Ρεκόρ φοιτητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση παγκοσμίως, με τις γυναίκες να κυριαρχούν στις εγγραφές

Η παγκόσμια τριτοβάθμια εκπαίδευση βρίσκεται σε φάση ραγδαίας επέκτασης, καθώς ο αριθμός των φοιτητών που φοιτούν σε πανεπιστήμια και ανώτατα ιδρύματα έχει υπερδιπλασιαστεί μέσα σε μόλις ένα τέταρτο του αιώνα.

Σύμφωνα με νέα έκθεση της UNESCO, το 2024 οι εγγεγραμμένοι φοιτητές σε ολόκληρο τον κόσμο έφτασαν τα 269 εκατομμύρια, έναντι περίπου 100 εκατομμυρίων το 2000.

Η πρώτη έκδοση της έκθεσης για τις παγκόσμιες τάσεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, που βασίζεται σε στοιχεία από 146 χώρες, αποτυπώνει μια εντυπωσιακή διεύρυνση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης διεθνώς. Παράλληλα, όμως, αναδεικνύει και τις μεγάλες κοινωνικές, οικονομικές και γεωγραφικές ανισότητες που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν την πρόσβαση στη γνώση.

Στις χώρες της δυτικής Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής, σχεδόν οκτώ στους δέκα νέους ηλικίας 18 έως 24 ετών συμμετέχουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Αντίθετα, στην υποσαχάρια Αφρική το αντίστοιχο ποσοστό παραμένει εξαιρετικά χαμηλό, μόλις στο 9%, τη στιγμή που ο παγκόσμιος μέσος όρος διαμορφώνεται στο 43%.

Η έκθεση καταγράφει επίσης μια σημαντική αλλαγή στη σύνθεση του φοιτητικού πληθυσμού, καθώς οι γυναίκες αποτελούν πλέον την πλειονότητα των φοιτητών παγκοσμίως. Το 2024 αντιστοιχούσαν 114 εγγεγραμμένες φοιτήτριες για κάθε 100 άνδρες. Παρά την πρόοδο αυτή, η ισότητα δεν έχει επιτευχθεί πλήρως, καθώς οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται σε διδακτορικά προγράμματα αλλά και σε θέσεις ηγεσίας μέσα στα πανεπιστήμια.

Την ίδια ώρα, η διεθνής κινητικότητα των φοιτητών συνεχίζει να αυξάνεται. Ο αριθμός όσων επιλέγουν να σπουδάσουν στο εξωτερικό έχει τριπλασιαστεί από το 2003, φτάνοντας τα 7,3 εκατομμύρια το 2023, ενώ οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για πιθανή άνοδο στα 9 εκατομμύρια μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Παρόλα αυτά, οι φοιτητές που μετακινούνται διεθνώς εξακολουθούν να αποτελούν μικρό ποσοστό του συνολικού φοιτητικού πληθυσμού.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στους πρόσφυγες, οι οποίοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια στην πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση. Παρότι το ποσοστό συμμετοχής τους αυξήθηκε αισθητά τα τελευταία χρόνια, νομικά, γλωσσικά και οικονομικά προβλήματα εξακολουθούν να περιορίζουν τις δυνατότητές τους να σπουδάσουν.

Αυτή είναι η νέα ονομασία για την σύνθετη και συχνή γυναικεία πάθηση

Η UNESCO προειδοποιεί επίσης ότι η αλματώδης αύξηση των φοιτητών ασκεί έντονη πίεση στα πανεπιστημιακά συστήματα, ιδιαίτερα σε μια περίοδο δημοσιονομικών περιορισμών. Οι δημόσιες δαπάνες για την τριτοβάθμια εκπαίδευση παραμένουν χαμηλές σε πολλές περιοχές του κόσμου, ενώ το αυξανόμενο κόστος φοίτησης, διαβίωσης και φοιτητικών δανείων δημιουργεί νέα εμπόδια για τους νέους.

Παράλληλα, η έκθεση εκφράζει ανησυχία για την υποχώρηση των ακαδημαϊκών ελευθεριών, αλλά και για τις προκλήσεις που φέρνει ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση. Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο έντονο αν ληφθεί υπόψη ότι περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού εξακολουθεί να μην έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο, γεγονός που διευρύνει ακόμη περισσότερο το εκπαιδευτικό χάσμα ανάμεσα στις χώρες.