γύρω στο 54%, με μικρή αποκλιμάκωση σε σχέση με προηγούμενα χρόνια χάρη σε καλύτερες διατροφικές συνήθειες και ευαισθητοποίηση. Συνολικά, οι πιο πρόσφατες επιστημονικές έρευνες από Eurostat, ΟΟΣΑ και World Obesity Federation τονίζουν ότι η παχυσαρκία είναι αποτέλεσμα περιβαλλοντικών και συμπεριφορικών παραγόντων που μπορούν να τροποποιηθούν…

Σε παλαιότερη ενημερωτική ημερίδα και πάλι του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης γιατροί ανέλυσαν το πρόβλημα και απάντησαν αν υπάρχει συσχέτιση της παχύσαρκης γυναίκας με μελλοντικά -ενδεχομένως- παχύσαρκα παιδιά της. Η Πρόεδρος Παιδιατρικής Εταιρίας Βορείου Ελλάδας και διευθύντρια Β’ Νεογνολογικής Κλινικής του ΑΠΘ στο νοσοκομείο Παπαγεωργίου, Ελισάβετ Διαμαντή, ανέλυσε τον όρο παχυσαρκία και εξήγησε πως ένα παιδί μπορεί να γίνει παχύσαρκο εξαιτίας της μητέρας του. «Μιλάμε για… επιδημία παχυσαρκίας. Είναι μια ενεργειακή ανισορροπία δηλαδή οι άνθρωποι προσλαμβάνουν περισσότερες θερμίδες απ’ ό,τι καταναλώνουν. Ωστόσο αυτό θα μπορούσε να δικαιολογήσει τη μεγάλη αύξηση της παχυσαρκίας τα τελευταία 30 με 40 χρόνια; Δεν μπορούμε να δικαιολογήσουμε τα ποσοστά της παχυσαρκίας μόνο από τη διατροφή, την άσκηση, τον τρόπο ζωής, τα γονίδια κ.α. Από τη δεκαετία του 90, τότε που η ιατρική κοινότητα εστίασε στο πρόβλημα, διατυπώθηκε ότι ακόμη και πριν τη γέννηση παιδιών το ενδομήτριο περιβάλλον είναι αυτό που παρεμβαίνει και κάνει το μεταβολικό προγραμματισμό για κάτι που θα συμβεί στο μέλλον, ύστερα από… δύο, τρεις γενιές», ανέφερε η κα. Διαμαντή. Όπως τόνισε από τις μελέτες που έγιναν διαπιστώθηκε ότι οι υπέρβαρες ή οι παχύσαρκες μητέρες κάνουν πιο συχνά μεγάλα παιδιά, καισαρικές τομές, δεν θηλάζουν, ενώ ο θηλασμός είναι μέτρο πρόληψης κατά της παχυσαρκίας και άλλων νοσημάτων διότι εμπεριέχει την έννοια της αυτορρύθμισης. Πολλές δε γυναίκες, σε ποσοστό μέχρι και 30% μετά τον τοκετό, δεν χάνουν τα κιλά της εγκυμοσύνης κι αυτό δημιουργεί προβλήματα, μεταξύ άλλων και στις επόμενες κυήσεις. Συνεπώς «Ναι υπάρχει συσχέτιση της παχύσαρκης μητέρας με τα μελλοντικά παχύσαρκα παιδιά της, συνεπώς η πρόληψη κατά της παιδικής παχυσαρκίας ξεκινά από πριν τη γέννηση», ανέφερε.

Διατροφικές συμβουλές για τα μικρά παιδιά έδωσε η καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας του ΑΠΘ και Διευθύντρια Β’ Παιδιατρικής Κλινικής ΑΠΘ, ΠΓΝΘ, ΑΧΕΠΑ, Ασημίνα Γαλλή-Τσινοπούλου ενώ μίλησε και για τους μύθους που ακόμη «ζουν και βασιλεύουν» στις ελληνικές οικογένειες. «Η πρόληψη, η οικογένεια και ο παιδίατρος διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο από την πρώτη στιγμή της γέννησης ώστε να μειωθούν τα περιστατικά παχυσαρκίας», ανέφερε η κα. Γαλλή-Τσινοπούλου δίνοντας συμβουλές για θηλασμό μέχρι την ηλικία των 12 μηνών, στερεές τροφές από τους έξι μήνες ζωής του παιδιού, αλεσμένα φρούτα και όχι χυμούς, γλυκά, μέτρηση λίπους στη διαδικασία ανάπτυξης του παιδιού, φυσική δραστηριότητα, ένα γεύμα με την οικογένεια για να δίνει το παράδειγμα κλπ). Όσο για τη «βεβαιότητα» ότι το λίπος των παιδιών θα γίνει ύψος είναι… μύθος. Όπως εξήγησε μέχρι την ηλικία των 5 χρονών τα παιδιά έχουν πρότυπα τους γονείς, ύστερα τους δασκάλους και στην εφηβεία τους φίλους.

Τέλος στη σοκαριστική δήλωση προχώρησε ο αναπληρωτής καθηγητής Παιδιατρικής- Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας, Αθανάσιος Χριστοφορίδης, αναφέροντας «Μπορεί να είμαστε η πρώτη γενιά που θα αναγκαστούμε να πάμε στις κηδείες των παιδιών μας. Το φαινόμενο της παιδικής παχυσαρκίας είναι παγκόσμιο. Τα επιδημιολογικά δεδομένα τρομάζουν για την προοπτική και το… μέλλον. Οφείλουμε , κυρίως για τα παιδιά, να αντιστρέψουμε τους δείκτες κάτι που μπορούμε να κάνουμε στα υπέρβαρα πριν γίνουν παχύσαρκα. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια τάση ισορρόπησης στις ανεπτυγμένες χώρες, ανάμεσα τους και η Ελλάδα ή ίσως υπάρχει αυτή η τάση γιατί δεν μπορούμε να το φτάσουμε χειρότερα…»