Φέρτε πίσω τις ελεύθερες παραλίες – Η βουτιά δεν είναι είδος πολυτελείας

Φτάνοντας στο τέλος του καλοκαιριού, αυτή η πένα καταγράφει με αγανάκτηση το βίωμα των φετινών εξορμήσεων: ξαπλώστρες με υπέρογκες χρεώσεις και λουόμενοι στριμωγμένοι στα λιγοστά μέτρα ελεύθερης παραλίας στην Χαλκιδική.

Είτε σε νησί είτε στη Χαλκιδική, η εικόνα επαναλαμβάνεται: beach bars παντού, ξαπλώστρες που ξεκινούν από 20 ευρώ και φτάνουν τα 40, τα 60 ή ακόμη και τα 80-100 ευρώ στις πρώτες σειρές με την απαίτηση ελάχιστης κατανάλωσης.

Θα πιεις εδώ τον καφέ σου, εδώ θα φας, εδώ θα παραγγείλεις το ποτό σου, ώστε να συμπληρωθεί το ποσό. Η άνεση έπαψε να αποτελεί πρόσθετη επιλογή και σε πολλές περιπτώσεις μετατράπηκε σε ένα άτυπο εισιτήριο για να καθίσεις δίπλα στη θάλασσα, ακριβώς για να είσαι άνετος.

Στην άλλη πλευρά βρίσκονται οι λουόμενοι με τα ψυγειάκια, τις ομπρέλες, τα καρεκλάκια και τις ψάθες τους. Άνθρωποι που δεν θέλουν ή δεν μπορούν να διαθέσουν ένα σημαντικό μέρος του ημερομισθίου τους για δύο ξαπλώστρες. Ψάχνουν τις ακτές που κάποτε ήταν ελεύθερες και τελικά στριμώχνονται ο ένας δίπλα στον άλλο στα λιγοστά μέτρα άμμου που έχουν απομείνει.

Η παραλία δεν ανήκει στο beach bar

Το beach bar δεν είναι από μόνο του το πρόβλημα, πολλοί επιλέγουν την άνεση, τη μουσική και το σέρβις και είναι δικαίωμά τους. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η επιλογή γίνεται μονόδρομος: ή πληρώνεις ή στριμώχνεσαι σε περιοχές που κάποτε ήταν ελεύθερες.

Σύμφωνα με τον νόμο 5092/2024, κάθε παραχώρηση δεν μπορεί να ξεπερνά τα 500 τετραγωνικά μέτρα, ενώ τα ομπρελοκαθίσματα επιτρέπεται να καλύπτουν έως το 60% της παραχωρούμενης έκτασης –ή το 30% στις προστατευόμενες παραλίες. Παράλληλα, πρέπει να παραμένει ελεύθερη ζώνη τουλάχιστον τεσσάρων μέτρων από την ακτογραμμή και να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη πρόσβαση του κοινού.

Οι πολίτες μπορούν μέσω της εφαρμογής MyCoast να ελέγχουν τα όρια μιας παραχώρησης και να καταγγέλλουν αυθαίρετη κατάληψη ή παρεμπόδιση της πρόσβασης.

Το ζήτημα, όμως, δεν είναι μόνο εάν μια επιχείρηση τηρεί τυπικά τα όριά της, είναι ότι χρόνο με τον χρόνο περιορίζονται οι χώροι στους οποίους κάποιος μπορεί απλώς να απλώσει την πετσέτα του χωρίς να πληρώσει.Δεν ζητά κανείς να εξαφανιστούν τα beach bars, ζητά όμως να σταματήσουν να εξαφανίζονται οι ελεύθερες παραλίες. Γιατί η παραλία δεν είναι αποκλειστικά τουριστικό προϊόν ούτε προνόμιο όσων μπορούν να πληρώσουν, είναι δημόσιος χώρος και δικαίωμα όλων. Αν χρειάζεται να καταναλώσεις για να καθίσεις, να πληρώσεις για να έχεις σκιά και να ψάξεις με εφαρμογή εάν σου επιτρέπεται να απλώσεις την πετσέτα σου, κάτι έχει πάει λάθος.

Μην παρεξηγηθώ,η επιχειρηματικότητα ασφαλώς έχει θέση στις παραλίες γιατί οι εργαζόμενοι πρέπει να πληρώνονται, οι υπηρεσίες κοστίζουν και μια οργανωμένη επιχείρηση δικαιούται να έχει κέρδος. Δεν δικαιούται, όμως, να λειτουργεί σαν ιδιοκτήτης της ακτής,ούτε η Πολιτεία μπορεί να αντιμετωπίζει κάθε ελεύθερο κομμάτι παραλίας ως μελλοντική πηγή εσόδων.

Το πρόβλημα κορυφώνεται τα Σαββατοκύριακα, ιδιαίτερα τις Κυριακές του Αυγούστου, όταν παραδοσιακά ξεκινούν τα λεγόμενα «μπάνια του λαού»

Το αποτέλεσμα είναι οι λουόμενοι να βρίσκονται ο ένας πάνω στον άλλον, μέσα σε μια ασφυκτική κατάσταση που δύσκολα επιτρέπει τη χαλάρωση: φωνές, μικρά παιδιά, ρακέτες και αδιάκοπη φασαρία. Όχι επειδή φταίει ο κόσμος που θέλει να απολαύσει τη θάλασσα, αλλά επειδή δεν υπάρχουν πλέον αρκετά πιο ήσυχα και απομονωμένα σημεία όπου κάποιος μπορεί να πάει μόνο με την πετσέτα του. με αποτέλεσμα αρκετοί να καταλήγουν σχεδόν αναγκαστικά σε κάποιο beach bar. Εκεί, όμως, έρχονται αντιμέτωποι με υψηλές χρεώσεις και ελάχιστη κατανάλωση, σε μια αγορά που συχνά μοιάζει να προσπαθεί να βγάλει μέσα σε λίγες εβδομάδες ολόκληρη την καλοκαιρινή «αρπαχτή».

Η Ελλάδα δεν χρειάζεται άλλη μία σειρά από ξαπλώστρες μπροστά στο κύμα. Χρειάζεται χώρο για όλους και για εκείνον που θέλει το σέρβις και για εκείνον που έχει μαζί του μόνο μια πετσέτα και ένα μπουκάλι νερό και το δεύτερο στην Χαλκιδική μειώνεται αισθητά.

Για του λόγου το αληθές, φέτος προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μια καταγγελία πολιτών από ελληνική παραλία. Σύμφωνα με όσα υποστήριξαν οι ίδιοι, επιχειρηματίας φέρεται να «κατακρεούργησε» στις αρχές Ιουλίου ένα αρμυρίκι που πρόσφερε δωρεάν φυσική σκιά στους λουόμενους, ώστε εκείνοι να αναγκάζονται να καταφεύγουν στις επί πληρωμή ξαπλώστρες. Η καταγγελία δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα, ωστόσο η εικόνα του κομμένου δέντρου προκάλεσε οργή και άνοιξε ξανά τη συζήτηση για το πού μπορεί να φτάσει η κερδοσκοπία στις παραλίες: όχι μόνο να καταλαμβάνει τον δημόσιο χώρο, αλλά όπως καταγγέλλεται να στερεί ακόμη και τη φυσική σκιά από όσους δεν επιθυμούν να πληρώσουν.