Βιολάντα: Προειδοποιήσεις για διαρροή προπανίου μήνες πριν – Κακούργημα με ενδεχόμενο δόλο για τον ιδιοκτήτη

Σοβαρά ερωτήματα για τη λειτουργία και την ασφάλεια των εγκαταστάσεων ανακύπτουν μέσα από τη δικογραφία για τη φονική έκρηξη στο εργοστάσιο της Βιολάντα στα Τρίκαλα, που στοίχισε τη ζωή σε πέντε εργαζόμενες. Καταθέσεις εργαζομένων και εμπειρογνωμόνων, οι οποίες περιλαμβάνονται στον ογκώδη φάκελο της υπόθεσης, σκιαγραφούν ένα σκηνικό προειδοποιητικών ενδείξεων που, σύμφωνα με τα στοιχεία, είχαν εμφανιστεί ήδη από τον Ιούνιο.

Όπως προκύπτει από τις μαρτυρίες, η οσμή προπανίου ήταν έντονη σε χώρους του εργοστασίου επί σειρά μηνών. Εργαζόμενοι φέρονται να είχαν επισημάνει επανειλημμένα το πρόβλημα σε προϊσταμένους και τεχνικούς, εκφράζοντας ανησυχία για πιθανή διαρροή. Ωστόσο, παρά τις αναφορές, η βλάβη δεν αποκαταστάθηκε. Σύμφωνα με πληροφορίες της δικογραφίας, ιδιώτης τεχνικός είχε εντοπίσει την ανάγκη άμεσης επισκευής σε τμήμα της εγκατάστασης, πλην όμως προέκυψε διαφωνία με την ιδιοκτησία ως προς το οικονομικό σκέλος των απαιτούμενων εργασιών. Το αποτέλεσμα, κατά τις ίδιες πηγές, ήταν η εκκρεμότητα να παραμείνει άλυτη.

Η αναβάθμιση του κατηγορητηρίου σε κακούργημα για τον ιδιοκτήτη

Η εξέλιξη αυτή φαίνεται να αποτέλεσε κρίσιμο στοιχείο για τη δικαστική αξιολόγηση της υπόθεσης. Το απόγευμα του Σαββάτου 14 Φεβρουαρίου συνελήφθη ο ιδιοκτήτης της επιχείρησης, έπειτα από παρέμβαση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού. Η Εισαγγελία προχώρησε σε αναβάθμιση των κατηγοριών, μετατρέποντας το αρχικό αδίκημα από πλημμέλημα εξ αμελείας σε κακούργημα με ενδεχόμενο δόλο. Η μεταβολή αυτή ενεργοποίησε την έκδοση εντάλματος σύλληψης από τον Ανακριτή Τρικάλων. Ο επιχειρηματίας οδηγήθηκε στην Αστυνομική Διεύθυνση και κρατείται, ενώ η απολογία του έχει προγραμματιστεί για το πρωί της Τρίτης.

Στο μεταξύ, στη διάθεση της υπεράσπισης βρίσκεται ο πλήρης φάκελος της δικογραφίας, που υπεβλήθη στην Εισαγγελία από το ειδικό κλιμάκιο της ΔΑΕΕ. Πρόκειται για υλικό που περιλαμβάνει περισσότερες από πενήντα καταθέσεις εργαζομένων και εξειδικευμένων τεχνικών συμβούλων, φωτογραφίες και βιντεοληπτικό υλικό από τον τόπο της τραγωδίας, καθώς και τεχνικές εκθέσεις. Αναμένονται, επιπλέον, τα πορίσματα του Χημείου του Κράτους και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου σχετικά με την κατάσταση των σωληνώσεων, των δεξαμενών και των υποδομών υγραερίου.

