Συναγερμός στην Ευρώπη για τις τιμές καυσίμων – Στο τραπέζι στρατηγικά αποθέματα και μέτρα περιορισμού της κατανάλωσης

Σε αναζήτηση τρόπων για την αντιμετώπιση της νέας ενεργειακής κρίσης βρίσκονται οι υπουργοί Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι συνεδριάζουν στο Δουβλίνο, με φόντο την εκτίναξη των τιμών των καυσίμων και έναν δύσκολο χειμώνα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η άτυπη συνάντηση πραγματοποιείται σήμερα κι αύριο, στο πλαίσιο της ιρλανδικής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.

Το ενεργειακό κόστος έχει αυξηθεί σημαντικά μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή και την αναστάτωση που έχει προκαλέσει στις διεθνείς ενεργειακές ροές το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Σύμφωνα με τον επίτροπο Ενέργειας της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, οι πρόσθετες δαπάνες για την ενεργειακή τροφοδοσία των 27 κρατών-μελών έχουν ξεπεράσει τα 100 δισ. ευρώ.

Η συνάντηση στο Δουβλίνο δεν αναμένεται να οδηγήσει σε άμεσες μεγάλες αποφάσεις, αποτελεί όμως πεδίο συντονισμού της ευρωπαϊκής απάντησης στην κρίση, με βασικά θέματα την ενεργειακή ασφάλεια, την προσιτή ενέργεια και τη μείωση της κατανάλωσης.

Στο τραπέζι τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου

Την ίδια ώρα, ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, δήλωσε ότι τα κράτη-μέλη του οργανισμού παρακολουθούν στενά τις αγορές, ιδιαίτερα εκείνες του ντίζελ και των υπόλοιπων πετρελαϊκών προϊόντων.

Όπως ανέφερε, εφόσον υπάρξει ανάγκη, θα μπορούσε να συζητηθεί με τις κυβερνήσεις η λήψη μέτρων, μεταξύ των οποίων και η πιθανή αποδέσμευση επιπλέον στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου. Ο ίδιος, ωστόσο, απέφυγε να σχολιάσει συγκεκριμένες προτάσεις για νέα αποδέσμευση αποθεμάτων.

Την ίδια ώρα, οι τιμές των καυσίμων έχουν φτάσει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Το ντίζελ είχε διαμορφωθεί την περασμένη εβδομάδα στα 2,23 ευρώ το λίτρο κατά μέσο όρο στην ΕΕ, έναντι 1,59 ευρώ στα τέλη Φεβρουαρίου.

Έκκληση για περιορισμό της κατανάλωσης

Πριν από τη συνάντηση των υπουργών, ο Νταν Γιόργκενσεν κάλεσε τα κράτη-μέλη να εξετάσουν μέτρα για τον περιορισμό της ζήτησης φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, ιδιαίτερα κατά τις ώρες αιχμής.

Οι Βρυξέλλες επιχειρούν να προετοιμάσουν τα κράτη-μέλη ενόψει της περιόδου θέρμανσης, ενώ παράλληλα επιδιώκουν να αποτρέψουν ένα μαζικό «γέμισμα» των αποθεμάτων φυσικού αερίου, το οποίο θα μπορούσε να εντείνει περαιτέρω τις πιέσεις στις τιμές.

Τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην ΕΕ βρίσκονται περίπου στο 70%, ποσοστό χαμηλό για την εποχή, με σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των κρατών. Στη Γαλλία οι αποθήκες βρίσκονται στο 82%, ενώ στη Γερμανία και την Ολλανδία στο 57%. Παρά τα χαμηλά επίπεδα, η Κομισιόν υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή άμεσος κίνδυνος για την ασφάλεια του εφοδιασμού.

Στο επίκεντρο και οι κανόνες για το μεθάνιο

Μέσα στο κλίμα των υψηλών ενεργειακών τιμών, η ΕΕ εξετάζει επίσης την αναβολή εφαρμογής των νέων κανόνων για τις εκπομπές μεθανίου.

Η Γαλλία, μαζί με άλλα κράτη, έχει ζητήσει να μετατεθεί κατά έναν χρόνο η έναρξη εφαρμογής των σχετικών υποχρεώσεων για τις εισαγωγές υδρογονανθράκων. Οι κανόνες προβλέπουν ότι οι εισαγωγείς πετρελαίου και φυσικού αερίου θα πρέπει να παρακολουθούν και να δηλώνουν τις εκπομπές μεθανίου που συνδέονται με τις εισαγωγές τους.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο της αναβολής, με τους περιβαλλοντικούς φορείς να εκφράζουν αντιδράσεις, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια κίνηση δεν θα επηρεάσει ουσιαστικά τις τιμές των καυσίμων, αλλά θα καθυστερήσει την εφαρμογή της ευρωπαϊκής κλιματικής πολιτικής.

Η εξάρτηση από τις εισαγωγές και η επόμενη μέρα

Η ενεργειακή κρίση επαναφέρει στο προσκήνιο την εξάρτηση της Ευρώπης από τις εισαγωγές υδρογονανθράκων και την ανάγκη διαφοροποίησης των πηγών ενέργειας.

Παρά τα έκτακτα μέτρα, η Κομισιόν προωθεί παράλληλα τον εξηλεκτρισμό των μεταφορών, της βιομηχανίας και της θέρμανσης. Στόχος είναι το μερίδιο της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική κατανάλωση ενέργειας να φτάσει το 46% έως το 2040, από περίπου 23% σήμερα.

Στο ίδιο πλαίσιο, η Ισπανία, η Πορτογαλία και το Λουξεμβούργο ζητούν να τεθεί δεσμευτικός στόχος για την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και μετά το 2030. Οι τρεις χώρες συνδέουν την ενίσχυση των ΑΠΕ με την ενεργειακή ασφάλεια και την ανάγκη για πιο ανταγωνιστικές τιμές ενέργειας.

Έτσι, ενώ η Ευρώπη αναζητά άμεσες λύσεις για να περιορίσει το κόστος της σημερινής ενεργειακής κρίσης, στο βάθος της συζήτησης παραμένει το ίδιο ζητούμενο: η μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και η ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας της ΕΕ.