Κουτάβι και τουαλέτα: Πώς θα σταματήσει να λερώνει μέσα στο σπίτι

Υπάρχει μια στιγμή που σχεδόν κάθε άνθρωπος με καινούργιο κουτάβι έχει ζήσει. Βγαίνετε βόλτα, περπατάτε για αρκετή ώρα, το κουτάβι δεν κάνει τίποτα και, μόλις επιστρέψετε σπίτι, μέσα σε λίγα λεπτά βρίσκετε ένα… απρόσμενο δώρο στο χαλί.

Η πρώτη αντίδραση είναι συνήθως η απορία: γιατί δεν το έκανε έξω; Μήπως το κάνει επίτηδες; Μήπως δεν καταλαβαίνει;

Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο απλή. Ένα μικρό κουτάβι δεν γνωρίζει ακόμη πού θέλουμε να κάνει την ανάγκη του και δεν έχει τον σωματικό έλεγχο ενός ενήλικου σκύλου. Η εκμάθηση της τουαλέτας χρειάζεται χρόνο, επανάληψη και κυρίως σωστή διαχείριση από τον άνθρωπο.

Το βασικό λάθος είναι να του δώσουμε από την πρώτη ημέρα περισσότερη ελευθερία από όση μπορεί να διαχειριστεί.

Όχι όλο το σπίτι από την πρώτη μέρα

Ένα κουτάβι που κυκλοφορεί ανεξέλεγκτο σε ολόκληρο το σπίτι έχει δεκάδες ευκαιρίες να κάνει την ανάγκη του όπου βρει. Αντίθετα, όταν βρίσκεται σε έναν ελεγχόμενο χώρο και παρακολουθείται στενά, οι πιθανότητες να προλάβουμε ένα ατύχημα αυξάνονται σημαντικά.

Η ελευθερία, επομένως, πρέπει να έρχεται σταδιακά. Στην αρχή το κουτάβι χρειάζεται να βρίσκεται είτε υπό άμεση επίβλεψη είτε σε έναν περιορισμένο και ασφαλή χώρο όταν δεν μπορούμε να το παρακολουθήσουμε.

Εδώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί και το crate, αρκεί να αντιμετωπίζεται ως εργαλείο διαχείρισης και όχι ως τιμωρία.

Πώς βοηθά το crate

Πολλά σκυλιά αποφεύγουν φυσικά να λερώνουν τον χώρο όπου κοιμούνται. Αυτή η συμπεριφορά είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους το crate μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο μέρος της εκπαίδευσης.

Η λογική είναι απλή: όταν το κουτάβι βγαίνει από το crate, οδηγείται κατευθείαν στο σημείο όπου θέλουμε να κάνει την ανάγκη του. Δεν του δίνουμε πρώτα την ευκαιρία να περιπλανηθεί στο σπίτι, να παίξει και μετά να ψάξουμε πού έγινε το ατύχημα.

Αν κάνει την ανάγκη του, ακολουθεί χρόνος για παιχνίδι, βόλτα ή εκπαίδευση. Στη συνέχεια επιστρέφουμε στη ρουτίνα.

Αν δεν κάνει τίποτα, δεν σημαίνει ότι μπορεί να επιστρέψει ελεύθερο στο σπίτι. Περιμένουμε λίγο και επαναλαμβάνουμε την προσπάθεια αργότερα, με στενή επίβλεψη.

Η ρουτίνα είναι πιο σημαντική από την «έξυπνη» τεχνική

Στις πρώτες εβδομάδες, η καθημερινότητα του κουταβιού χρειάζεται να είναι όσο γίνεται προβλέψιμη. Ξυπνάει; Τουαλέτα. Τρώει; Τουαλέτα. Παίζει έντονα; Τουαλέτα. Βγαίνει από το crate; Τουαλέτα.

Το ίδιο ισχύει πριν από τον βραδινό ύπνο.

Ένα πολύ μικρό κουτάβι δεν μπορεί να περιμένει πολλές ώρες. Ένα κουτάβι περίπου δύο μηνών μπορεί να χρειάζεται πολύ συχνές ευκαιρίες για τουαλέτα, ενώ η ανάγκη γίνεται ακόμη πιο έντονη μετά τον ύπνο, το φαγητό, την κατανάλωση νερού και το έντονο παιχνίδι.

Το σημαντικό είναι να μην περιμένουμε από το κουτάβι να μας «ειδοποιήσει» από μόνο του. Στην αρχή, ο άνθρωπος δημιουργεί το πρόγραμμα.

Τι γίνεται όταν κρατιέται έξω;

Είναι κάτι που μπορεί να συμβεί, ειδικά αν το κουτάβι έχει συνηθίσει να χρησιμοποιεί πάνα, μπαλκόνι ή κάποιο συγκεκριμένο σημείο μέσα στο σπίτι.

Για εκείνο, το σημείο αυτό αποτελεί ήδη τη γνωστή τουαλέτα. Δεν έχει καταλάβει ότι οι κανόνες άλλαξαν επειδή μετακόμισε σε ένα καινούργιο σπίτι.

