Η Ιαπωνία αποχαιρετά τα τελευταία της πάντα

Η αναχώρηση της Xiao Xiao και της Lei Lei αφήνει τη χώρα χωρίς γιγάντιο πάντα για πρώτη φορά από το 1972.

Επιμέλεια: Νικολέτα Τσορμπατζόγλου 

Χιλιάδες επισκέπτες περίμεναν έως και τρεισήμισι ώρες έξω από τον Ueno Zoo στο Τόκιο για να αποχαιρετήσουν τα δύο τελευταία γιγάντια πάντα της Ιαπωνίας, την Xiao Xiao και την Lei Lei, τα οποία επιστρέφουν στην Κίνα την Τρίτη.

Η αποχώρησή τους σηματοδοτεί ένα ιστορικό τέλος: για πρώτη φορά από το 1972, όταν Τόκιο και Πεκίνο ομαλοποίησαν τις διπλωματικές τους σχέσεις, η Ιαπωνία θα μείνει χωρίς γιγάντιο πάντα.

Δάκρυα και ουρές χιλιομέτρων

Περίπου 108.000 άνθρωποι συμμετείχαν σε ηλεκτρονική κλήρωση για να εξασφαλίσουν ένα από τα 4.400 διαθέσιμα εισιτήρια για μια τελευταία επίσκεψη στα αγαπημένα ζώα του ζωολογικού κήπου.

Πολλοί επισκέπτες έκλαιγαν μπροστά στο περίπτερο των πάντα. «Φέρνω τον γιο μου εδώ από τότε που ήταν μωρό. Ελπίζω να του μείνει ως μια όμορφη ανάμνηση», δήλωσε μια μητέρα στο BBC. Άλλοι μίλησαν για τη χαρά που ένιωσαν παρακολουθώντας τα δίδυμα να μεγαλώνουν από το 2021, όταν γεννήθηκαν από τη μητέρα τους Shin Shin και τον πατέρα τους Ri Ri. Από τα μέσα Δεκεμβρίου, η πρόσβαση στο κοινό περιορίστηκε σε περίπου 4.800 άτομα ημερησίως, αποκλειστικά με κράτηση, ώστε να ελεγχθεί η αυξημένη ζήτηση.

Η «διπλωματία των πάντα» και το κόστος

Η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας χρησιμοποιεί τα γιγάντια πάντα ως σύμβολα καλής θέλησης από το 1949. Ωστόσο, διατηρεί την πλήρη ιδιοκτησία όλων των ζώων που δανείζει σε ξένες χώρες, ακόμη και εκείνων που γεννιούνται στο εξωτερικό.

Οι συμφωνίες δανεισμού, που διέπονται από τη Σύμβαση της Ουάσιγκτον για το εμπόριο απειλούμενων ειδών, διαρκούν συνήθως δέκα χρόνια, με δυνατότητα παράτασης. Το ετήσιο κόστος για τη χώρα υποδοχής ανέρχεται περίπου σε 1 εκατομμύριο δολάρια ανά ζευγάρι. Από το 1972, περισσότερα από 30 πάντα έχουν φιλοξενηθεί σε ιαπωνικούς ζωολογικούς κήπους, προκαλώντας κάθε φορά ενθουσιασμό – και απογοήτευση όταν επιστρέφουν στην Κίνα.

Η Ταϊβάν στο επίκεντρο της έντασης

Η επιστροφή των πάντα συμπίπτει με μια περίοδο έντονης επιδείνωσης των σχέσεων μεταξύ Ιαπωνία και Κίνα. Η Ιαπωνίδα πρωθυπουργός Sanae Takaichi δήλωσε πρόσφατα ότι το Τόκιο θα μπορούσε να εμπλακεί στρατιωτικά σε περίπτωση κινεζικής επίθεσης στην Ταϊβάν, χαρακτηρίζοντας ένα τέτοιο ενδεχόμενο «υπαρξιακή απειλή» για τη χώρα της. Οι δηλώσεις προκάλεσαν οργισμένη αντίδραση από το Πεκίνο.

Έκτοτε, η Κίνα έχει περιορίσει τον τουρισμό προς την Ιαπωνία, έχει αναστείλει πολιτιστικές ανταλλαγές και έχει αυστηροποιήσει τους ελέγχους στις εξαγωγές προϊόντων που σχετίζονται με σπάνιες γαίες. Παρά τα αιτήματα της μητροπολιτικής κυβέρνησης του Τόκιο για νέα ζώα, οι κινεζικές αρχές έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν υπάρχουν σχέδια για νέο δανεισμό.

Σύμβολα φιλίας – δείκτες σχέσεων

Όπως επισημαίνουν ειδικοί στις σινοϊαπωνικές σχέσεις, τα πάντα λειτουργούν κυρίως ως σύμβολα φιλίας και λιγότερο ως μοχλοί πολιτικής επιρροής. Η παρουσία τους δεν βελτιώνει αυτόματα τις διμερείς σχέσεις – ούτε η επιστροφή τους τις διαλύει. Ωστόσο, αποτελούν ευαίσθητους δείκτες του κλίματος μεταξύ των δύο χωρών. Προς το παρόν, με τις δύο πλευρές να βρίσκονται σε ανοιχτή αντιπαράθεση για το μέλλον της Ταϊβάν, η «διπλωματία των πάντα» φαίνεται να παγώνει.

Ένα συναισθηματικό αντίο

Την ώρα που τα δίδυμα ετοιμάζονται να αναχωρήσουν από το αεροδρόμιο Ναρίτα για την επαρχία Σιτσουάν, όπου θα μπουν σε καραντίνα και θα μεταφερθούν σε κέντρο διατήρησης και έρευνας, οι Ιάπωνες θα αποχαιρετούν ένα κομμάτι της καθημερινότητάς τους. Στο περίπτερο του ζωολογικού κήπου, ένα πανό με τη Xiao Xiao να μασουλάει μπαμπού έγραφε απλά: «Thank you». Και για πρώτη φορά εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια, το Τόκιο θα ξυπνήσει χωρίς πάντα.

Τα τρία ζώδια που είναι πιθανό να αντιμετωπίσουν μικροατυχίες το Σαββατοκύριακο