Γερμανία: Πολιτικός σεισμός μετά τον θρίαμβο του AfD – Σε δύσκολη θέση ο Μερτς
Η βαριά ήττα του CDU στη Σαξονία-Άνχαλτ ανοίγει συζήτηση για την πορεία της κυβέρνησης, ενώ στον γερμανικό Τύπο πληθαίνουν οι αναφορές ακόμη και για αλλαγή ηγεσίας
theopinion 
Ισχυρές αναταράξεις στο γερμανικό πολιτικό σκηνικό προκαλεί το αποτέλεσμα των εκλογών στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου το AfD κατέγραψε ιστορική επίδοση και το CDU υπέστη μια από τις μεγαλύτερες εκλογικές του ήττες.
Το αποτέλεσμα δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως μια περιφερειακή αναμέτρηση, καθώς τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης εξετάζουν ήδη τις συνέπειες που μπορεί να έχει για την κυβέρνηση στο Βερολίνο και προσωπικά για τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς.
Το AfD κινήθηκε κοντά στο 44%, εξασφαλίζοντας 39 έδρες, μόλις τρεις λιγότερες από την απόλυτη πλειοψηφία των 42. Αντίθετα, το CDU περιορίστηκε στο 17,5%, χάνοντας 19,6 μονάδες σε σχέση με το αποτέλεσμα του 2021 και την πρώτη θέση που διατηρούσε στο κρατίδιο επί 28 χρόνια.
Η εικόνα αυτή προκάλεσε έντονο προβληματισμό στο κόμμα του καγκελαρίου. Η εκλογική υποχώρηση ερμηνεύεται από αρκετούς αναλυτές ως αποδοκιμασία όχι μόνο της τοπικής πολιτικής, αλλά και της συνολικής κυβερνητικής πορείας στο Βερολίνο.
Το CDU αντιμέτωπο με εσωτερική πίεση
Ο γερμανικός Τύπος αποτυπώνει το μέγεθος της κρίσης με ιδιαίτερα έντονους τίτλους. Το Der Spiegel διερωτάται εάν η νέα εκλογική πραγματικότητα μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε πτώση του καγκελαρίου, επισημαίνοντας ότι ο ίδιος ο Μερτς είχε θέσει ως στόχο να περιορίσει σημαντικά τη δύναμη του AfD. Το αποτέλεσμα, ωστόσο, κινήθηκε προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η συζήτηση που έχει ανοίξει στο εσωτερικό της CDU για την πολιτική ηγεσία. Η Der Tagesspiegel χαρακτηρίζει το αποτέλεσμα «καταστροφή» και υποστηρίζει ότι ο Φρίντριχ Μερτς βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με τη σοβαρότερη δοκιμασία από την έναρξη της καγκελαρίας του.
Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, η πιθανότητα μιας πρόωρης αλλαγής στην Καγκελαρία δεν αποτελεί πλέον αδιανόητο σενάριο στους κομματικούς διαδρόμους. Παράλληλα, συζητείται το ενδεχόμενο ο Μερτς να αποχωρήσει από την προεδρία της CDU πριν από το προγραμματισμένο συνέδριο του 2027.
Στο επίκεντρο των σχετικών σεναρίων βρίσκεται ο πρωθυπουργός της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, Χέντρικ Βυστ, ενώ το όνομα του επικεφαλής του CSU, Μάρκους Σαίντερ, εξακολουθεί να ακούγεται όταν γίνεται συζήτηση για την επόμενη ημέρα στη γερμανική συντηρητική παράταξη.
«Ημέρα του πόνου» στο Βερολίνο
Η Bild περιγράφει την επόμενη ημέρα των εκλογών ως «ημέρα του πόνου», καθώς οι ηγεσίες CDU και SPD προχώρησαν σε έκτακτες συσκέψεις προκειμένου να αποτιμήσουν το αποτέλεσμα και να εξετάσουν τα επόμενα βήματα.
