Πώς επηρεάζεται ένα γατάκι όταν μεγαλώνει χωρίς άλλα γατιά

Η γάτα μας είναι ένα από τα πιο πολύτιμα πλάσματα στη ζωή μας. Ένα νυσταγμένο βλέμμα, ένα γουργούρισμα ή οι μικρές πατούσες της που ξεπροβάλλουν κάτω από την κουβέρτα αρκούν για να μας φτιάξουν τη διάθεση και να γεμίσουν την καρδιά μας αγάπη.

Γι’ αυτό ενδιαφερόμαστε τόσο για την ευτυχία της. Θέλουμε να αισθάνεται ασφάλεια, να απολαμβάνει το παιχνίδι και να μεγαλώνει μέσα σε ένα περιβάλλον γεμάτο φροντίδα και στοργή, όπως αξίζει σε κάθε ζωντανό πλάσμα. Όταν ένα γατάκι μεγαλώνει χωρίς την παρέα μιας άλλης γάτας, είναι λογικό να αναρωτηθούμε αν του αρκεί η δική μας συντροφιά. Μήπως χρειάζεται ένα φιλαράκι για να κυνηγιούνται και να παίζουν μαζί; Και πώς θα μάθει να βάζει όρια στο παιχνίδι; Αυτές οι απορίες συνδέονται με το λεγόμενο «σύνδρομο του μοναχικού γατιού» και απασχολούν πολλούς υπεύθυνους και στοργικούς κηδεμόνες.

Τι είναι το «σύνδρομο του μοναχικού γατιού»;

Ο όρος «single kitten syndrome», γνωστός και ως «Tarzan syndrome», περιγράφει πιθανές δυσκολίες συμπεριφοράς σε γατάκια που μεγαλώνουν χωρίς την παρέα άλλων γατιών της ηλικίας τους. Ωστόσο, δεν αποτελεί αναγνωρισμένη κτηνιατρική διάγνωση ούτε έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά ως συγκεκριμένο σύνδρομο. Αυτό σημαίνει ότι ένα γατάκι που μεγαλώνει μόνο του δεν είναι απαραίτητο να εμφανίσει προβλήματα συμπεριφοράς. Η ανησυχία αφορά κυρίως τα πολύ μικρά γατάκια, συχνά κάτω των 12 εβδομάδων, τα οποία αποχωρίζονται πρόωρα τη μητέρα και τα αδελφάκια τους.

Τα πολύτιμα μαθήματα από τη γατίσια οικογένεια

Το παιχνίδι ανάμεσα στα αδελφάκια αποτελεί μια σημαντική εμπειρία μάθησης. Όταν κυνηγιούνται και παλεύουν, εξασκούν τον συντονισμό των κινήσεών τους και μαθαίνουν να αντιλαμβάνονται τις αντιδράσεις των άλλων. Αν ένα γατάκι δαγκώσει πολύ δυνατά, το άλλο μπορεί να διαμαρτυρηθεί ή να απομακρυνθεί. Με αυτόν τον τρόπο, μαθαίνει σταδιακά να ελέγχει την ένταση του παιχνιδιού του. Η μητέρα, από την πλευρά της, συμβάλλει τόσο στη φροντίδα όσο και στην κοινωνική μάθηση των μικρών της.

Η Hannah Shaw, γνωστή διεθνώς ως Kitten Lady, είναι διασώστρια γατιών, συγγραφέας και εκπαιδεύτρια σε θέματα φιλοζωίας με έδρα την Καλιφόρνια των ΗΠΑ. Προτείνει στους υποψήφιους «γατογονείς» να εξετάζουν την υιοθεσία δύο γατιών μαζί, καθώς μπορούν να προσφέρουν το ένα στο άλλο συντροφιά, εκτόνωση και ευκαιρίες μάθησης. Όπως επισημαίνει, δεν είναι απαραίτητο να πρόκειται για βιολογικά αδελφάκια ώστε να αναπτύξουν έναν όμορφο δεσμό.

