Κυβερνητικό restart με Συνταγματική αναθεώρηση

Τη συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση επαναφέρει στο προσκήνιο η κυβέρνηση μέσα στο Μάϊο επιχειρώντας να επανακαθορίσει το πλαίσιο της δημόσιας συζήτησης σε μια περίοδο έντονης πολιτικής πίεσης.

Το αρχικό χρονοδιάγραμμα προέβλεπε την παρουσίαση των προτάσεων για τη Συνταγματική Αναθεώρηση εντός Μαρτίου και την κατάθεσή τους στη Βουλή μέσα στον Απρίλιο, όμως οι συνθήκες των τελευταίων εβδομάδων έβαλαν «φρένο».  Οι διεθνείς εξελίξεις, η αστάθεια στη Μέση Ανατολή, αλλά και η εσωτερική πίεση από υποθέσεις που κράτησαν ψηλά τους πολιτικούς τόνους, όπως αυτή του ΟΠΕΚΕΠΕ, έκαναν το κυβερνητικό επιτελείο να μετακινήσει χρονικά τη συζήτηση, καθώς εκτιμήθηκε ότι δεν μπορούσε να ανοίξει εν μέσω τέτοιας έντασης.

Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, μετά το Πάσχα θα υπάρξει πιο καθαρή εικόνα τόσο για το χρονοδιάγραμμα που θα ακολουθηθεί όσο και για το περιεχόμενο των εισηγήσεων που προέρχονται από τη «γαλάζια» κοινοβουλευτική ομάδα, καθώς οι σχετικές προτάσεις ήδη συγκεντρώνονται και αναμένεται να παρουσιαστούν συγκροτημένα στο επόμενο στάδιο.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές στις προτάσεις εντάσσεται το ασυμβίβαστο υπουργού και βουλευτή, πρόταση που αν και αντιμετωπίζεται θετικά από μέρος του πολιτικού συστήματος– προκαλεί επιφυλάξεις στο εσωτερικό της κοινοβουλευτικής ομάδας. Σύμφωνα με πληροφορίες, αρκετοί βουλευτές εκφράζουν προβληματισμό, καθώς μια τέτοια αλλαγή θα επηρέαζε άμεσα τον ρόλο και τη μελλοντική τους θέση.  Σε αντίθεση με το ασυμβίβαστο, η αλλαγή στο καθεστώς ευθύνης υπουργών θεωρείται από κυβερνητικά στελέχη ως «ώριμη» πολιτικά. «Είναι ένα θέμα που το ζητά η κοινωνία και δεν μπορεί να μείνει εκτός», σημειώνει πηγή με γνώση των συζητήσεων.

Θυμίζουμε ότι ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε μήνυμα του τον περασμένο Φεβρουάριο για την έναρξη του διαλόγου για τη Συνταγματική Αναθεώρηση αναφέρθηκε στις προτάσεις του που μεταξύ άλλων αφορούν:

• Αναθεώρηση του άρθρου 86 του Συντάγματος, με στόχο τη βελτίωση του πλαισίου για την αστική και ποινική ευθύνη των υπουργών.
• Άρση του αναχρονιστικού μονοπωλίου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (άρθρο 16). Καταργείται το κρατικό μονοπώλιο στην ίδρυση πανεπιστημίων, επιτρέποντας τη δημιουργία μη κρατικών ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων.
• Καθιέρωση εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Ορίζεται μία ενιαία θητεία διάρκειας έξι ετών για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, αποφεύγοντας επαναλαμβανόμενες θητείες και ενισχύοντας τη σταθερότητα και την αντικειμενικότητα της Προεδρίας.
• Συμμετοχή των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων. Προβλέπεται η συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στη διαδικασία επιλογής των προέδρων των ανώτατων δικαστηρίων, ενισχύοντας την αυτονομία της Δικαιοσύνης και διασφαλίζοντας αντικειμενικότητα στην ηγεσία της.

Στο παρασκήνιο, κυβερνητικά στελέχη παραδέχονται ότι η Συνταγματική Αναθεώρηση δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως θεσμική υποχρέωση ή μεταρρυθμιστική κίνηση, αλλά και ως μια στοχευμένη πολιτική πρωτοβουλία, που μπορεί να αλλάξει τη συζήτηση και να μεταφέρει το κέντρο βάρους από τη φθορά της καθημερινότητας σε ένα πεδίο που ευνοεί την κυβερνητική αφήγηση περί θεσμικής σοβαρότητας και μεταρρυθμιστικής συνέπειας.

Για την κυβέρνηση, η Συνταγματική Αναθεώρηση αποτελεί ένα κρίσιμο πολιτικό στοίχημα. Δίνει τη δυνατότητα ανάδειξης ενός θεσμικού και μεταρρυθμιστικού προφίλ. Παρά το ότι ενέχει τον κίνδυνο να εξελιχθεί σε ακόμη ένα πεδίο έντονης αντιπαράθεσης, θεωρείται σίγουρο ότι θα προτιμηθεί από άλλα θέματα, καθώς έχει θετικό πρόσημο και δείχνει πως η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν έχει εγκαταλείψει τις μεταρρυθμίσεις. Μάλιστα από το Μαξίμου υπογραμμίζουν με την κάθε ευκαιρία ότι η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων ήταν ένας από τους λόγους που έφερε, στις προηγούμενες εκλογές, το περίφημο 41%.