Εκλογές στο Ισραήλ: Ρεκόρ προσέλευσης 45ετίας στις κάλπες (ΦΩΤΟ)

Με πρωτοφανή για τα τελευταία 45 χρόνια ρυθμό προσέλευσης στις κάλπες προσέρχονται οι Ισραηλινοί στις βουλευτικές εκλογές, στην πρώτη εκλογική αναμέτρηση μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023 και τους πολέμους που ακολούθησαν στη Γάζα, στον Λίβανο και στο Ιράν.

Η ψηφοφορία αποτελεί κρίσιμη δοκιμασία για τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, καθώς οι πολίτες καλούνται να αξιολογήσουν τη διαχείριση των ζητημάτων ασφαλείας, τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και τις ευθύνες της κυβέρνησης για την αποτυχία αποτροπής της επίθεσης της Χαμάς.

Σύμφωνα με την Κεντρική Εκλογική Επιτροπή, το 16,7% των δικαιούχων είχε ψηφίσει μέσα στις πρώτες τρεις ώρες από το άνοιγμα των καλπών, ποσοστό που αποτελεί το υψηλότερο για το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα από το 1981.

Περισσότεροι από 7,3 εκατομμύρια πολίτες έχουν δικαίωμα ψήφου, μεταξύ των οποίων περίπου 330.000 νέοι που ενηλικιώθηκαν κατά τη διάρκεια των χρόνων του πολέμου.

Οι κάλπες άνοιξαν στις 7 το πρωί, τοπική ώρα, και στα περισσότερα εκλογικά τμήματα θα κλείσουν στις 10 το βράδυ. Η αυξημένη συμμετοχή καταγράφεται σε ένα περιβάλλον έντονης πολιτικής πόλωσης, με ένα μέρος των ψηφοφόρων να ζητά πολιτική αλλαγή και άλλους να θεωρούν ότι ο Νετανιάχου εξακολουθεί να αποτελεί την καταλληλότερη επιλογή για την ασφάλεια της χώρας.

Σκληρή αναμέτρηση Νετανιάχου – Άιζενκοτ

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος έχει διατελέσει πρωθυπουργός του Ισραήλ για περισσότερα από 19 χρόνια συνολικά, στηρίζει την προεκλογική του εκστρατεία στην εμπειρία του στη διαχείριση κρίσεων και πολεμικών συγκρούσεων, αλλά και στη στενή σχέση του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

Οι υποστηρικτές του επικαλούνται την εμπειρία του σε περιόδους αυξημένων απειλών, ενώ ο ίδιος παρουσιάζει τον εαυτό του ως τον ηγέτη που μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια του Ισραήλ σε μια περίοδο πολλαπλών μετώπων.

Απέναντί του βρίσκεται ο Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, ο οποίος επιχειρεί να συσπειρώσει τις δυνάμεις της αντιπολίτευσης, από τη δεξιά έως την κεντροαριστερά, με στόχο να τερματιστεί η κυριαρχία του Νετανιάχου.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις πριν από την ψηφοφορία έδειχναν αμφίρροπη αναμέτρηση, χωρίς σαφές προβάδισμα για κάποιο από τα δύο πολιτικά μπλοκ.

Το εκλογικό σύστημα του Ισραήλ βασίζεται στην αναλογική εκπροσώπηση, γεγονός που καθιστά καθοριστικές τις μετεκλογικές συνεργασίες. Για τον σχηματισμό κυβέρνησης απαιτείται η υποστήριξη τουλάχιστον 61 από τις 120 έδρες της Κνεσέτ.

Έτσι, ακόμη και μετά την ολοκλήρωση της καταμέτρησης, η συγκρότηση νέας κυβέρνησης ενδέχεται να απαιτήσει εβδομάδες ή και μήνες διαπραγματεύσεων. Σε περίπτωση που κανένα από τα δύο πολιτικά μπλοκ δεν εξασφαλίσει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, η πολιτική αβεβαιότητα θα μπορούσε να παραταθεί.

Το βάρος της 7ης Οκτωβρίου και η απαίτηση για λογοδοσία

Κεντρικό ζήτημα της εκλογικής αναμέτρησης αποτελεί η ευθύνη για τις αποτυχίες ασφαλείας που επέτρεψαν στη Χαμάς να εξαπολύσει την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023, την πιο φονική ημέρα στην ιστορία του Ισραήλ.

Ο Γκάντι Άιζενκοτ έχει δεσμευτεί ότι, εφόσον αναλάβει την εξουσία, θα συγκροτήσει ανεξάρτητη κρατική εξεταστική επιτροπή για να διερευνήσει τα γεγονότα και τις ευθύνες που οδήγησαν στην επίθεση. Στην πρόταση αυτή αντιστέκεται η κυβέρνηση Νετανιάχου.