«Σύνδρομο του μοναχικού γατιού» και συνήθεις συμπεριφορές

Ένα γατάκι μπορεί να δαγκώνει ή να γρατζουνά με δύναμη κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, να επιτίθεται στους αστραγάλους μας ή να μασουλά αντικείμενα. Στις συμπεριφορές που αναφέρονται σε σχέση με το συγκεκριμένο «σύνδρομο» περιλαμβάνονται επίσης το επίμονο νιαούρισμα, η έντονη προσκόλληση, η συνεχής αναζήτηση προσοχής, το πιπίλισμα υφασμάτων, ανθρώπων ή άλλων ζώων, το ζύμωμα, αλλά και η ούρηση ή η αφόδευση έξω από την αμμολεκάνη. Ωστόσο, καμία από αυτές τις συμπεριφορές δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι οφείλεται στην απουσία μιας δεύτερης γάτας.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το μικρό μας γατάκι βρίσκεται στη διαδικασία ανακάλυψης του κόσμου. Το κυνηγητό, το δάγκωμα κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού και το ξύσιμο εξυπηρετούν φυσιολογικές ανάγκες. Χρειάζεται, επομένως, να παρατηρούμε πότε εμφανίζονται αυτές οι συμπεριφορές, πόσο έντονες είναι και αν παρουσιάζουν ξαφνικές αλλαγές, χωρίς να χαρακτηρίζουμε τη γάτα μας «δύσκολη». Επιπλέον, ορισμένα γατάκια μεγαλώνουν μια χαρά χωρίς άλλη γάτα, ενώ άλλα έχουν μεγαλύτερη ανάγκη από παιχνίδι και προσοχή. Πρόκειται για προσωπική παρατήρηση και όχι για επιστημονική απόδειξη, υπενθυμίζει όμως ότι κάθε μικρό έχει διαφορετικές ανάγκες, όπως συμβαίνει και με τα παιδιά.

Η σημασία της δημιουργικής απασχόλησης

Η Pam Johnson-Bennett, διεθνώς αναγνωρισμένη συγγραφέας και ειδικός στη συμπεριφορά της γάτας, ίδρυσε το Cat Behavior Associates στο Νάσβιλ του Τενεσί, στις ΗΠΑ. Έχει αποσυρθεί από την πιστοποιημένη συμβουλευτική πρακτική της, συνεχίζοντας παράλληλα το εκπαιδευτικό και συγγραφικό έργο της. Όπως τονίζει, το διαδραστικό παιχνίδι αποτελεί ουσιαστικό κομμάτι της σωματικής και συναισθηματικής ευεξίας μιας γάτας.

Γι’ αυτό είναι σημαντικό, ως στοργικοί και υπεύθυνοι κηδεμόνες, να αφιερώνουμε μικρά χρονικά διαστήματα μέσα στην ημέρα για να παίζουμε με τη γάτα μας. Ένα καλάμι με κατάλληλο παιχνίδι στην άκρη τού επιτρέπει να παραμονεύει, να κυνηγά και τελικά να πιάνει τον στόχο του. Ακολουθούμε πάντοτε τη διάθεση και τις αντοχές του, αφήνοντάς το να χαρεί την επιτυχία του όσο επιθυμεί, καθώς εκείνο είναι ο πρωταγωνιστής του παιχνιδιού. Η Shaw συμβουλεύει να χρησιμοποιούμε παιχνίδια και όχι τα χέρια ή τα πόδια μας. Εάν το γατάκι μάς δαγκώσει, διακόπτουμε ήρεμα την αλληλεπίδραση και το στρέφουμε σε ένα κατάλληλο παιχνίδι που μπορεί να δαγκώσει ή να κλοτσήσει. Δεν το μαλώνουμε. Είναι επίσης σημαντικό όλοι όσοι ζουν στο σπίτι να ακολουθούν την ίδια στάση, ώστε το γατάκι να μαθαίνει μέσα από σταθερές εμπειρίες πώς να συμπεριφέρεται σωστά.

