Όσα αλλάζουν από την νέα χρονιά στα σχολεία – Οι νέοι κανόνες και οι αλλαγές για το Erasmus

Νέους κανόνες στα σχολεία,  για τις εκδρομές και τις εκπαιδευτικές μετακινήσεις σε Δημοτικά, Γυμνάσια και Λύκεια εισάγει το Υπουργείο Παιδείας, με στόχο να μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας έξω από τα όρια της σχολικής αίθουσας, αλλά και να αυξήσει τις δικλίδες ασφαλείας για μαθητές και εκπαιδευτικούς.

Το νέο πλαίσιο, το οποίο καθορίζεται με δύο υπουργικές αποφάσεις, αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι μετακινήσεις των σχολείων και δίνει μεγαλύτερη έμφαση στον εκπαιδευτικό τους χαρακτήρα. Η εκδρομή δεν αντιμετωπίζεται πλέον απλώς ως μια ευκαιρία αλλαγής περιβάλλοντος, αλλά ως μέρος της μαθησιακής διαδικασίας, με σύνδεση με τα Προγράμματα Σπουδών και συγκεκριμένους παιδαγωγικούς στόχους.

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, όπου για πρώτη φορά καθορίζεται ελάχιστος αριθμός εκδρομών. Κάθε τμήμα θα πρέπει να πραγματοποιεί τουλάχιστον έξι εκδρομές κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους, ενισχύοντας τη βιωματική μάθηση και την επαφή των παιδιών με διαφορετικά περιβάλλοντα και δραστηριότητες.

Από την τάξη στην πραγματική ζωή

Η λογική πίσω από τις νέες ρυθμίσεις είναι ότι η σχολική γνώση μπορεί να αποκτήσει διαφορετική αξία όταν συνδέεται με πραγματικές εμπειρίες. Μουσεία, πολιτιστικοί χώροι, επιστημονικά κέντρα, φυσικό περιβάλλον και χώροι τεχνολογίας μπορούν να λειτουργήσουν ως προεκτάσεις της σχολικής αίθουσας.

Μέσα από τις εκπαιδευτικές μετακινήσεις οι μαθητές μπορούν να γνωρίσουν καλύτερα την ιστορία και τον πολιτισμό, να έρθουν σε επαφή με την επιστήμη και την τεχνολογία, να καλλιεργήσουν περιβαλλοντική συνείδηση και να αναπτύξουν δεξιότητες που δεν περιορίζονται στην απομνημόνευση γνώσεων.

Παράλληλα, οι δράσεις αυτές μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά για τη σωματική και ψυχική ευεξία των μαθητών, δημιουργώντας περισσότερες ευκαιρίες για συνεργασία, επικοινωνία και συμμετοχή.

Στα Δημοτικά, μάλιστα, ο Σύλλογος Διδασκόντων αποκτά τη δυνατότητα να αυξάνει τον αριθμό των εκπαιδευτικών που συνοδεύουν μια μετακίνηση, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο για την καλύτερη εποπτεία και προστασία των παιδιών.

Οι εκδρομές συνδέονται με τον ενεργό πολίτη

Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση το νέο πλαίσιο διευρύνει ακόμη περισσότερο τον ρόλο των εκπαιδευτικών μετακινήσεων. Μια εκδρομή μπορεί να συνδυαστεί με δράσεις που φέρνουν τους μαθητές σε άμεση επαφή με την κοινωνία και την έννοια της ενεργού συμμετοχής.

Στο πλαίσιο μιας μετακίνησης μπορούν να οργανωθούν, μεταξύ άλλων, πρωτοβουλίες αλληλεγγύης και φιλανθρωπικού χαρακτήρα, δράσεις βοήθειας σε έκτακτες περιστάσεις, παρεμβάσεις για την ανάπλαση χώρων ή δραστηριότητες καθαρισμού και προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.

Με αυτόν τον τρόπο, η εκπαιδευτική επίσκεψη αποκτά έναν επιπλέον στόχο: να δείξει στους μαθητές ότι η γνώση μπορεί να μετατρέπεται σε συμμετοχή και κοινωνική δράση.

Τι αλλάζει για τα Ειδικά Σχολεία

Μια ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τα Ειδικά Σχολεία, όπου μειώνεται το απαιτούμενο ποσοστό μαθητών για να πραγματοποιηθεί μια εκδρομή.

Συγκεκριμένα, το όριο συμμετοχής μειώνεται από το 70% στο 50%. Η αλλαγή αποσκοπεί στο να περιορίσει τα πρακτικά εμπόδια που μπορούσαν να οδηγήσουν στην ακύρωση ή τη μη πραγματοποίηση μιας εκπαιδευτικής μετακίνησης.

Η ρύθμιση επιδιώκει να διευκολύνει τη συμμετοχή περισσότερων μαθητών στις εκπαιδευτικές εμπειρίες, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες λειτουργίας των συγκεκριμένων σχολικών μονάδων.

