Ποληιστορίες: Η Θεσσαλονίκη και οι ιστορίες της μέσα από τα πιο ψαγμένα podcasts που έχουμε ακούσει ποτέ
Εμπνεύστρια και δημιουργός η Κατερίνα Ζάχου, που μιλά στο TheOpinion για τις φοβερές ιστορίες της στο polistories.web.auth.gr.
Ευτυχία Βατάλη 
Είχε η Θεσσαλονίκη κατασκόπους; Και γιατί το πασίγνωστο ουζερί στην εσωτερική αυλή του Βοσπόριου μεγάρου στην Αριστοτέλους λεγόταν Λεπέν; Και ποια είναι αυτή η Γερμανίδα που μέσα στη Χούντα παρουσιάζει στη Θεσσαλονίκη ανατρεπτική γερμανική λογοτεχνία και εκδίδει και περιοδικό;
Ιστορίες μιας άλλης Θεσσαλονίκης ή καλύτερα ιστορίες μιας Θεσσαλονίκης που δεν είναι καθόλου μα καθόλου γνωστές στο ευρύ κοινό «ακούμε» στα podcasts που κάνει η Κατερίνα Ζάχου στις Ποληιστορίες της, μέσα από το site polistories.web.auth.gr
Η Κατερίνα Ζάχου είναι γέννημα θρέμμα Θεσσαλονικιά. Μια Θεσσαλονικιά που αγαπά την πόλη, που τη μελετά, που τη «φωτίζει» μέσα από τις ιστορίες που αφηγείται στα podcasts της. Τι κοινό έχουν όλες οι Ποληιστορίες της Κατερίνας Ζάχου; Είναι όλες τόσο ιστορικά τεκμηριωμένες και τόσο λεπτομερείς στην αφήγηση που καταφέρνουν να μας μεταφέρουν σε άλλη εποχή, στην εποχή που κάθε φορά διηγούνται.
Η σύλληψη της ιδέας, η συγγραφή αλλά και η εκφώνηση των ιστοριών ανήκει στην Κατερίνα Ζάχου που στην… κανονική της ζωή είναι επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Γερμανικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας του ΑΠΘ. Βέβαια στα podcasts της μετατρέπεται σε μια φοβερή αφηγήτρια, που με σταθερή φωνή και αδιαπραγμάτευτη ιστορική γνώση, μας οδηγεί σε μονοπάτια της ιστορίας της Θεσσαλονίκης που δεν γνωρίζαμε.
Στη συνέντευξή της στο TheOpinion η Κατερίνα Ζάχου εξηγεί πώς ο κορονοϊός τελικά… έδωσε ώθηση στη δημιουργικότητά της, πώς εμπλέκονται οι φοιτητές της σε όλο αυτό αλλά και ποια είναι τα επόμενα βήματα για τις Ποληιστορίες της.
Πώς γεννήθηκε η ιδέα για τις Ποληιστορίες, τα podcasts που τόσο αγαπήθηκαν;
«Οι Ποληιστορίες σαν podcast πρωτοβγήκαν στον αέρα του διαδικτύου πριν από 1,5 χρόνο. Δεν ξέρω πότε η ιδέα εκκολάφθηκε στο μυαλό μου, ωστόσο την εξέφρασα δυνατά την περίοδο του κορονοϊού και είναι, θα έλεγα, προϊόν του εγκλεισμού μας. Τότε ήμουν υπεύθυνη της θεατρικής ομάδας του Τμήματος Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας, κομμάτι φοβερά δημιουργικό, το οποίο σταμάτησε – όπως πολλά άλλα – την περίοδο του εκγλεισμού μας λόγω κορονοϊού.
Εκτός αυτού, όμως, ήμουν πάντα παιδί του ραδιοφώνου, από το πρωί έως το βράδυ άκουγα ραδιόφωνο, ακόμη κι όταν διάβαζα για πανελλήνιες.
