Η κρουαζιέρα, το οικονομικό αποτύπωμα και ο ρόλος του homeporting (ΦΩΤΟ)

Στη Θεσσαλονίκη θα βρίσκεται σήμερα το πολυτελές κρουαζιερόπλοιο Celebrity Infinity, το οποίο ανήκει σε κορυφαίο όμιλο εταιρείας κρουαζιέρας παγκοσμίως.

Της Ντέπυς Χιωτοπούλου (hiotopoulou@gmail.com)

Είναι η 24^η κατάπλευση κρουαζιερόπλοιου για φέτος στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης και για το συγκεκριμένο πλοίο η ενδέκατη φορά από την αρχή του έτους. Κατά κύριο λόγο ταξιδεύει με άνω των 2.000 επιβατών καθώς η χωρητικότητά του είναι για 2.604 επιβάτες και 997 μέλη πληρώματος. Διαθέτει 12 καταστρώματα και 1.085 καμπίνες, εστιατόρια  με διαφορετικές κουζίνες, μπαρ, χώρους θεαμάτων και διασκέδασης, πισίνες, γυμναστήριο, χώρο ευεξίας, καταστήματα κλπ.

Σ’ αυτήν την κρουαζιέρα, το Celebrity Infinity ταξιδεύει με 2.415 επιβάτες, εκ των οποίων οι περισσότεροι είναι Αμερικανοί. Δηλαδή οι 1.189 επιβάτες του πλοίου έχουν Αμερικανική υπηκοότητα ενώ 207 είναι Καναδοί, 127 Αυστραλοί, 295 Βρετανοί, 25 Βραζιλιάνοι, 145 Ισπανοί και λοιπές εθνικότητες.

Το κρουαζιερόπλοιο θα παραμείνει στη Θεσσαλονίκη σχεδόν 12 ώρες, καθώς σύμφωνα με τον προγραμματισμό του θα καταπλεύσει στις 9 το πρωί, προερχόμενο από τη Μύκονο, και θα αποπλεύσει στις 9 το βράδυ με προορισμό του τον Πειραιά.

Πραγματοποιεί επταήμερη κρουαζιέρα στο Αιγαίο και τα τουρκικά παράλια, με κόστος από 1.450 δολάρια/άτομο, το δε κρουαζιερόπλοιο δίνει ‘ψήφο’ εμπιστοσύνης στη Θεσσαλονίκη τα τελευταία 4 χρόνια.

Ο ρόλος του homeport

Ο Πειραιάς, είναι το λιμάνι αφετηρίας (homeport) – και για το συγκεκριμένο κρουαζιερόπλοιο-, όπου οι τουρίστες επιβιβάζονται και αποβιβάζονται, συμπεριλαμβάνοντας, ως επί το πλείστων και την Αθήνα στο ταξίδι τους.

Το homeporting παίζει καταλυτικό ρόλο στην οικονομία ενός τόπου, καθώς οι επιβάτες δαπανούν έως και πέντε (5) φορές περισσότερο από τους απλούς επισκέπτες transit.

Η Διεθνής Ένωση Κρουαζιέρας (CLIA) βάζει ψηλά στην ατζέντα της την ανάπτυξη νέων λιμανιών homeporting στην Ελλάδα. Στόχος, είναι πόλεις όπως το Ηράκλειο, η Θεσσαλονίκη και η Πάτρα να μετατραπούν σε αφετηρίες κρουαζιέρας.

Σύμφωνα με σχετικές μελέτες, παγκοσμίως, το 70% των επιβατών homeporting πραγματοποιεί τουλάχιστον μία διανυκτέρευση στην πόλη-λιμάνι, ενισχύοντας άμεσα τα τοπικά ξενοδοχεία, την εστίαση και το εμπόριο.

Σύμφωνα με μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ, η κρουαζιέρα συγκαταλέγεται – μαζί με τον MICE τουρισμό (συνεδριακό, εταιρικό)- στις τάσεις και προκλήσεις με αύξηση του οικονομικού αποτυπώματος. Για παράδειγμα, στην Αθήνα, από μισό δισ. ευρώ έσοδα το 2019 ανέβηκε σε ένα δισ. ευρώ το 2024 και το 2025, πιθανότατα λόγω αύξησης των απευθείας αεροπορικών συνδέσεων του Διεθνούς Αεροδρομίου Αθηνών με τις ΗΠΑ.

