Ανδρουλάκης – Τσίπρας: Η «μάχη» για την πρωτοκαθεδρία στην Κεντροαριστερά μετά τη ΔΕΘ

Δύο παρουσίες, δύο προγράμματα με αρκετά κοινά σημεία, αλλά και μία μάχη που πλέον γίνεται εμφανής όσο ποτέ, άφησαν στη Θεσσαλονίκη ο Νίκος Ανδρουλάκης και ο Αλέξης Τσίπρας.

Η αυλαία της 90ης ΔΕΘ έπεσε και μαζί της ολοκληρώθηκε ένα ιδιότυπο πολιτικό «μπρα ντε φερ» στον χώρο της αντιπολίτευσης. Ο Αλέξης Τσίπρας επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη για πρώτη φορά ως πρόεδρος της ΕΛΑΣ, επιχειρώντας να παρουσιάσει το νέο κόμμα ως τον ισχυρό εναλλακτικό πόλο απέναντι στη Νέα Δημοκρατία. Λίγες ημέρες αργότερα, ο Νίκος Ανδρουλάκης έφτασε στην πόλη για να τονίσει σε κάθε τόνο πως το ΠΑΣΟΚ δεν δίνει μάχη για τη δεύτερη θέση, αλλά για να κερδίσει τις επόμενες εθνικές εκλογές.

Και κάπως έτσι, πίσω από την αντιπαράθεση και των δύο με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η ΔΕΘ ανέδειξε και τη μεταξύ τους αναμέτρηση.

Δύο διεκδικητές για τον ίδιο πολιτικό χώρο

Ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε από το Βελλίδειο να οριοθετήσει τη σχέση του με το ΠΑΣΟΚ χωρίς να κόψει τις γέφυρες. «Με το ΠΑΣΟΚ δεν είμαστε αντίπαλοι. Είμαστε ανταγωνιστές», ανέφερε στη συνέντευξη Τύπου, «βλέποντας» ως μοναδικό πολιτικό αντίπαλο τη Νέα Δημοκρατία και τον Κυριάκο Μητσοτάκη.

Παράλληλα, η λογική που παρουσίασε ήταν πως ο συσχετισμός που θα προκύψει από την κάλπη θα καθορίσει και τις επόμενες κινήσεις, αποφεύγοντας να κλείσει εκ των προτέρων την «πόρτα» στο ΠΑΣΟΚ.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης επέλεξε λίγες ημέρες αργότερα διαφορετική στάση. Στη συνέντευξη Τύπου της Κυριακής, έστρεψε αρκετές φορές τα πυρά του προσωπικά προς τον Αλέξη Τσίπρα και επιχείρησε να ακυρώσει το βασικό αφήγημα της πολιτικής επιστροφής του το οποίο αφορά το πολυσυζητημένο «κενό» στον χώρο της αντιπολίτευσης.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, μολονότι αναγνώρισε την ύπαρξή του, «έδειξε» τον Αλέξη Τσίπρα ως υπαίτιο για τη δημιουργία του. «Οι αριθμοί λένε την αλήθεια», σημείωσε σε κάποιο σημείο της συνέντευξης Τύπου της Κυριακής, παραπέμποντας στην εκλογική ήττα του Αλέξη Τσίπρα το 2023, με την «ψαλίδα» ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ να διαμορφώνεται σε περισσότερες από 23 ποσοστιαίες μονάδες. «Ποιος ήταν αρχηγός τότε, αυτός που ήρθε, λέει σήμερα να καλύψει το κενό», είχε πει δηκτικά ο πρόεδρος της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Στην πράξη, το μήνυμα που έστειλε ήταν πως το ΠΑΣΟΚ δεν προτίθεται να αποδεχθεί έναν μικρότερο ρόλο σε έναν υπό διαμόρφωση πόλο απέναντι στη ΝΔ με επικεφαλής τον πρώην πρωθυπουργό.

Με το βλέμμα στην πρωτιά

Αν κάτι θέλησε να καταστήσει απολύτως σαφές ο Νίκος Ανδρουλάκης στη Θεσσαλονίκη, αυτό ήταν ότι ο εκλογικός στόχος του ΠΑΣΟΚ παραμένει η πρωτιά, συνδέοντάς την με την πολιτική αλλαγή και την ήττα της Νέας Δημοκρατίας εμμένοντας στη στρατηγική που έχει χαράξει, χρησιμοποιώντας ουσιαστικά την παρουσία του στη Θεσσαλονίκη για να επιβεβαιώσει την πολιτική αυτονομία του ΠΑΣΟΚ.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης απέκλεισε εκ νέου οποιοδήποτε σενάριο συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία, παραπέμποντας στην απόφαση του Συνεδρίου, αλλά άφησε περιθώριο συνεννόησης με δυνάμεις της Αριστεράς υπό συγκεκριμένες προγραμματικές προϋποθέσεις.

