«Δεν έχουμε ξαναδεί ποτέ κάτι τέτοιο, δεν υπάρχει προηγούμενο» – Ανεξέλεγκτη η πυρκαγιά στην Ισπανία

Με δύο δεκαετίες εμπειρίας στην πρώτη γραμμή της δασοπυρόσβεσης ο Ισπανός πυροσβέστης Χαβιέρ Γκαρθία παραδέχεται πως η πυρκαγιά που μαίνεται κοντά στη Μαδρίτη είναι η πιο δύσκολη που έχει κληθεί ποτέ να αντιμετωπίσει.

«Δεν έχω ξαναδεί κάτι παρόμοιο», ανέφερε μιλώντας τηλεφωνικά στο Associated Press, λίγο πριν επιστρέψει στις επιχειρήσεις για ακόμη μία απαιτητική ημέρα κατάσβεσης.

Η καταστροφική πυρκαγιά έχει ήδη αποτεφρώσει περίπου 500 τετραγωνικά χιλιόμετρα γης -μια έκταση σχεδόν πέντε φορές μεγαλύτερη από τη Βαρκελώνη- ενώ περισσότεροι από 25.000 κάτοικοι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους σε χωριά της επαρχίας Άβιλα, δυτικά της Μαδρίτης, εξαιτίας της ανεξέλεγκτης εξάπλωσης του μετώπου.

Η σφοδρότητα της μεγαλύτερης καταγεγραμμένης δασικής πυρκαγιάς στην Ισπανία αναγκάζει τους πυροσβέστες να αλλάξουν ριζικά την τακτική τους, δίνοντας πλέον προτεραιότητα στις εκκενώσεις και στην προστασία των κατοικιών, καθώς οι ταχύτατα κινούμενες πύρινες ζώνες και οι εξαιρετικά ισχυρές εστίες δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με άμεση κατάσβεση.

«Η εξέλιξη είναι ανησυχητική»

Όπως εξηγεί, στο παρελθόν η ομάδα του επιχειρούσε κυρίως μέσα στα δάση. Σήμερα αποτελεί την τελευταία γραμμή άμυνας, με βασικό στόχο τη διάσωση ανθρώπινων ζωών. Μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί θύματα, ενώ συνολικά 79.000 άνθρωποι έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους εξαιτίας της πυρκαγιάς στην Άβιλα, μιας ακόμη πυρκαγιάς στην περιφέρεια της Μαδρίτης και μίας τρίτης στην ανατολική επαρχία Καστεγιόν.

«Αυτό σημαίνει περισσότερη δουλειά και μεγαλύτερο άγχος για εμάς. Πρώτα οι ζωές, μετά τα σπίτια και στο τέλος το δάσος», είπε.

Η κλιματική αλλαγή τροφοδοτεί τις πυρκαγιές

Ο Γκαρθία υπηρετεί σε μία από τις ειδικές μονάδες δασοπυρόσβεσης της Ισπανίας, οι οποίες ενισχύουν τις περιφερειακές πυροσβεστικές δυνάμεις όταν απαιτείται. Οι πυροσβέστες εργάζονται σε βάρδιες 12 ωρών, καταβρέχοντας φλεγόμενα δέντρα και απομακρύνοντας τη χαμηλή βλάστηση πριν μετατραπεί σε καύσιμη ύλη.

Η 40μελής μονάδα του, με έδρα την Άβιλα, επιχειρεί εδώ και τρεις ημέρες στη συγκεκριμένη πυρκαγιά. Λίγο νωρίτερα είχε συμμετάσχει στην κατάσβεση πυρκαγιών στη Γουαδαλαχάρα και κοντά στη Σαραγόσα. Η πυρκαγιά στη Γουαδαλαχάρα αποτέφρωσε 320 τετραγωνικά χιλιόμετρα, αποτελώντας την τρίτη μεγαλύτερη πυρκαγιά που έχει καταγραφεί στην Ισπανία.

«Μέχρι πέρυσι δεν είχα ζήσει ποτέ να δίνω μάχη με τη μία μεγάλη πυρκαγιά μετά την άλλη», δήλωσε ο 43χρονος πυροσβέστης.