Η λύση είναι η επανάληψη. Το βγάζουμε στο σημείο όπου θέλουμε να κάνει την ανάγκη του και περιμένουμε χωρίς να το μετατρέπουμε σε παιχνίδι. Λίγη κίνηση μπορεί να βοηθήσει και, όταν τελικά κάνει την ανάγκη του, επιστρέφουμε ξανά στο ίδιο σημείο στις επόμενες εξόδους.

Στόχος είναι να δημιουργηθεί μια καινούργια, προβλέψιμη συνήθεια.

Το ατύχημα έγινε. Το μαλώνουμε; Όχι.

Αν εντοπίσουμε τα ούρα ή τα κόπρανα αρκετά λεπτά μετά, η επίπληξη δεν θα διδάξει στο κουτάβι τι έκανε λάθος. Δεν μπορεί να συνδέσει μια καθυστερημένη τιμωρία με τη συμπεριφορά που προηγήθηκε.

Και φυσικά, πρακτικές όπως το να τρίψουμε τη μύτη του στα ούρα ή στα κόπρανα δεν έχουν θέση στην εκπαίδευση.

Αντί να ψάξουμε τι «έκανε λάθος» το κουτάβι, είναι προτιμότερο να δούμε τι μπορούμε να αλλάξουμε εμείς. Μήπως είχε πιει νερό και δεν βγήκε εγκαίρως; Μήπως είχε μείνει πολλή ώρα χωρίς τουαλέτα; Μήπως του δώσαμε περισσότερη ελευθερία από όση μπορούσε να διαχειριστεί;

Το ατύχημα είναι κυρίως μια ένδειξη ότι χρειάζεται να προσαρμοστεί η ρουτίνα.

Χρειάζεται πάντα λιχουδιά;

Δεν είναι απαραίτητο κάθε φορά που το κουτάβι κάνει την ανάγκη του έξω να ακολουθεί μια τελετουργία με λιχουδιές. Η συνέπεια, η σωστή στιγμή και η επανάληψη είναι τα βασικά στοιχεία της διαδικασίας.

Αυτό που θέλουμε είναι να αυξήσουμε τις πιθανότητες να βρίσκεται στο σωστό σημείο τη σωστή στιγμή. Όσο περισσότερες επιτυχημένες επαναλήψεις έχει, τόσο πιο εύκολα δημιουργείται η επιθυμητή συνήθεια.

Τι κάνουμε όταν λείπουμε πολλές ώρες;

Εδώ χρειάζεται ρεαλισμός. Ένα πολύ μικρό κουτάβι δεν μπορεί να περιμένει κλεισμένο σε ένα crate για ολόκληρη την εργάσιμη ημέρα.

Αν δεν υπάρχει κάποιος που μπορεί να το βγάλει, μια μεγαλύτερη, ασφαλής και ελεγχόμενη περιοχή, όπως ένα puppy pen, μπορεί να αποτελέσει προσωρινή λύση. Εκεί μπορεί να υπάρχει το crate ή το κρεβάτι του, νερό και παιχνίδια, αλλά και ένα συγκεκριμένο σημείο για την τουαλέτα.

Αυτό μπορεί να καθυστερήσει τη μετάβαση στην αποκλειστική τουαλέτα έξω, είναι όμως πιο ρεαλιστικό από το να απαιτούμε από ένα μικρό κουτάβι να κρατηθεί για περισσότερες ώρες από όσες μπορεί σωματικά.

Η ελευθερία έρχεται βήμα-βήμα

Η εκπαίδευση δεν ολοκληρώνεται επειδή πέρασαν δύο ή τρεις ημέρες χωρίς ατύχημα. Όσο το κουτάβι αποκτά σταθερότητα και περνούν περισσότερες ημέρες χωρίς λάθη, μπορούμε σταδιακά να αυξάνουμε τον χώρο στον οποίο κινείται.

Αν ξαφνικά του δώσουμε πρόσβαση σε ολόκληρο το σπίτι και αρχίσουν ξανά τα ατυχήματα, κάνουμε ένα βήμα πίσω και περιορίζουμε προσωρινά τον χώρο.

Το σημαντικό είναι να μην αντιμετωπίζουμε την εκπαίδευση σαν διαγωνισμό ταχύτητας.

Το βασικό «μυστικό»

Δεν υπάρχει κάποια μαγική λέξη ή προϊόν που θα κάνει το κουτάβι να μάθει από τη μια μέρα στην άλλη. Υπάρχει μια πολύ πιο απλή αρχή: προλαμβάνουμε τα λάθη και δημιουργούμε συνεχώς ευκαιρίες για τη σωστή συμπεριφορά.

Περιορισμός όταν δεν υπάρχει επίβλεψη, σταθερό πρόγραμμα, συχνές έξοδοι, σωστός χρόνος και πολλή υπομονή. Και πάνω απ’ όλα, συνέπεια.

Η εκπαίδευση τουαλέτας δεν είναι απόδειξη του πόσο έξυπνο είναι ένα κουτάβι. Είναι μια διαδικασία κατά την οποία μαθαίνει σταδιακά μια νέα συνήθεια. Και σε αυτή τη διαδικασία, ο άνθρωπος έχει πολύ μεγαλύτερο ρόλο απ’ όσο συνήθως νομίζει.