Ο προβληματισμός δεν περιορίζεται στο CDU. Και στο SPD επικρατεί έντονη ανησυχία για την εκλογική του απήχηση, παρά τις προσπάθειες της ηγεσίας να παρουσιάσει την είσοδο του κόμματος στη Βουλή ως θετική εξέλιξη. Η πρόεδρος του SPD, Μπέρμπελ Μπας, άφησε μάλιστα ανοιχτό το ενδεχόμενο να υπάρξει συζήτηση για αλλαγές στην ηγεσία του κόμματος.
Στο CDU, την ανάγκη να μην υπάρξει επιστροφή στην πολιτική «ρουτίνα» υπογράμμισε ο πρωθυπουργός της Σαξονίας, Μίχαελ Κρέτσμερ. Όπως τόνισε, το κόμμα θα πρέπει να κατανοήσει καλύτερα τους λόγους για τους οποίους οι πολίτες στρέφονται σε διαφορετικές πολιτικές επιλογές.
Γιατί ενισχύθηκε τόσο το AfD
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αναλύσεις για τη συμπεριφορά των ψηφοφόρων. Στοιχεία της Infratest dimap δείχνουν σημαντική απογοήτευση από την πορεία του CDU, με αρκετούς ψηφοφόρους να θεωρούν ότι το κόμμα δεν ανταποκρίθηκε στις προεκλογικές του δεσμεύσεις του 2025, δεν προχώρησε αρκετά στη φορολογική ελάφρυνση και δεν έδωσε επαρκή απάντηση στα προβλήματα των εργαζομένων.
Την ίδια στιγμή, οι Πράσινοι συγκέντρωσαν 8,9%, το SPD 9,2% και η Αριστερά 8,6%, εξασφαλίζοντας την παρουσία τους στο τοπικό κοινοβούλιο.
Ο πολιτικός επιστήμονας Ρόγκερ Σταίκερ από το Πανεπιστήμιο Otto von Guericke του Μαγδεβούργου χαρακτήρισε την κατάσταση πρωτοφανή, εκτιμώντας ότι το αποτέλεσμα δημιουργεί ένα από τα σοβαρότερα πολιτικά αδιέξοδα στη Γερμανία μετά την επανένωση.
Κατά την ανάλυσή του, ένα μέρος της ψήφου προς τα μικρότερα κόμματα είχε στρατηγικό χαρακτήρα, καθώς ψηφοφόροι επέλεξαν SPD και Πράσινους προκειμένου να εξασφαλίσουν την είσοδό τους στη Βουλή και να αποτρέψουν το ενδεχόμενο το AfD να κατακτήσει την απόλυτη πλειοψηφία.
Η νέα στάση του AfD και οι επόμενες κάλπες
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αλλαγή τόνου από την πλευρά του AfD. Ο επικεφαλής του κόμματος στη Σαξονία-Άνχαλτ, Ούλριχ Ζίγκμουντ, είχε εμφανιστεί προεκλογικά προσηλωμένος στον στόχο της αυτοδυναμίας, μετά την κάλπη όμως δήλωσε ανοιχτός σε συνεργασίες με πολιτικές δυνάμεις που επιθυμούν, όπως είπε, μια θεμελιώδη αλλαγή πολιτικής.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την πίεση προς τα υπόλοιπα κόμματα, τα οποία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν το ζήτημα της συνεργασίας με το AfD ως ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά ταμπού.
Για τον Φρίντριχ Μερτς, πάντως, η επόμενη περίοδος αναμένεται ιδιαίτερα δύσκολη. Οι επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις σε Βερολίνο και Μεκλεμβούργο-Προπομερανία βρίσκονται ήδη στον ορίζοντα και το CDU καλείται να ανακόψει τη δυναμική του AfD, ενώ παράλληλα το SPD επιχειρεί να περιορίσει τις δικές του απώλειες.
Το αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ έχει, σε κάθε περίπτωση, αλλάξει το πολιτικό κλίμα στη Γερμανία. Η ενίσχυση της ακροδεξιάς, η αποδυνάμωση των παραδοσιακών κομμάτων και η αμφισβήτηση της ηγεσίας του Μερτς δημιουργούν ένα νέο σκηνικό, στο οποίο οι επόμενες εκλογικές αναμετρήσεις αποκτούν πλέον ιδιαίτερα αυξημένο βάρος.