Το υπόγειο–παγίδα και τα κρίσιμα τεχνικά ευρήματα

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στα ευρήματα που αφορούν το υπόγειο του εργοστασίου. Σύμφωνα με τη ΔΑΕΕ, εντοπίστηκε διαβρωμένος σωλήνας παροχής προπανίου, ο οποίος φέρεται να είχε τοποθετηθεί απευθείας πάνω στο έδαφος, χωρίς την προβλεπόμενη προστασία. Η διάβρωση αποδίδεται, κατά πληροφορίες, σε χημικές επιδράσεις από λιπάσματα γειτονικών αγροτεμαχίων. Η σταδιακή διαρροή αερίου σε κλειστό χώρο, χωρίς επαρκή αερισμό και χωρίς λειτουργικό σύστημα ανίχνευσης, εκτιμάται ότι οδήγησε στη δημιουργία εκρηκτικού μείγματος.

Το σενάριο που εξετάζεται θέλει την έκρηξη να προκαλείται από σπινθήρα τη στιγμή που εργαζόμενη άνοιξε τη βρύση ζεστού νερού για να πλύνει τα χέρια της, ενεργοποιώντας ηλεκτρικό μηχανισμό. Η ανάφλεξη του συσσωρευμένου προπανίου είχε ως αποτέλεσμα ισχυρό ωστικό κύμα, με καταστροφικές συνέπειες για όσες βρίσκονταν στον χώρο.

Παράλληλα, η εισαγγελική έρευνα διευρύνεται και προς την κατεύθυνση των ευθυνών των μηχανικών που υπέγραψαν μελέτες και σχέδια της εγκατάστασης. Στα τοπογραφικά διαγράμματα εντοπίστηκαν ανακρίβειες ως προς τη χωροθέτηση δεξαμενών και αγωγών, ενώ ερευνάται κατά πόσον τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες αποστάσεις ασφαλείας. Σύμφωνα με πληροφορίες, η επιχείρηση φέρεται να μην είχε δηλώσει στην Πυροσβεστική και στην αρμόδια Περιφέρεια την ύπαρξη δύο υπέργειων δεξαμενών, οι οποίες είχαν τοποθετηθεί σε απόσταση μικρότερη των 7,5 μέτρων από τα όρια της έκτασης, όπως προβλέπεται.

Τα στοιχεία της δικογραφίας

Καθοριστικής σημασίας θεωρούνται και οι φωτογραφίες που περιλαμβάνονται στη δικογραφία. Σύμφωνα με τα στοιχεία, η βάνα αποκοπής αερίου δεν ήταν συνδεδεμένη με σύστημα ανίχνευσης διαρροής και δεν βρισκόταν στον κεντρικό κλάδο της παροχής, αλλά σε διακλάδωση. Επιπλέον, οι ακροδέκτες της έφεραν ίχνη βαφής ίδιου χρώματος με τον τοίχο, στοιχείο που εξετάζεται ως ένδειξη ότι ενδέχεται να παρέμενε ασύνδετη ή ανενεργή για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Σε άλλο σημείο του χώρου εντοπίστηκε σωλήνας με έντονη οξείδωση σε μικρή απόσταση από ηλεκτρική παροχή. Κατά την αποκάλυψή του στο σκάμμα, σύμφωνα με καταθέσεις, η οσμή αερίου ήταν ιδιαίτερα έντονη, γεγονός που ενισχύει την εκδοχή περί ενεργής διαρροής μέχρι και το χρονικό σημείο της αυτοψίας.

Οι εγκαταστάσεις παραμένουν αποκλεισμένες, προκειμένου να διασφαλιστεί η ακεραιότητα των αποδεικτικών στοιχείων. Η κύρια ανάκριση βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη και επεκτείνεται σε βάθος χρόνου, εξετάζοντας τις αρχικές άδειες, τις μελέτες πολιτικών και μηχανολόγων μηχανικών, τις τροποποιήσεις των εγκαταστάσεων, καθώς και τους ελέγχους που είχαν πραγματοποιηθεί πριν από την έκρηξη. Το σύνολο των ευρημάτων αναμένεται να κρίνει το εύρος των ευθυνών για μία από τις πλέον πολύνεκρες βιομηχανικές τραγωδίες των τελευταίων ετών στην περιοχή.