Τι θέλει να σου πει η γάτα σου όταν νιαουρίζει

Η γάτα μας είναι ένα από τα πολυτιμότερα πλάσματα της ζωής μας και κάθε ήχος που βγαίνει από το στόμα της είναι φυσικό να μας κάνει να αναρωτιόμαστε τι θέλει να μας πει. Πεινάει; Ζητά χάδια; Βαριέται; Ή μήπως κάτι την ενοχλεί;

Οι γάτες επικοινωνούν με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους. Χρησιμοποιούν τα αυτιά, την ουρά, τα μάτια, τις εκφράσεις του προσώπου, τις μυρωδιές και, φυσικά, τη φωνή τους. Επειδή εμείς οι άνθρωποι δεν αντιλαμβανόμαστε τα οσφρητικά μηνύματα, βασιζόμαστε κυρίως σε όσα ακούμε και βλέπουμε.

Οι τέσσερις βασικές κατηγορίες ήχων

Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι οι ενήλικες γάτες δεν νιαουρίζουν συχνά η μία στην άλλη, καθώς έχουν αναπτύξει αυτόν τον τρόπο επικοινωνίας κυρίως για εμάς. Με την πάροδο του χρόνου, μάλιστα, κάθε γατούλα δημιουργεί ένα μικρό, προσωπικό «λεξιλόγιο», προσαρμοσμένο στις αντιδράσεις του κηδεμόνα της, ώστε να υπάρχει μια αμφίδρομη επικοινωνία. Οι φωνές της γάτας μπορούν να χωριστούν σε τέσσερις μεγάλες κατηγορίες. Στην πρώτη εντάσσονται οι απαλοί, κλειστοί ήχοι, όπως το γουργούρισμα και οι τρυφερές τρίλιες. Στη δεύτερη βρίσκονται τα κλασικά νιαουρίσματα, τα οποία μπορεί να διαφέρουν σημαντικά ως προς τη διάρκεια, την ένταση και τον τόνο.

Η τρίτη κατηγορία περιλαμβάνει τα τιτιβίσματα και το χαρακτηριστικό κροτάλισμα των δοντιών. Πρόκειται για ήχους που ακούμε συχνά όταν η γατούλα μας παρακολουθεί ένα πουλί ή κάποιο άλλο πιθανό θήραμα πίσω από το παράθυρο. Στην τέταρτη ανήκουν οι πιο έντονες φωνές, όπως το φύσημα, το γρύλισμα και οι κραυγές. Αυτές συνδέονται συνήθως με φόβο, πόνο, απειλή ή μεγάλη αναστάτωση. Βέβαια, όλοι οι γατογονείς γνωρίζουμε ότι κάθε γούνινο πλάσμα είναι μοναδικό και έχει τη δική του ξεχωριστή προσωπικότητα. Ορισμένες γάτες είναι αρκετά ήσυχες, ενώ άλλες θέλουν να «συζητούν» με τον κηδεμόνα τους όλη την ημέρα. Για παράδειγμα, οι Σιαμέζες θεωρούνται ιδιαίτερα ομιλητικές, ενώ οι Περσικές και οι Chartreux είναι πιο σιωπηλές.

Το σύντομο και χαρούμενο νιαούρισμα

Ένα σύντομο νιαούρισμα αποτελεί συχνά έναν χαιρετισμό. Η γατούλα μπορεί να έρθει κοντά μας με την ουρά όρθια, να τρίψει το κεφαλάκι της στα πόδια μας και να βγάλει έναν μικρό ήχο. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να δείχνει ότι χαίρεται που μας βλέπει ή ότι θέλει να αλληλεπιδράσουμε μαζί της. Όταν επαναλαμβάνει μικρά νιαουρίσματα ενώ περπατά προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση, είναι πιθανό να μας ζητά να την ακολουθήσουμε. Μπορεί να θέλει να μας οδηγήσει στο μπολ της, στο αγαπημένο της παιχνίδι ή ακόμη και σε κάτι που την έχει ανησυχήσει.

