Και όμως… υπάρχει μουσείο χωρισμού (VIDEO)

Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από ένα παλιό κινητό, ένα λούτρινο ζωάκι ή ένα νυφικό; Για τους περισσότερους ανθρώπους πρόκειται απλώς για καθημερινά αντικείμενα. Για κάποιους άλλους, όμως, μπορεί να αποτελούν ενθύμια μιας σχέσης που κάποτε ήταν σημαντική και πλέον έχει τελειώσει.

Στο Ζάγκρεμπ της Κροατίας υπάρχει ένα μουσείο διαφορετικό από τα περισσότερα που γνωρίζουμε. Το Museum of Broken Relationships είναι αφιερωμένο στις σχέσεις που τελείωσαν και στα αντικείμενα που έμειναν πίσω, μαζί με τις ιστορίες που τα συνοδεύουν. Στις αίθουσές του μπορεί κανείς να συναντήσει ένα νυφικό, ένα παλιό κινητό, ένα λούτρινο, ένα ζευγάρι χειροπέδες, ένα τσεκούρι, αλλά και πολλά ακόμη αντικείμενα. Αυτό που τα κάνει ξεχωριστά δεν είναι η ίδια η αξία τους, αλλά η προσωπική ιστορία που κρύβεται πίσω από το καθένα.

Ένα μουσείο που γεννήθηκε από έναν χωρισμό

Η δημιουργία του μουσείου ξεκίνησε, κατά έναν τρόπο, από την ίδια την εμπειρία ενός χωρισμού. Οι Κροάτες καλλιτέχνες Olinka Vistica και Drazen Grubisic υπήρξαν ζευγάρι. Όταν η σχέση τους τελείωσε, βρέθηκαν αντιμέτωποι με ένα ερώτημα που γνωρίζουν πολλοί άνθρωποι μετά από έναν χωρισμό: τι γίνεται με όλα εκείνα τα αντικείμενα που έχουν αποκτήσει συναισθηματική αξία κατά τη διάρκεια μιας κοινής ζωής;

Αντί να τα πετάξουν ή να τα μοιράσουν απλώς μεταξύ τους, άρχισαν να εξετάζουν την ιδέα ενός χώρου στον οποίο θα μπορούσαν να συγκεντρώνονται τα «απομεινάρια» σχέσεων που είχαν πλέον τελειώσει. Αυτό που ξεκίνησε το 2006 ως καλλιτεχνικό project και περιοδεύουσα έκθεση εξελίχθηκε σε μόνιμο μουσείο στο Ζάγκρεμπ. Το μουσείο άνοιξε το 2010 και σύντομα απέκτησε διεθνή φήμη. Το πιο ιδιαίτερο στοιχείο είναι ότι τα περισσότερα εκθέματα δεν προέρχονται από τους ίδιους τους δημιουργούς. Άνθρωποι από ολόκληρο τον κόσμο έχουν δωρίσει αντικείμενα που συνδέονται με μια δική τους σχέση και μαζί έχουν καταγράψει την ιστορία που κρύβεται πίσω από αυτά.

Δεν βλέπεις απλώς ένα αντικείμενο

Στο Museum of Broken Relationships κάθε έκθεμα συνοδεύεται από ένα μικρό κείμενο του ανθρώπου που το προσέφερε. Οι δωρητές είναι συνήθως ανώνυμοι και μέσα από λίγες γραμμές εξηγούν γιατί το αντικείμενο είχε σημασία για τους ίδιους και με ποιον τρόπο συνδέθηκε με το τέλος μιας σχέσης.

Ένα απλό παπούτσι, μια κάρτα, ένα φόρεμα, ένα CD ή ένα παιχνίδι μπορεί, χωρίς την ιστορία του, να περνούσε σχεδόν απαρατήρητο. Μόλις όμως ο επισκέπτης διαβάσει τι συνέβη, το ίδιο αντικείμενο αποκτά διαφορετική σημασία και βάρος. Οι ιστορίες που περιλαμβάνονται στη συλλογή έχουν διαφορετικό χαρακτήρα. Κάποιες είναι γλυκές, άλλες πικρές, αρκετές έχουν χιούμορ, ενώ ορισμένες είναι ιδιαίτερα σκληρές. Παράλληλα, η συλλογή δεν περιορίζεται αποκλειστικά στις ερωτικές σχέσεις. Αγγίζει γενικότερα την απώλεια, τον αποχωρισμό και τις ανθρώπινες σχέσεις. Συνήθως οι πληροφορίες που δίνονται για κάθε ιστορία είναι περιορισμένες, όπως ο τόπος προέλευσης και η διάρκεια της σχέσης. Κι όμως, αυτό το ελάχιστο πλαίσιο συχνά αρκεί ώστε ο επισκέπτης να αισθανθεί ότι μπορεί να καταλάβει τι βίωσε ο άνθρωπος πίσω από το αντικείμενο.