Αυστηρότεροι κανόνες για την ασφάλεια

Η μεγαλύτερη ελευθερία στις εκπαιδευτικές μετακινήσεις συνοδεύεται από αυστηρότερες απαιτήσεις σε θέματα ασφάλειας. Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να κάνει πιο συγκεκριμένες τις υποχρεώσεις όλων όσοι εμπλέκονται στην οργάνωση και την πραγματοποίηση μιας εκδρομής.

Μεταξύ των νέων προβλέψεων περιλαμβάνεται η υποχρέωση τόσο του ιδιοκτήτη όσο και του προσωπικού του τουριστικού γραφείου που πρόκειται να συνοδεύσει μαθητές να υποβάλλουν απόσπασμα ποινικού μητρώου.

Παράλληλα, ρυθμίζεται με μεγαλύτερη σαφήνεια η χρήση κινητών τηλεφώνων και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών κατά τη διάρκεια των εκδρομών.

Ειδικότερα, εάν ένας μαθητής φωτογραφίσει, βιντεοσκοπήσει ή ηχογραφήσει άλλους μαθητές χωρίς τη συναίνεσή τους, προβλέπεται διαδικασία απενεργοποίησης και φύλαξης της συσκευής. Το κινητό ή η ηλεκτρονική συσκευή επιστρέφεται στον γονέα ή τον κηδεμόνα μετά την ολοκλήρωση της εκδρομής.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο προστασίας των μαθητών, με τους κανόνες της σχολικής ζωής να επεκτείνονται και στις δραστηριότητες που πραγματοποιούνται εκτός σχολείου.

Στο ίδιο ταξίδι περισσότερα σχολεία για μικρότερο κόστος

Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να αντιμετωπίσει και ένα από τα βασικά προβλήματα που μπορούν να περιορίσουν τη συμμετοχή των μαθητών στις εκδρομές: το κόστος.

Τα σχολεία θα μπορούν να συνεργάζονται και να πραγματοποιούν από κοινού εκπαιδευτικές μετακινήσεις, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Η δυνατότητα αυτή αναμένεται να επιτρέψει την καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και, παράλληλα, να δημιουργήσει προϋποθέσεις για χαμηλότερο κόστος συμμετοχής των μαθητών.

Η ρύθμιση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος μιας σχολικής εκδρομής μπορεί να αποτελέσει παράγοντα που επηρεάζει την απόφαση μιας οικογένειας για το αν το παιδί θα συμμετάσχει.

Περισσότερες δυνατότητες Erasmus για τους εκπαιδευτικούς

Αλλαγές προβλέπονται και για τη συμμετοχή των εκπαιδευτικών σε προγράμματα Erasmus. Το προηγούμενο πλαίσιο έθετε ανώτατο όριο 14 ημερών ετησίως για τη συμμετοχή τους σε συγκεκριμένες μετακινήσεις.

Με τη νέα ρύθμιση, όταν η μετακίνηση πραγματοποιείται κατά τις διακοπές των Χριστουγέννων ή του Πάσχα ή κατά το διάστημα από τις 22 Ιουνίου έως τις 31 Αυγούστου, δεν ισχύει περιορισμός ως προς τη μέγιστη διάρκεια.

Έτσι, οι εκπαιδευτικοί αποκτούν μεγαλύτερη ευελιξία για συμμετοχή σε δράσεις επιμόρφωσης, κινητικότητας και ανταλλαγής καλών πρακτικών στην Ευρώπη, χωρίς να επηρεάζεται η ομαλή λειτουργία του σχολείου.

Η στόχευση είναι διπλή: οι εκπαιδευτικοί να αποκτούν νέες εμπειρίες και δεξιότητες και στη συνέχεια να μπορούν να μεταφέρουν μέρος αυτής της γνώσης στην καθημερινή εκπαιδευτική διαδικασία.

Ένα διαφορετικό μοντέλο για τις σχολικές μετακινήσεις

Οι αλλαγές επιχειρούν να διαμορφώσουν ένα πιο οργανωμένο μοντέλο για τις σχολικές εκδρομές, στο οποίο η εκπαιδευτική εμπειρία και η ασφάλεια θα λειτουργούν παράλληλα.

Από τη μία πλευρά, οι μαθητές αποκτούν περισσότερες ευκαιρίες να μάθουν έξω από την τάξη, να γνωρίσουν νέους χώρους και ανθρώπους και να συνδέσουν τη σχολική γνώση με την κοινωνία, τον πολιτισμό, την επιστήμη και το περιβάλλον. Από την άλλη, οι σχολικές μονάδες καλούνται να λειτουργούν μέσα σε σαφέστερους κανόνες, με περισσότερες προβλέψεις για την προστασία των μαθητών και την ευθύνη των εκπαιδευτικών.

Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι απλώς να γίνουν περισσότερες εκδρομές. Είναι αυτές οι μετακινήσεις να αποτελέσουν ουσιαστικό μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας, χωρίς να αφήνουν σε δεύτερη μοίρα την ασφάλεια, τη συμπερίληψη και τη δυνατότητα συμμετοχής όλων των μαθητών.