Ένα σπίτι με ασφάλεια και ευκαιρίες για εξερεύνηση

Το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει η γάτα μας πρέπει να της προσφέρει ασφάλεια, αλλά και δυνατότητες για περιπέτεια και εξερεύνηση. Χρειάζεται κρυψώνες, άνετα σημεία για ύπνο, ονυχοδρόμια και ασφαλείς επιφάνειες στις οποίες μπορεί να σκαρφαλώνει. Ακόμη και ένα απλό χαρτόκουτο μπορεί να μετατραπεί στο αγαπημένο της καταφύγιο. Μπορούμε επίσης να εναλλάσσουμε τα παιχνίδια της ανά διαστήματα, καθώς μπορεί να τα βαριέται εύκολα, όπως συμβαίνει και με τα μικρά παιδιά. Παράλληλα, ελέγχουμε την ποιότητα, τη σταθερότητα και την ασφάλειά τους. Μια κατάλληλη ταΐστρα δραστηριότητας, από την οποία το γατάκι χρειάζεται να καταβάλει λίγη προσπάθεια για να πάρει την τροφή του, προσφέρει επιπλέον απασχόληση. Για τον σκοπό αυτό χρησιμοποιούμε μέρος της ημερήσιας ποσότητας τροφής του.

Εάν η γάτα μάς ξυπνά τη νύχτα επειδή θέλει να παίξει, μπορεί να μην έχει εκτονωθεί αρκετά μέσα στην ημέρα. Σε αυτή την περίπτωση, αξίζει να αφιερώνουμε λίγο χρόνο στο παιχνίδι πριν ξαπλώσουμε. Φροντίζουμε επίσης να είναι χορτάτη, έχοντας πάντα κατά νου ότι η ποσότητα της τροφής της πρέπει να προσαρμόζεται στην ηλικία και στις ανάγκες της. Εξίσου απαραίτητο είναι να έχει πάντοτε στη διάθεσή της καθαρό και φρέσκο νερό. Η αμμολεκάνη πρέπει να διατηρείται καθαρή και να είναι εύκολα προσβάσιμη. Εάν συμβούν ατυχήματα, καθοδηγούμε τη γάτα χωρίς τιμωρία. Όταν δυσκολευόμαστε να διαχειριστούμε μια συμπεριφορά, ζητάμε τη συμβουλή κτηνιάτρου.

Θα βοηθούσε ένα «αδελφάκι»;

Μια δεύτερη γάτα μπορεί να γίνει ένας υπέροχος φίλος για το γατάκι μας, προσφέροντάς του περισσότερες ευκαιρίες για παιχνίδι και συντροφιά. Για ορισμένους κηδεμόνες, το γεγονός ότι τα δύο ζώα απασχολούνται μεταξύ τους μπορεί να κάνει την καθημερινότητα πιο εύκολη. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι δύο γάτες απαιτούν πάντοτε λιγότερη φροντίδα. Χρειάζεται να μπορούμε να καλύπτουμε τις ανάγκες και των δύο σε βάθος χρόνου. Η γνωριμία τους πρέπει να πραγματοποιείται προσεκτικά. Τα γατάκια από διαφορετικές γέννες χρειάζεται αρχικά να φιλοξενηθούν χωριστά για λόγους υγείας, ενώ η επαφή τους πρέπει να γίνεται σταδιακά, ώστε να μην πιεστούν και αγχωθούν. Ρόλο παίζουν επίσης η ηλικία και ο χαρακτήρας της γάτας που ήδη ζει μαζί μας.

Εάν μπορούμε να φροντίσουμε μόνο μία γάτα, μια μεγαλύτερη γάτα που προτιμά να ζει χωρίς άλλες γάτες μπορεί να ταιριάζει καλύτερα στην καθημερινότητά μας. Σε μια τέτοια περίπτωση, δεν υπάρχει λόγος να αισθανόμαστε ενοχές, εφόσον πρόκειται για μια υπεύθυνη επιλογή. Η αγάπη προς τη γάτα μας εκφράζεται καθημερινά μέσα από το παιχνίδι, την ασφάλεια και την υπομονή. Παρατηρώντας τη συμπεριφορά της, μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα τις ανάγκες της και να τη βοηθήσουμε να μεγαλώσει με αυτοπεποίθηση, καλή ψυχική υγεία και σωματική ευεξία. Υπάρχει καλύτερο «παράσημο» για έναν γατογονιό;