Μεγάλες περιοχές της Ισπανίας ήταν ανέκαθεν ευάλωτες στις πυρκαγιές λόγω των θερμών καλοκαιριών και του σχετικά ξηρού κλίματος. Ωστόσο, ειδικοί και κυβερνητικοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι η κλιματική αλλαγή έχει αυξήσει τη συχνότητα των καυσώνων και των περιόδων ξηρασίας, παρατείνοντας σημαντικά τη διάρκεια του υψηλού κινδύνου εκδήλωσης πυρκαγιών.

Όταν ξεσπά μία πυρκαγιά, πλέον εξαπλώνεται με ταχύτητα και ένταση που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν σπάνιες.

Ο Γκαρθία σημειώνει ότι παλαιότερα υπήρχαν περίπου 15 ημέρες ακραίου κινδύνου κάθε χρόνο, ενώ πλέον οι πυροσβέστες βρίσκονται σε επιφυλακή για 30 έως 40 ημέρες.

Σύμφωνα με την υπουργό Οικολογικής Μετάβασης, Σάρα Άαγκεσεν, οι πυρκαγιές έχουν κάψει φέτος 1.530 τετραγωνικά χιλιόμετρα στην Ισπανία, δηλαδή έκταση εξαπλάσια από εκείνη που είχε καεί κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025.

Την ίδια ώρα, μια τεράστια πυρκαγιά στη γειτονική Γαλλία έχει αναγκάσει περισσότερους από 200.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.

Οι πυρκαγιές δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπιστούν κατά μέτωπο

Ο 29χρονος Ραούλ Γκερέρο, πυροσβέστης στην περιφέρεια Καστίλλη και Λεόν, όπου υπάγεται η Άβιλα, εργάζεται στο Σώμα την τελευταία δεκαετία. Όπως λέει, η συγκεκριμένη πυρκαγιά δεν μοιάζει με καμία άλλη που έχει αντιμετωπίσει.

Μιλώντας στο Associated Press ανέφερε ότι η 40μελής ομάδα του αναγκάστηκε επανειλημμένα να υποχωρήσει σε ασφαλέστερα σημεία, όταν υπήρχε άμεσος κίνδυνος εγκλωβισμού.

Όπως εξήγησε, σε αρκετές περιπτώσεις η πυρκαγιά βρισκόταν «πέρα από κάθε δυνατότητα κατάσβεσης».

«Η φωτιά είναι τόσο βίαιη και έχει τόση ισχύ, που ό,τι κι αν κάνεις, δεν μπορείς να τη σβήσεις», είπε.

Ερωτηθείς πώς αισθάνεται, απάντησε: «Πάνω απ’ όλα, αδυναμία».

Η βλάστηση μετατρέπεται σε «καθαρή πυρίτιδα»

Παρότι πολλές πυρκαγιές ξεκινούν από κεραυνούς ή από σπινθήρες γεωργικών μηχανημάτων, καθοριστικό παράγοντα για την εξάπλωσή τους αποτελεί, σύμφωνα με τους πυροσβέστες, η εγκατάλειψη των αγροκτημάτων, των οπωρώνων και των τοπικών δασικών δραστηριοτήτων, που παλαιότερα δημιουργούσαν φυσικές αντιπυρικές ζώνες γύρω από χωριά και οικισμούς.

Σήμερα η βλάστηση φτάνει μέχρι τις αυλές των σπιτιών, τονίζει ο Γκερέρο, καλώντας τους ιδιοκτήτες ακινήτων και τις τοπικές αρχές να φροντίζουν όλο τον χρόνο για τον καθαρισμό των οικοπέδων και τη διαχείριση των δασών.

Διαφορετικά, προειδοποιεί, αυτή η βλάστηση θα παραμείνει «καθαρή πυρίτιδα» για τις πυρκαγιές του μέλλοντος.

Σοκ στη Γαλλία: Πέντε σοροί βρεφών βρέθηκαν σε χαρτοκιβώτια μέσα σε σπίτι