Ιρανικό δίκτυο σχεδίαζε χτύπημα στην Ελλάδα – Ο «εγκέφαλος» Mavaneh και ο βαρόνος
Τέσσερις προφυλακίσεις, ένας κατ’ οίκον περιορισμός και ένας καταζητούμενος
Ένα δίκτυο με διασυνδέσεις στο οργανωμένο έγκλημα, το οποίο φέρεται να προετοίμαζε στοχευμένη δολοφονία στην Ελλάδα, υπό τις εντολές Ιρανού υπηκόου, αποκάλυψαν οι υπηρεσίες ασφαλείας της Βόρειας Μακεδονίας, έπειτα από πολύμηνη επιχείρηση σε συνεργασία με την ελληνική Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ) και άλλες ξένες υπηρεσίες.
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται ο Edris Jahangiri Mavaneh, Ιρανός υπήκοος, τον οποίο η Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας (NSA) της Βόρειας Μακεδονίας παρουσιάζει ως βασικό πρόσωπο πίσω από τον σχεδιασμό της επίθεσης. Σύμφωνα με τις αρχές, τα μέλη του δικτύου λάμβαναν απευθείας οδηγίες από τον ίδιο και είχαν αναλάβει προπαρασκευαστικές και υλικοτεχνικές ενέργειες για την πραγματοποίηση τρομοκρατικής ενέργειας ή στοχευμένης δολοφονίας σε βάρος συγκεκριμένου προσώπου στην Ελλάδα.
Την υπόθεση παρουσίασαν σε συνέντευξη Τύπου στα Σκόπια ο διευθυντής της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφαλείας, Μπόγιαν Χρίστοφσκι, και ο διευθυντής του Γραφείου Δημόσιας Ασφάλειας, Αλεξάνταρ Γιάνεφ.
Εννέα έως δέκα μήνες κράτησε η επιχείρηση
Όπως ανέφερε ο Μπόγιαν Χρίστοφσκι, η επιχείρηση διήρκεσε περίπου εννέα έως δέκα μήνες και πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή της ΕΥΠ, άλλων ξένων υπηρεσιών πληροφοριών και των αρμόδιων υπηρεσιών του υπουργείου Εσωτερικών της Βόρειας Μακεδονίας.
Η συνεργασία με την ελληνική πλευρά είχε ξεκινήσει από τις αρχές του 2026, με στόχο τον εντοπισμό προσώπων που συνδέονται με ιρανικά δίκτυα και ενδεχομένως σχεδίαζαν τρομοκρατικές ενέργειες.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της NSA, οι έρευνες αποκάλυψαν ένα δίκτυο προσώπων που δραστηριοποιούνταν σε εγκληματικές δομές της Βόρειας Μακεδονίας και φέρονται να είχαν αναλάβει, κατόπιν απευθείας οδηγιών του Mavaneh, την προετοιμασία και την υλικοτεχνική υποστήριξη της σχεδιαζόμενης επίθεσης στην Ελλάδα.
Στο πλαίσιο των ερευνών εντοπίστηκαν, σύμφωνα με την υπηρεσία, μυστικές συναντήσεις των εμπλεκομένων σε τρίτες χώρες, μεταξύ των οποίων και το Ιράν. Οι επαφές αυτές φέρεται να επιβεβαίωσαν τον κεντρικό ρόλο του Ιρανού υπηκόου στον σχεδιασμό.
Ο Χρίστοφσκι διευκρίνισε, παράλληλα, ότι δεν υπάρχουν πληροφορίες πως το συγκεκριμένο δίκτυο προετοίμαζε επιθέσεις στο έδαφος της Βόρειας Μακεδονίας.
Τέσσερις προφυλακίσεις, ένας κατ’ οίκον περιορισμός
Για την υπόθεση έχουν τεθεί υπό κράτηση τέσσερα άτομα, ενώ ένα ακόμη βρίσκεται σε κατ’ οίκον περιορισμό. Παράλληλα, οι αρχές αναζητούν ένα έκτο πρόσωπο που φέρεται να εμπλέκεται στο δίκτυο.