Το τσεκούρι που έγινε ένα από τα πιο γνωστά εκθέματα

Ανάμεσα στα εκθέματα ξεχωρίζει ένα τσεκούρι, το οποίο συνοδεύεται από μια ιδιαίτερη ιστορία χωρισμού. Η γυναίκα που το δώρισε περιέγραψε ότι το χρησιμοποίησε για να καταστρέψει, ένα προς ένα, τα έπιπλα που είχε αφήσει πίσω η πρώην σύντροφός της, αφού εκείνη την εγκατέλειψε για μια άλλη γυναίκα. Μπορεί να μην αποτελεί την πιο ψύχραιμη μορφή closure, όμως πρόκειται σίγουρα για μία από τις ιστορίες που μένουν στη μνήμη όσων επισκέπτονται το μουσείο. Και κάπου εδώ προκύπτει το πιο ενδιαφέρον ερώτημα: γιατί κάποιος να αποφασίσει να δωρίσει ένα τόσο προσωπικό αντικείμενο;

Όταν ένα αντικείμενο κρατά μια ολόκληρη ιστορία

Η απάντηση βρίσκεται ίσως στη βασική ιδέα πίσω από ολόκληρο το project. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν αντικείμενα που διατηρούν όχι επειδή τους είναι πραγματικά χρήσιμα, αλλά επειδή συνδέονται με έναν άνθρωπο ή μια συγκεκριμένη περίοδο της ζωής τους. Μπορεί να είναι ένα εισιτήριο από ένα ταξίδι, ένα δώρο γενεθλίων, ένα γράμμα ή ακόμη και κάτι που μοιάζει εντελώς ασήμαντο και κανείς άλλος δεν θα μπορούσε να καταλάβει γιατί βρίσκεται ακόμη μέσα σε ένα συρτάρι.

Μετά από έναν χωρισμό, τέτοια αντικείμενα μπορούν να αποκτήσουν μια παράξενη θέση στην καθημερινότητα. Μπορεί κάποιος να μη θέλει να τα βλέπει, αλλά ταυτόχρονα να δυσκολεύεται να τα πετάξει. Το μουσείο προσφέρει μια διαφορετική λύση: να τα αφήσει σε έναν χώρο όπου η προσωπική ιστορία τους μπορεί να γίνει μέρος μιας μεγαλύτερης συλλογικής αφήγησης για την αγάπη και την απώλεια. Οι δημιουργοί του έχουν περιγράψει τη διαδικασία ως έναν τρόπο να διατηρείται η συναισθηματική κληρονομιά μιας σχέσης χωρίς ο άνθρωπος να χρειάζεται να κρατήσει το ίδιο το αντικείμενο. Φυσικά, η δωρεά ενός παλιού δώρου δεν σημαίνει ότι ένας χωρισμός θεραπεύεται. Για κάποιους, όμως, μπορεί να λειτουργήσει συμβολικά σαν ένα τελευταίο «αντίο».

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Museum of Broken Relationships Chiang Mai (@brokenshipsth)

Ένα μουσείο στο οποίο σχεδόν όλοι μπορούν να βρουν κάτι δικό τους

Σε πολλά μουσεία ο επισκέπτης βλέπει αντικείμενα που ανήκαν σε βασιλιάδες, καλλιτέχνες ή σημαντικές ιστορικές προσωπικότητες. Στο Museum of Broken Relationships συμβαίνει κάτι εντελώς διαφορετικό. Οι άνθρωποι πίσω από τις ιστορίες είναι άγνωστοι. Και ίσως ακριβώς αυτό κάνει τη συλλογή τόσο οικεία. Δεν χρειάζεται να γνωρίζεις τίποτα για έναν άνθρωπο για να αναγνωρίσεις ένα συναίσθημα που έχεις βιώσει και εσύ. Ένα αντικείμενο που έμεινε σε ένα συρτάρι για χρόνια μετά το τέλος μιας σχέσης μπορεί ξαφνικά να σου θυμίσει κάτι δικό σου. Έτσι, το μουσείο παύει να μοιάζει απλώς με μια έκθεση για τις σχέσεις κάποιων αγνώστων. Μετατρέπεται σε έναν χώρο όπου συγκεντρώνονται συναισθήματα που οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν γνωρίσει κάποια στιγμή στη ζωή τους.

Δεν είναι τόσο καταθλιπτικό όσο ακούγεται

Παρά το γεγονός ότι το θέμα του είναι οι χωρισμοί και η απώλεια, το Museum of Broken Relationships δεν είναι απαραίτητα ένας καταθλιπτικός χώρος. Αντίθετα, αρκετές από τις ιστορίες έχουν έντονο το στοιχείο του χιούμορ. Ορισμένες μάλιστα δείχνουν πως, όταν περάσει αρκετός χρόνος, ακόμη και ένας πολύ δύσκολος χωρισμός μπορεί να μετατραπεί σε μια ιστορία που κάποιος είναι σε θέση να αφηγηθεί διαφορετικά. Όχι επειδή ο πόνος δεν υπήρξε, αλλά επειδή πλέον υπάρχει η απαραίτητη απόσταση για να μπορεί να τον κοιτάξει διαφορετικά.

Από ένα καλλιτεχνικό project σε διεθνές αξιοθέατο

Το μουσείο έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο γνωστά αξιοθέατα του Ζάγκρεμπ. Το 2011 τιμήθηκε με το Kenneth Hudson Award από το European Museum Forum για την καινοτόμο προσέγγισή του. Παράλληλα, οι εκθέσεις του έχουν ταξιδέψει σε πολλές πόλεις του κόσμου, ενώ νέες δωρεές συνεχίζουν να προστίθενται στη συλλογή. Έτσι, αντικείμενα που κάποτε αποτελούσαν απλώς προσωπικά ενθύμια μιας σχέσης που τελείωσε, βρίσκουν μια νέα θέση: δίπλα σε δεκάδες άλλες ιστορίες ανθρώπων που αγάπησαν, χώρισαν και αποφάσισαν να αφήσουν πίσω τους κάτι από αυτή την εμπειρία.