Στο πλαίσιο της προεκλογικής του εκστρατείας, ο Άιζενκοτ επισκέφθηκε το κιμπούτς Νιρ Οζ, μία από τις κοινότητες που δέχθηκαν επίθεση στις 7 Οκτωβρίου.

Κατά την επίσκεψή του, δήλωσε ότι αναμένει να υπάρξει «ένα νέο πνεύμα για το κράτος του Ισραήλ», εκφράζοντας την ανάγκη να διορθωθούν όσα συνέβησαν τα τελευταία τρία χρόνια.

Η επίσκεψη ανέδειξε την προσπάθειά του να συνδέσει την πολιτική αλλαγή με τη διερεύνηση των ευθυνών για τα γεγονότα του 2023.

Παράλληλα, ο πρώην αρχηγός του ισραηλινού Γενικού Επιτελείου έχει ασκήσει κριτική στην έκβαση της στρατιωτικής εκστρατείας στη Γάζα, υποστηρίζοντας ότι, παρά τις εκτεταμένες επιχειρήσεις, η Χαμάς εξακολουθεί να διατηρεί την εξουσία στον θύλακα.

Έχει, μάλιστα, δεσμευτεί ότι, εφόσον σχηματίσει κυβέρνηση, θα επιδιώξει να διαλύσει τη στρατιωτική και κυβερνητική ισχύ της οργάνωσης μέσα σε 18 μήνες.

Η σχέση με τον Τραμπ και οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή

Η σχέση του με τον Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί βασικό στοιχείο της προεκλογικής στρατηγικής του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει εκφράσει δημόσια την υποστήριξή του στον Ισραηλινό πρωθυπουργό, συνδέοντας την παραμονή του στην εξουσία με τη συνέχιση της αμερικανικής εμπλοκής στη σύγκρουση με το Ιράν.

Το εκλογικό αποτέλεσμα αναμένεται να αποτυπώσει, μεταξύ άλλων, τον τρόπο με τον οποίο οι Ισραηλινοί αξιολογούν τη στρατηγική της κυβέρνησης σε ένα περιβάλλον πολλαπλών πολεμικών μετώπων.

Μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023, το Ισραήλ εξαπέλυσε εκτεταμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα, συγκρούστηκε με τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο και συμμετείχε σε στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.

Την ίδια ώρα, η στρατιωτική εκστρατεία στη Γάζα, η επέκταση των εποικισμών και η βία στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη έχουν επιβαρύνει τις διεθνείς σχέσεις της χώρας.

Στο εσωτερικό, η απαλλαγή των υπερορθόδοξων Εβραίων από τη στρατιωτική θητεία, καθώς και η δικαστική μεταρρύθμιση του 2023, εξακολουθούν να αποτελούν πεδία έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης.

Καθοριστικός παράγοντας η αραβική ψήφος

Ιδιαίτερη σημασία για την έκβαση των εκλογών ενδέχεται να έχει και η συμμετοχή της αραβικής μειονότητας του Ισραήλ, η οποία αντιστοιχεί περίπου στο 21% του πληθυσμού.

Ο Άραβας πολιτικός Άχμεντ Τίμπι έκανε λόγο για πρωτοφανή συμμετοχή, ενώ εκπρόσωποι αραβικών πολιτικών παρατάξεων εκτιμούν ότι η αυξημένη προσέλευση θα μπορούσε να επηρεάσει τις κοινοβουλευτικές ισορροπίες.

Τόσο ο Νετανιάχου όσο και ο Άιζενκοτ έχουν αποκλείσει δημόσια τη συνεργασία με αραβικά κόμματα, επικαλούμενοι πολιτικές και ιδεολογικές διαφορές.

Ωστόσο, σε περίπτωση οριακού αποτελέσματος, η στάση των αραβικών παρατάξεων θα μπορούσε να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Η επόμενη ημέρα για το Ισραήλ

Η αυξημένη συμμετοχή στις κάλπες δεν προδικάζει από μόνη της την επικράτηση κάποιας πολιτικής πλευράς. Το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί τόσο από την κατανομή των εδρών όσο και από τις συμμαχίες που θα διαμορφωθούν μετά την ολοκλήρωση της καταμέτρησης.

Το διακύβευμα, ωστόσο, ξεπερνά την παραμονή ή την αποχώρηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου από την πρωθυπουργία. Οι ψηφοφόροι καλούνται να τοποθετηθούν απέναντι στην πολιτική και στρατιωτική πορεία της χώρας μετά την 7η Οκτωβρίου, στη διαχείριση των πολεμικών συγκρούσεων και στο ζήτημα της λογοδοσίας για τις αποτυχίες ασφαλείας.

Παράλληλα, οι μετεκλογικές διαπραγματεύσεις αναμένεται να καθορίσουν τη σύνθεση της επόμενης κυβέρνησης και τη στρατηγική που θα ακολουθήσει το Ισραήλ σε μια περίοδο έντονων εσωτερικών αντιπαραθέσεων και περιφερειακών συγκρούσεων.