Γέφυρες αγάπης για τη ζωή που «δεν» χάνεται
Με αφορμή την σημερινή παγκόσμια ημέρα αγάπης, το TheOpinion συνομιλά με τις Τοπικές Συντονίστριες Μεταμοσχεύσεων οργάνων Αλ. Ταγαρακη και Κ.Τουπλικιωτη
Ερασμία Τσίπου
Η αγάπη είναι παντού, μια από τις πιο ανιδιοτελείς μορφές αγάπης είναι οι γέφυρες ελπίδας που ενώνουν το τέλος με μια νέα αρχή, χαρίζοντας ζωή σε ζωές που τελικά «δεν» χάνονται, αλλά συνεχίζονται μέσα από τη δωρεά οργάνων.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Αγάπης, το The Opinion μίλησε με δύο γυναίκες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτής της αλυσίδας ζωής: την Αλεξία Ταγαράκη, και την Κατερίνα Τουπλικιώτη, Τοπικές Συντονίστριες Μεταμοσχεύσεων (ΤΣΜ) του ΓΝΘ «Γ. Παπανικολάου» και του ΓΝΘ «Ιπποκράτειο» αντίστοιχα.
«Αγάπη σημαίνει να δίνεις χωρίς αντάλλαγμα»
Αν η Παγκόσμια Ημέρα Αγάπης είχε ένα μήνυμα για τη δωρεά οργάνων, αυτό θα ήταν ξεκάθαρο: «Αγάπη σημαίνει να δίνεις χωρίς αντάλλαγμα. Η δωρεά οργάνων είναι μια ανιδιοτελής, ουσιαστική πράξη αγάπης, γιατί δίνει ζωή, υγεία και ελπίδα σε ανθρώπους που το έχουν πραγματικά ανάγκη. Η ενημέρωση και η συζήτηση για τη δωρεά οργάνων είναι το πρώτο βήμα και μας αφορά όλους».
Η δωρεά οργάνων δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Σήμερα, η μεταμόσχευση αποτελεί τη μόνη θεραπευτική λύση για την τελικού σταδίου ανεπάρκεια καρδιάς, ήπατος και πνεύμονα, ενώ είναι η πιο αποτελεσματική θεραπευτική επιλογή για την τελικού σταδίου νεφρική ανεπάρκεια.
Ένα δώρο ζωής με πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα
Η δύναμη της δωρεάς οργάνων είναι συγκλονιστική. Από έναν μόνο δότη μπορούν να σωθούν έως και 8 ασθενείς που χρήζουν μεταμόσχευσης οργάνων, ενώ μέσω της δωρεάς ιστών μπορεί να βελτιωθεί ουσιαστικά η ποιότητα ζωής ή ακόμη και να σωθούν έως και 100 ασθενείς. Η δωρεά οργάνων μετουσιώνει ένα τέλος σε μια καινούρια αρχή — όχι για έναν, αλλά για πολλούς ανθρώπους.
Η πιο δύσκολη στιγμή: η απόφαση της οικογένειας
«Η συζήτηση με την οικογένεια ενός δυνητικού δότη είναι μια από τις πιο ευαίσθητες στιγμές της διαδικασίας». Όπως εξηγούν οι συντονίστριες μεταμοσχεύσεων Α. Ταγαράκη και Κ. Τουπλικιώτη, καθώς η οικογένεια μόλις έχει ενημερωθεί για την απώλεια του αγαπημένου της προσώπου. «Στόχος της συζήτησης είναι, με σεβασμό και ειλικρίνεια, να υπάρξει σωστή και πλήρης ενημέρωση για τη δυνατότητα της δωρεάς οργάνων και ιστών, ώστε οι οικείοι να λάβουν την καλύτερη για εκείνους απόφαση. Αυτό που αξίζει να γνωρίζουν είναι ότι, μέσα από αυτή την επιλογή, μπορούν να προσφέρουν ελπίδα σε άλλους ανθρώπους, γεφυρώνοντας τον θάνατο με τη ζωή.»