Τις σχετικές πληροφορίες έδωσε στη δημοσιότητα ο διευθυντής του Γραφείου Δημόσιας Ασφάλειας, Αλεξάνταρ Γιάνεφ, ο οποίος παρουσίασε τα στοιχεία για την εξέλιξη της επιχείρησης και τις δικαστικές ενέργειες σε βάρος των εμπλεκομένων.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, στην επιχείρηση περιλαμβάνεται και η σύλληψη υπηκόου της Βόρειας Μακεδονίας στην Ελλάδα, στις 12 Νοεμβρίου, ο οποίος στη συνέχεια επέστρεψε στη χώρα του.
Η ταυτότητα του προσώπου που φέρεται να αποτελούσε τον στόχο της σχεδιαζόμενης δολοφονίας δεν έχει αποκαλυφθεί, ενώ δεν έχει διευκρινιστεί εάν πρόκειται για Έλληνα πολίτη.
Ποιος είναι ο Edris Jahangiri Mavaneh
Το όνομα του Edris Jahangiri Mavaneh βρίσκεται στο επίκεντρο της υπόθεσης, και όπως προκύπτει από την επίσημη ανακοίνωση της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφαλείας της Βόρειας Μακεδονίας, πρόκειται για Ιρανό υπήκοο, ο οποίος φέρεται να διατηρεί επαφές με πρόσωπα που συνδέονται με τις ιρανικές υπηρεσίες πληροφοριών και ασφαλείας.
Η ίδια υπηρεσία τον περιγράφει ως κεντρικό πρόσωπο ενός ευρύτερου δικτύου διαμεσολαβητών ή συνεργατών, οι οποίοι φέρονται να αξιοποιούν εγκληματικές δομές σε τρίτες χώρες για την προετοιμασία επιχειρήσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη σχέση του με τον Naji Sharifi Zindashti, πρόσωπο που έχει απασχολήσει τις αμερικανικές αρχές για υποθέσεις διακρατικής εγκληματικής δράσης και σχεδιαζόμενων δολοφονιών.
Η σύνδεση με τον Naji Sharifi Zindashti
Ο Naji Sharifi Zindashti είναι Ιρανός υπήκοος, ο οποίος έχει βρεθεί στο στόχαστρο των αμερικανικών αρχών για φερόμενη εμπλοκή σε εγκληματικό δίκτυο που σχεδίαζε δολοφονίες αντιφρονούντων και επικριτών του ιρανικού καθεστώτος στο εξωτερικό.
Σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, τον Ιανουάριο του 2024 οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσαν κοινά μέτρα σε βάρος του και συνεργατών του, περιγράφοντας ένα δίκτυο που φέρεται να λειτουργούσε για λογαριασμό του ιρανικού υπουργείου Πληροφοριών και Ασφαλείας.
Παράλληλα, το FBI έχει εκδώσει ένταλμα αναζήτησης για τον Zindashti, στο πλαίσιο υπόθεσης που αφορά φερόμενη συνωμοσία για δολοφονία έναντι αμοιβής δύο προσώπων στις ΗΠΑ.
Η αναφορά του ονόματός του στην υπόθεση της Βόρειας Μακεδονίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι αρχές της γειτονικής χώρας υποστηρίζουν ότι ο Mavaneh διατηρούσε διασυνδέσεις μαζί του.
Το μοντέλο δράσης μέσω εγκληματικών δικτύων
Η Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας της Βόρειας Μακεδονίας εκτιμά ότι η συγκεκριμένη υπόθεση εντάσσεται σε μια ευρύτερη πρακτική που αποδίδεται στις ιρανικές υπηρεσίες πληροφοριών: την αξιοποίηση εγκληματικών οργανώσεων και δικτύων σε τρίτες χώρες, προκειμένου να οργανώνονται επιχειρήσεις χωρίς να είναι άμεσα ορατή η εμπλοκή των κρατικών μηχανισμών.
Οι αρχές θεωρούν ότι η χρήση τέτοιων ενδιάμεσων δικτύων επιτρέπει την απόκρυψη της προέλευσης των εντολών και δυσχεραίνει τον εντοπισμό όσων φέρονται να βρίσκονται πίσω από τον σχεδιασμό.
Η έρευνα για την υπόθεση συνεχίζεται, ενώ η NSA έχει ανακοινώσει ότι θα παραμείνει σε συνεργασία με τις ξένες υπηρεσίες ασφαλείας για τον εντοπισμό και άλλων προσώπων που ενδέχεται να συνδέονται με αντίστοιχα δίκτυα.