Όταν το νιαούρισμα γίνεται επίμονο

Ένα παρατεταμένο και επαναλαμβανόμενο νιαούρισμα συνήθως εκφράζει μια πιο έντονη ανάγκη. Η γάτα μπορεί να πεινάει, να θέλει να βγει σε έναν ασφαλή χώρο, να ζητά παιχνίδι ή την προσοχή μας, ώστε να κερδίσει το 100% του ενδιαφέροντός μας. Δεν πρέπει, όμως, να θεωρούμε ότι κάθε επίμονος ήχος συνδέεται απαραίτητα με το φαγητό. Αν γεμίζουμε αμέσως το μπολ της, μπορεί να μάθει ότι το νιαούρισμα οδηγεί πάντα σε λιχουδιά. Γι’ αυτό πρώτα ελέγχουμε αν έχουν καλυφθεί οι βασικές ανάγκες της και στη συνέχεια εξετάζουμε αν αναζητά συντροφιά και δημιουργική απασχόληση. Έντονα και παρατεταμένα καλέσματα μπορεί επίσης να ακούγονται από μια γάτα που βρίσκεται σε οίστρο. Αντίστοιχα, ένας μη στειρωμένος αρσενικός γάτος μπορεί να γίνει περισσότερο φωνακλάς όταν αντιλαμβάνεται μια θηλυκή γάτα στην περιοχή.

Το γουργούρισμα δεν σημαίνει πάντοτε χαρά

Το γουργούρισμα είναι ο ήχος που συνδέεται περισσότερο με την ευτυχία. Πράγματι, μια χαλαρή γατούλα που ξαπλώνει κοντά μας, ζυμώνει με τα πατουσάκια της και μισοκλείνει τα μάτια της πιθανότατα αισθάνεται ασφαλής. Οι γάτες, όμως, μπορεί να γουργουρίζουν και όταν φοβούνται, πονάνε ή προσπαθούν να ηρεμήσουν τον εαυτό τους. Γι’ αυτό χρειάζεται να είμαστε ιδιαίτερα παρατηρητικοί. Ένα γουργούρισμα που συνοδεύεται από μειωμένη όρεξη, κρυψώνες, σφιγμένη στάση σώματος ή αλλαγή στη συμπεριφορά δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως ένδειξη ευχαρίστησης.

Τρίλιες και «κουβεντούλα» στο παράθυρο

Η απαλή τρίλια, ένας ήχος ανάμεσα στο γουργούρισμα και το νιαούρισμα, είναι συνήθως φιλική. Οι μητέρες τη χρησιμοποιούν για να τραβήξουν την προσοχή των μικρών τους, ενώ μια ενήλικη γάτα μπορεί να μας καλεί με αυτόν τον τρόπο να την πλησιάσουμε ή να την ακολουθήσουμε. Το κροτάλισμα των δοντιών μπροστά στο παράθυρο σχετίζεται με τη διέγερση του κυνηγετικού ενστίκτου. Ενδέχεται να περιέχει και ένα στοιχείο ματαίωσης, καθώς το θήραμα βρίσκεται τόσο κοντά αλλά παραμένει απρόσιτο. Σε αυτή την περίπτωση, ένα παιχνίδι με ραβδάκι ή φτερά, το οποίο μιμείται τις κινήσεις του θηράματος, μπορεί να βοηθήσει τη γάτα να εκτονώσει δημιουργικά την ενέργειά της.

Γρύλισμα και φύσημα

Το φύσημα και το γρύλισμα αποτελούν ξεκάθαρες προειδοποιήσεις. Η γατούλα μας αισθάνεται φόβο, πίεση ή απειλή και ζητά να απομακρυνθούμε. Δεν την τιμωρούμε και δεν προσπαθούμε να την αγκαλιάσουμε με το ζόρι. Αντίθετα, της προσφέρουμε χώρο, ησυχία και μια ασφαλή διαδρομή διαφυγής. Η Δρ. Sarah Ellis, διεθνώς αναγνωρισμένη ειδικός στη συμπεριφορά των αιλουροειδών και επικεφαλής του τομέα Ψυχικής Ευεξίας και Συμπεριφοράς στη βρετανική οργάνωση International Cat Care, επισημαίνει πόσο σημαντικές είναι οι επιλογές και η αίσθηση ελέγχου για μια γάτα. Η συμβουλή της είναι να αφήνουμε το ζωάκι να πλησιάσει όταν αισθανθεί έτοιμο.

