ΣτΕ: «Φρένο» στο Δημόσιο για πρόστιμα λόγω φοροδιαφυγής μέχρι και 20 χρόνια πίσω
Ποιο είναι το νέο όριο
Αντισυνταγματική κρίθηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) η πρόβλεψη της 20ετούς παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου για επιβολή φορολογικών επιβαρύνσεων λόγω φοροδιαφυγής.
Παράλληλα, αντισυνταγματική κρίθηκε και η δεκαετής παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου προς επιβολή φορολογικών επιβαρύνσεων λόγω φοροδιαφυγής.
Κατά συνέπεια και στις δύο αυτές περιπτώσεις ισχύει η 5ετης παραγραφή.
Ειδικότερα, η επταμελής σύνθεσης του Β΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) με πρόεδρο τον αντιπρόεδρο Κωνσταντίνο Κουσούλη και εισηγήτρια την σύμβουλο Επικρατείας Μαρία Σταματοπούλου, με την υπ΄ αριθμ. 1246/2026 απόφασή της έκρινε ότι:
1)αντίκειται στη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας η πρόβλεψη 20ετους παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου προς επιβολή φορολογικών επιβαρύνσεων λόγω φοροδιαφυγής (άρθρο 36 παρ. 3 του ν. 4174/2013) και
2)είναι αντίθετη στο άρθρο 78 παρ. 1 και 2 του Συντάγματος η μεταβατική διάταξη του άρθρου 66 παρ. 27α εδ. β΄ του ν. 4646/2019 περί 10ετούς παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου προς επιβολή φορολογικών επιβαρύνσεων λόγω φοροδιαφυγής, διότι καταλαμβάνει εν προκειμένω έτος (2013) προγενέστερο του προηγούμενου έτους της δημοσίευσης του νόμου.
Τι ίσχυε μέχρι σήμερα
Μέχρι σήμερα, το Δημόσιο είχε το δικαίωμα να ελέγξει υποθέσεις και να επιβάλει φόρους ή πρόστιμα για φοροδιαφυγή ανατρέχοντας έως και 20 χρόνια πίσω.
Βάσει του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, όταν διαπιστωνόταν φοροδιαφυγή, η συνήθης 5ετής παραγραφή επεκτεινόταν στην 20ετία (για χρήσεις από το 2012 και μετά). Αυτό ανάγκαζε πολίτες και επιχειρήσεις να διατηρούν φορολογικά αρχεία για δύο δεκαετίες, αντιμετωπίζοντας τον κίνδυνο αιφνιδιαστικών ελέγχων και υπέρογκων αναδρομικών προστίμων για το μακρινό παρελθόν.
Ωστόσο, το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) έκρινε οριστικά αντισυνταγματική αυτή την 20ετή παράταση. Το δικαστήριο αποφάσισε ότι η ρύθμιση παραβιάζει τις συνταγματικές αρχές της αναλογικότητας και της ασφάλειας δικαίου. Το σκεπτικό στηρίζεται στο ότι το κράτος οφείλει να οργανώνει και να ολοκληρώνει τους ελέγχους του μέσα σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα.
Με τη νέα αυτή ιστορική απόφαση, ο χρόνος παραγραφής για τις αξιώσεις του Δημοσίου, ακόμη και σε περιπτώσεις φοροδιαφυγής, περιορίζεται πλέον αυστηρά στην 5ετία. Αυτό σημαίνει ότι παλαιότερες υποθέσεις που δεν ελέγχθηκαν έγκαιρα παραγράφονται οριστικά.