Ο ρόλος-κλειδί του Συντονιστή Μεταμοσχεύσεων
«Ο Τοπικός Συντονιστής Μεταμοσχεύσεων αποτελεί έναν από τους βασικούς κρίκους της λεγόμενης «αλυσίδας ζωής», μας δήλωσαν. “Ο ρόλος του είναι σύνθετος και απαιτητικός: αποφορτίζει τις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας από χρονοβόρες και σύνθετες διαδικασίες, ενημερώνει και στηρίζει ψυχολογικά τις οικογένειες και φροντίζει για τον συντονισμό όλων των σταδίων της δωρεάς και της μεταμόσχευσης, διασφαλίζοντας ότι κάθε βήμα πραγματοποιείται με απόλυτο σεβασμό προς τον δότη και τους οικείους του».
Τα στοιχεία που δείχνουν τον δρόμο
Σύμφωνα με τον Ελληνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ), θεμέλιος λίθος της αλυσίδας προσφοράς ζωής παραμένουν οι Μονάδες Εντατικής Θεραπείας της χώρας. Το 2024, πρωταγωνιστικό ρόλο στη δωρεά οργάνων είχαν οι ΜΕΘ των νοσοκομείων «Αττικό», «Σωτηρία», ΠΑΓΝ Ηρακλείου, «Ευαγγελισμός», ΚΑΤ και ΓΝΘ «Παπανικολάου».
Ιδιαίτερα ενθαρρυντικό είναι το γεγονός ότι η άρνηση των συγγενών έχει μειωθεί στο 26%, ποσοστό αντίστοιχο με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, γεγονός που αποδεικνύει πως η σωστή ενημέρωση είναι καθοριστική.
Καθοριστική είναι και η συμβολή του θεσμού του Τοπικού Συντονιστή Μεταμοσχεύσεων (ΤΜΣ), καθώς 60 από τους 111 δότες προήλθαν από τα νοσοκομεία των πρώτων επτά ΤΣΜ. Από τον Οκτώβριο του 2024, ο αριθμός των ΤΜΣ αυξήθηκε σε 20, με τη στήριξη του Υπουργείου Υγείας και του Ταμείου Ανάκαμψης, καλύπτοντας πλέον σχεδόν πανελλαδικά τις ανάγκες των μεγάλων νοσοκομείων.
Πού βρισκόμαστε ως χώρα στη δωρεά οργάνων και τις μεταμοσχεύσεις, στα τέλη του 2025;
Τα τελευταία πέντε έτη, η Ελλάδα βρίσκεται σε σταθερά ανοδική πορεία στον τομέα της δωρεάς οργάνων, κάτι που αποτυπώνεται ξεκάθαρα και στην αύξηση των μεταμοσχεύσεων. Το 2024 ξεπεράστηκε για πρώτη φορά το φράγμα των 100 δοτών, ενώ πριν ακόμη ολοκληρωθεί το 2025, τα επίπεδα αυτά έχουν ήδη ξεπεραστεί.
Θεσσαλονίκη: Η αγάπη που συνεχίζει
Οι συντονίστριες μεταμοσχεύσεων Α. Ταγαράκη και Κ. Τουπλικιώτη κάνουν μια ιδιαίτερη αναφορά στη Θεσσαλονίκη μια πόλη που δεν αποτελεί απλά έναν γεωγραφικό κόμβο μεταμοσχεύσεων. “Είναι μια πόλη η οποία διαθέτει μακρά παράδοση, βαθιά ριζωμένη την κουλτούρα της προσφοράς στη δωρεά οργάνων και τις μεταμοσχεύσεις”, τονίσανε. “Καθοριστικός στην όλη προσπάθεια είναι ο ρόλος των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας, από όπου ξεκινά η διαδικασία της δωρεάς καθώς και η συνεχής ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των επαγγελματιών υγείας και των πολιτών”.
Σε μια εποχή που οι αριθμοί βελτιώνονται αλλά οι ανάγκες παραμένουν μεγάλες, το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Αγάπης είναι σαφές: η αγάπη που σώζει ζωές δεν εφησυχάζει. Συνεχίζεται, μέσα από τη γνώση, την ενημέρωση και μια απόφαση που μετατρέπει την απώλεια σε ελπίδα.
Σήμερα στην Πλατεία Αριστοτέλους 12:00 με 14:00 στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας Αγάπης, πραγματοποιείται εκδήλωση ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τη δωρεά οργάνων.