Γιατί η γατούλα μας νιαουρίζει μέσα στη νύχτα;

Οι γάτες κοιμούνται πολλές ώρες και είναι περισσότερο δραστήριες την αυγή και το σούρουπο. Αν περνούν σχεδόν ολόκληρη την ημέρα ξεκουραζόμενες, μπορεί να ξυπνούν τη νύχτα γεμάτες ενέργεια και να ζητούν παιχνίδι, παρέα ή φαγητό. Η δημιουργική απασχόληση πριν από τον ύπνο, η οποία ολοκληρώνεται με ένα μικρό γεύμα ή την αγαπημένη της λιχουδιά, μπορεί να βοηθήσει. Χρήσιμη είναι και μια σταθερή καθημερινή ρουτίνα. Αν είμαστε βέβαιοι ότι η γάτα είναι υγιής και έχει όλα όσα χρειάζεται, αποφεύγουμε να επιβραβεύουμε κάθε νυχτερινό κάλεσμα με λιχουδιές ή παιχνίδι, καθώς με αυτόν τον τρόπο η συμπεριφορά ενισχύεται. Η Δρ. Mikel Delgado, πιστοποιημένη εφαρμοσμένη συμπεριφορίστρια ζώων και συνιδρύτρια της Feline Minds στην Καλιφόρνια, συνιστά να εξετάζουμε τι πυροδοτεί κάθε συμπεριφορά και τι κερδίζει η γάτα από αυτήν.

Πότε χρειάζεται κτηνιατρικός έλεγχος;

Μια ξαφνική αλλαγή στη φωνή ή στη συχνότητα των ήχων της γάτας δεν πρέπει να αγνοείται. Ο πόνος, ο υπερθυρεοειδισμός, η υπέρταση, οι παθήσεις των νεφρών, η απώλεια ακοής και η γνωστική δυσλειτουργία στις ηλικιωμένες γάτες μπορούν να προκαλέσουν έντονη ή ασυνήθιστη φωνητική συμπεριφορά. Μια ηλικιωμένη γατούλα που περιφέρεται και νιαουρίζει τη νύχτα μπορεί επίσης να αντιμετωπίζει αποπροσανατολισμό ή μειωμένη όραση. Επικοινωνούμε με τον κτηνίατρο όταν η αλλαγή εμφανίζεται ξαφνικά, όταν το νιαούρισμα μοιάζει με κραυγή ή όταν συνοδεύεται από ανορεξία, απώλεια βάρους, αυξημένη δίψα, λαχάνιασμα, απομόνωση ή δυσκολία στην ούρηση. Η τελευταία αποτελεί επείγον περιστατικό. Μπορούμε, επίσης, να κρατάμε σημειώσεις σχετικά με την ώρα, τη διάρκεια και τις συνθήκες στις οποίες εμφανίζεται το νιαούρισμα, ενώ ένα βίντεο μπορεί να βοηθήσει τον κτηνίατρο να σχηματίσει πληρέστερη εικόνα.

Ο καλύτερος «μεταφραστής» της γατούλας μας είμαστε εμείς. Όσο περισσότερο παρατηρούμε πότε νιαουρίζει, τι συνέβη λίγο πριν και ποια είναι η στάση του σώματός της, τόσο καλύτερα θα κατανοούμε το προσωπικό της λεξιλόγιο και τα «θέλω» της. Υπάρχει, άλλωστε, μεγαλύτερη επιβράβευση για κάθε κηδεμόνα από μια γάτα υγιή και ευτυχισμένη;