Η βελτίωση της εμπορικής υποδομής των λιμένων, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη τουριστικών εμπειριών και υπηρεσιών εξυπηρέτησης στο πλαίσιο ολοκληρωμένης διαχείρισης προορισμών, αποτελεί ζητούμενο για την αύξηση της δαπάνης ανά αποβίβαση και την τόνωση των τοπικών οικονομιών.

Για να έχουμε μια τάξη μεγέθους, για το 2025:

-ο Πειραιάς υποδέχθηκε 863 κρουαζιερόπλοια και 1.850.000 επιβάτες (αύξηση 7% σε σχέση με το 2024)

-η Μύκονος υποδέχθηκε 762 κρουαζιερόπλοια και 1.222.748 επιβάτες (μείωση -1% σε πλοία και -5% σε επιβάτες σε σχέση με το 2024)

-η Σαντορίνη υποδέχθηκε 728 κρουαζιερόπλοια και 1.203.052 επιβάτες (μείωση -3% σε πλοία και -11% σε επιβάτες σε σχέση με το 2024).

Στο σύνολο, για το 2025, η κρουαζιέρα στην Ελλάδα κινήθηκε ανοδικά σε σχέση με το 2024. Οι αφίξεις κρουαζιερόπλοιων έφτασαν τις 6.129, παρουσιάζοντας αύξηση +12% σε σχέση με το 2024 (5.490) και οι συνολικές αφίξεις επιβατών ανήλθαν σε 8.415.713, σημειώνοντας αύξηση +6%.

Το βασικότερο είναι το οικονομικό αποτύπωμα: οι ταξιδιωτικές εισπράξεις έφτασαν τα 1,166 δισεκατομμύρια ευρώ (+4,9%). Το δε οικονομικό της αποτύπωμα τριπλασιάστηκε μέσα σε μία τριετία, αγγίζοντας τα 3,1 δισεκατομμύρια ευρώ και συνεισφέροντας 1,55 δισεκατομμύρια ευρώ στο εθνικό ΑΕΠ.

Η θέση της Θεσσαλονίκης

Η Θεσσαλονίκη δεν συμπεριλαμβάνεται ανάμεσα στα δέκα (10) λιμάνια, βάσει αφίξεων επιβατών κρουαζιέρας.

Στην κατάταξη, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ένωσης Λιμένων Ελλάδας (ΕΛΙΜΕ) είναι 12^η σ’ ότι αφορά τις αφίξεις επιβατών, με 86.166 επιβάτες και 69 κρουαζιερόπλοια για το 2025 έναντι 125.000 επιβατών και 81 κρουαζιερόπλοια το 2024.

Φέτος, είναι η χρονιά που δεν αξιοποιείται το λιμάνι της ως homeport, καθώς η εταιρεία κρουαζιέρας που το αξιοποιούσε τα τελευταία πέντε χρόνια, αντικατέστησε την πόλη με ελληνικό νησί.

Σίγουρα, είχε κέρδος η πόλη από αυτό το homeport, έστω και αν ήταν από μία μόνο εταιρεία, σχεδόν κάθε Κυριακή.

Πρέπει να υπάρξει συνεργασία και κοινή χάραξη στρατηγικής από τους φορείς της πόλης, τους επιχειρηματίες, τους ξενοδόχους, τους εστιάτορες, τους εμπόρους, τους ξεναγούς, τους προμηθευτές, τους οδηγούς λεωφορείων, ταξί, όλους όσοι εμπλέκονται και συμβάλλουν ο καθένας από τη δική του θέση για την ανάδειξη, ενίσχυση και περαιτέρω προβολή της Θεσσαλονίκης.