Και η διατύπωση μόνο τυχαία δεν είναι, καθώς το ΠΑΣΟΚ δεν φαίνεται να κλείνει την πόρτα στις προοδευτικές συνεργασίες, αλλά επιθυμεί εάν φτάσει σε αυτές να το κάνει από θέση ισχύος.

Οι συγκλίσεις και η «μάχη» της αξιοπιστίας

Το ενδιαφέρον είναι ότι όσο μεγαλώνει η πολιτική… απόσταση μεταξύ Ανδρουλάκη και Τσίπρα, τόσο εμφανείς είναι -σε ορισμένους τομείς- οι προγραμματικές τους συγκλίσεις.

Ακρίβεια, στεγαστική κρίση, ενεργειακό κόστος, ιδιωτικό χρέος, ενίσχυση του κοινωνικού κράτους, αύξηση των εισοδημάτων και διαφορετικό παραγωγικό μοντέλο βρέθηκαν στον επίκεντρο και των δύο παρουσιών στη ΔΕΘ.

Ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε ένα οικονομικό πρόγραμμα που ο ίδιος χαρακτήρισε ως την πιο «αριστερή, τεκμηριωμένη και δομημένη» πρόταση που έχει παρουσιάσει ποτέ στη ΔΕΘ, με κεντρικό σύνθημα «Παράγουμε περισσότερα, μοιράζουμε δικαιότερα, ζούμε καλύτερα».

Από την άλλη, Νίκος Ανδρουλάκης, από την άλλη, επέλεξε να παρουσιάσει το δικό του σχέδιο ως έναν «οδικό χάρτη» διακυβέρνησης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην παραγωγική ανασυγκρότηση, στο κοινωνικό κράτος και στην ανάγκη να μη βασίζεται η οικονομία αποκλειστικά στο Ταμείο Ανάκαμψης και στο real estate.

Με μία, φυσικά, ειδοποιό διαφορά: το ποιος θα έχει τον πρώτο λόγο στην εφαρμογή του.

Και στη «μάχη» για αυτό η σύγκρουση αποκτά περισσότερο προσωπικό τόνο.

Από την πλευρά του ο Αλέξης Τσίπρας επέστρεψε στο πολιτικό προσκήνιο επιχειρώντας να πείσει ότι έχει κάνει την αυτοκριτική του για το παρελθόν, διεκδικώντας μια νέα ευκαιρία με διαφορετικούς όρους.

Και εκεί ακριβώς «χτύπησε» ο Νίκος Ανδρουλάκης, υπενθυμίζοντας από τη Θεσσαλονίκη τις δεσμεύσεις της περιόδου ΣΥΡΙΖΑ για μια σειρά ζητημάτων και κάλεσε τους πολίτες να συγκρίνουν -όχι μόνο όσα υπόσχονται σήμερα οι πολιτικοί αρχηγοί- αλλά και τις διαδρομές τους.

«Το χάρισμα να σερβίρω ψέματα με πλατύ χαμόγελο δεν το έχω», ήταν μία από τις πιο χαρακτηριστικές ατάκες που επιφύλαξε ο Νίκος Ανδρουλάκης στη συνέντευξη Τύπου της Κυριακής, προβάλλοντας ως προσωπικό του πλεονέκτημα την «κοινωνική αξιοπιστία».

Και όλα αυτά αποδεικνύουν πως δεν πρόκειται απλώς για μία «μάχη» προγραμμάτων, αλλά -κυρίως- για μία «μάχη» για το ποιος θα καταφέρει να πείσει το κεντρώο και κεντροαριστερό ακροατήριο πως είναι η πιο αξιόπιστη κυβερνητική εναλλακτική.

Οι μετεκλογικές συνεργασίες στο «επίκεντρο»

Ένα επίσης ενδιαφέρον στοιχείο που αναδείχθηκε την περασμένη εβδομάδα είναι η διαφορετική τακτική των δύο κομμάτων στο θέμα των συνεργασιών.

Ο Αλέξης Τσίπρας ομολογουμένως φάνηκε περισσότερο εξωστρεφής απέναντι στο ΠΑΣΟΚ. Το χαρακτήρισε ανταγωνιστή και όχι αντίπαλο και δεν έκρυψε ότι, εφόσον το επιβάλουν οι εκλογικοί συσχετισμοί, θα μπορούσε να υπάρξει πεδίο συνεννόησης.

Στον αντίποδα, ο Νίκος Ανδρουλάκης απέφυγε να βάλει στο «κάδρο» των ενδεχόμενων μετεκλογικών συνεργασιών τον Αλέξη Τσίπρα.