Πέντε σημεία δράσης

Άλλωστε, για τη μεγιστοποίηση των τοπικών οφελών, η CLIA και επιστημονικοί φορείς προκρίνουν πέντε κρίσιμα σημεία δράσης:

• την ομαλή σύνδεση πλοίου και πόλης,
• την προσφορά αυθεντικών βιωματικών εκδρομών στην ενδοχώρα,
• την ανάπτυξη νέων προορισμών για αποσυμφόρηση,
• την επέκταση του δικτύου homeporting και
• την απαραίτητη συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες.

1.Το λιμάνι της Θεσσαλονίκης βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση, καθώς σε απόσταση 10 περίπου λεπτών με τα πόδια, φτάνει κανείς στο κέντρο της πόλης και στην παραλία της

2.Η Θεσσαλονίκη προσφέρει αυθεντικές βιωματικές εμπειρίες εντός και εκτός πόλης (π.χ. Βεργίνα, Πέλλα, Δίον, Λουτρά Πόζαρ, Έδεσσα, Σπήλαιο Πετραλώνων, food tours κλπ.). Μάλιστα προσθέτει μια νέα βιωματική εμπειρία με γευσιγνωσία ελαιολάδου ή/και μελιού

3.Συγκαταλέγεται στους νέους προορισμούς για τις εταιρείες κρουαζιέρας με στόχο την αποσυμφόρηση προορισμών

4.Έχει υπάρξει homeport και μπορεί να επεκταθεί σ’ αυτό το νευραλγικό τομέα

5.Χρειάζεται την απαραίτητη συνεργασία με την κοινωνία της.

«Και τη σκόνη τους να αφήσουν, κέρδος είναι…»

Οι απόψεις περί οικονομικού αποτυπώματος ή όχι στις τοπικές κοινωνίες από την κρουαζιέρα διίστανται.

Γίναμε αυτόπτες μάρτυρες, σε παγκοσμίου φήμης ελληνικά νησιά, όπως η Μύκονος και η Σαντορίνη, που, είτε το θέλουν είτε όχι, η κρουαζιέρα και οι επιβάτες από τα κρουαζιερόπλοια αφήνουν χρήματα στον τόπο. Επιπλέον, για αυτούς τους δυο προορισμούς επιβάλλεται τέλος κρουαζιέρας που για το χρονικό διάστημα από 1^η Ιουνίου έως 30 Σεπτεμβρίου, ανέρχεται στα 20 ευρώ/άτομο, με τον Δήμο να εισπράττει το 1/3 του ποσού.

Ναι, δημιουργούν και συνωστισμό στα στενά σοκάκια, που πόσο κόσμο μπορούν να αντέξουν. Ήδη η Σαντορίνη εφαρμόζει το σύστημα berth allocation, δηλαδή την κατανομή των αφίξεων των κρουαζιερόπλοιων μέσα στην εβδομάδα, με τέτοιο τρόπο ώστε οι επισκέπτες να μην ξεπερνούν τους 8.000 ημερησίως.

Και η Μύκονος, από την πλευρά της εφαρμόζει το ίδιο σύστημα σ’ ότι αφορά την κατανομή των κρουαζιερόπλοιων, δίχως ωστόσο να υπάρχει περιορισμός στον αριθμό των επιβατών ημερησίως.

Στην περίπτωση της Θεσσαλονίκης, θα ακούσεις απόψεις που λένε ότι οι επιβάτες της κρουαζιέρας δεν αφήνουν χρήματα, «ούτε νερό δεν αγοράζουν» μας έχουν πει χαρακτηριστικά. Θα ακούσεις και απόψεις που λένε ότι ξοδεύουν, ότι και μόνο που έρχονται στη Θεσσαλονίκη, είναι διαφήμιση για την πόλη.

«Και τη σκόνη από τα παπούτσια τους να αφήσουν, κέρδος είναι» συμπληρώνουν κάποιοι. Και αν η πόλη τους κερδίσει με την ομορφιά της, την ιστορία της, τη ‘ζεστασιά’ της, την αύρα της, την παραλία της, τις γειτονιές της, τις γεύσεις της, τα μαγαζιά της, τους ανθρώπους της, αυτό και αν δεν θα είναι κέρδος!