Όταν ρωτήθηκε για συνεργασίες, προτίμησε να μιλήσει γενικότερα για δυνάμεις της Αριστεράς, θέτοντας ως προϋπόθεση τις προγραμματικές συγκλίσεις σε οικονομία, παραγωγή, κοινωνικό κράτος και εθνικά ζητήματα.

Και όταν κλήθηκε να απαντήσει συγκεκριμένα για το πρόσωπο του πρώην πρωθυπουργού, επανέφερε το βάρος στον στόχο το ΠΑΣΟΚ να νικήσει στις εκλογές.

Στο μικροσκόπιο» η Θεσσαλονίκη

Στα κοινά σημεία μεταξύ ΕΛΑΣ και ΠΑΣΟΚ μπορεί να περιληφθεί και η Θεσσαλονίκη, στην οποία αμφότεροι έδωσαν περισσότερο… «χρόνο».

Ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε για μια σύγχρονη, πράσινη πρωτεύουσα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, απορρίπτοντας μάλιστα τον όρο «συμπρωτεύουσα», ενώ έθεσε στο επίκεντρο τη ΔΕΘ, τις μεταφορές και τον ευρύτερο βαλκανικό ρόλο της πόλης.

Από την άλλη, ο Νίκος Ανδρουλάκης παρουσίασε από την πλευρά του τη Θεσσαλονίκη ως πόλη που πρέπει να συνδέσει τα πανεπιστήμια και την έρευνα με την παραγωγή, τη μεταποίηση, την αγροδιατροφή και την τεχνολογία, δίνοντας παράλληλα έμφαση στις υποδομές, στο λιμάνι, στο παραλιακό μέτωπο και στην καινοτομία.

Και οι δύο, πάντως, φαίνεται να «βλέπουν» την πόλη να κατακτά ισχυρότερο οικονομικό και γεωπολιτικό ρόλο στα Βαλκάνια, με την ανάλυση των επιμέρους ενεργειών να αναμένεται να εξειδικευθούν περισσότερο στο δρόμο προς τις εθνικές εκλογές.

Το πραγματικό τεστ αρχίζει μετά τη ΔΕΘ

Η Θεσσαλονίκη, τελικά, δεν έδωσε απάντηση στο ποιος έχει το πάνω χέρι στη μάχη της αντιπολίτευσης. Έκανε όμως πολύ πιο καθαρούς τους όρους με τους οποίους θα δοθεί αυτή η μάχη.

Ο Αλέξης Τσίπρας επιδιώκει να μετατρέψει την επιστροφή του σε έναν νέο πολιτικό πόλο, να συσπειρώσει ένα ευρύ αριστερό και κεντροαριστερό ακροατήριο και να παρουσιάσει την ΕΛΑΣ ως τη δύναμη που μπορεί να αναμετρηθεί… στα ίσια με τη Νέα Δημοκρατία.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης, από την άλλη, αρνείται να παραχωρήσει αυτόν τον χώρο. Απαντά με την οργανωτική και ιστορική συνέχεια του ΠΑΣΟΚ, με την πολιτική αυτονομία του και με τον πήχη στην πρωτιά.

Οι επόμενες δημοσκοπήσεις αναμένεται να δώσουν μια πρώτη εικόνα για το αν και σε ποιον βαθμό οι παρουσίες στη ΔΕΘ διαφοροποίησαν τους συσχετισμούς.

Πάντως, ενδεικτική της δυσπιστίας των πολιτών ήταν η μέτρηση που πραγματοποιήθηκε στις 7 & 8 Σεπτεμβρίου -πριν ακόμη ολοκληρωθούν οι παρουσίες Τσίπρα και Ανδρουλάκη στη ΔΕΘ. Οι ερωτηθέντες κλήθηκαν να απαντήσουν στο ερώτημα ποιος από τους τρεις πολιτικούς αρχηγούς έπεισε περισσότερο με όσα είχαν ακούσει οι πολίτες την προηγούμενη εβδομάδα, με το 45,9% να απαντά «κανένας».

Και εκεί ίσως βρίσκεται το δυσκολότερο κομμάτι της επόμενης ημέρας για τους δύο διεκδικητές της πρωτοκαθεδρίας στον χώρο της κεντροαριστεράς.

Και αυτό γιατί η μεταξύ τους μάχη δεν θα κριθεί μόνο στο ποιος θα επικρατήσει σε αυτόν, αλλά -κυρίως- στο εάν κάποιος από τους δύο καταφέρει να ξεπεράσει τα «όρια» του εν λόγω ακροατηρίου και να πείσει τους αναποφάσιστους και τους πολίτες που συνειδητά απέχουν από την κάλπη.