Επίσης, είμαι γέννημα θρέμμα Θεσσαλονικιά, αγαπώ αυτή την πόλη, με απασχολεί. Στο παρελθόν οργάνωνα περιπάτους στην πόλη, υπό τη στέγη της ΧΑΝ και σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού και με τη βοήθεια ειδικών (αρχαιολόγων, αρχιτεκτόνων, ιστορικών κλπ) κάναμε ξεναγήσεις στα μνημεία της πόλης.
Όλα αυτά συντέλεσαν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο στη δημιουργία των podcasts».
Πώς θα συστήνατε εσείς στο κοινό αυτό που κάνετε;
«Θα πω αυτό που λέω και στην εισαγωγή στο κάθε ηχητικό: στις εκπομπές Ποληιστορίες αφηγούμαστε ιστορίες. Πολλές διαφορετικές ιστορίες, ιστορίες της πόλης, ιστορίες πολιτικές, ιστορίες πολύπλευρες, ιστορίες πολιτισμού και ιστορίες βαρβαρότητας, ιστορίες καθημερινές και ιστορίες σταθμούς. Ιστορίες, που μας ταξιδεύουν σε περίεργες, κρυφές και απροσδόκητες πλευρές της πόλης μας εκεί που η πόλη συνδιαλέγεται με την ιστορία των άλλων.
Ιστορίες που ψάχνουν σημεία κρυμμένα και σημεία επαφής, ιστορίες που ανασαλεύουν μνήμες. Στόχος είναι να ξαναβρούμε τα αληθινά μας παραμύθια γιατί μπορεί οι ιστορίες να μην αλλάζουν τον κόσμο αλλά ο κόσμος δεν μπορεί να αλλάξει χωρίς αυτές».
Σχεδόν σε όλα τα podcasts που έχετε ανεβάσει στις Ποληιστορίες διακρίνουμε πρόσωπα και ιστορίες με αναφορά στη Γερμανία.
«Μα η Γερμανία είναι το αντικείμενό μου, εδώ και χρόνια. Τελείωσα τη Γερμανική Σχολή, βρέθηκα στη Γερμανική Φιλολογία στο ΑΠΘ, μετά στη Γερμανία να σπουδάζω, γύρισα για διδακτορικό. Ασχολήθηκα πολύ με τη γερμανική φιλολογία, τον γερμανικό πολιτισμό.
Στα ερευνητικά μου ενδιαφέροντα ανήκει η Λογοτεχνία του 20ου και 21ου αιώνα, το θέατρο και η Παιδαγωγική του Θεάτρου καθώς και οι ελληνογερμανικές σχέσεις. Ασχολούμαι χρόνια με την πόλη της Θεσσαλονίκης, όσον αφορά την ιστορία της και τις διασταυρώσεις της με τις ιστορίες των Γερμανών, Αυστριακών και άλλων Φράγκων, αλλά και με τις δύσκολες ελληνοελληνικές σχέσεις.
Αναγνωρίζω ότι στην Ελλαδα υπάρχει μια άρνηση για τους Γερμανούς, κάτι που θεωρώ λογικό και ιστορικά αλλά και μετά την οικονομική κρίση. Προσπαθώ όμως να ασχολούμαι με Γερμανούς που κάτι έχουν να μου πουν, που κάτι έχουν να μας πουν στην Ελλάδα και στη Θεσσαλονίκη. Δηλαδή, καταπιάνομαι με θέματα γερμανικά, που άλλοτε είναι θετικά άλλοτε αρνητικά. Είναι όμως πάντα αληθινά. Δεν προσπαθώ σε καμιά περίπτωση να ωραιοποιήσω οτιδήποτε».
Πόσο χρόνο παίρνει μία ιδέα να μετατραπεί σε podcast;
«Δεν υπάρχει απάντηση σε αυτό. Μπορεί η ιδέα για ένα podcast να γεννηθεί, αλλά μετά να σκέφτομαι πώς θα τη δώσω, πώς θα στοιχειοθετηθεί ως θέμα κ.α
Η αλήθεια είναι όμως ότι πίσω από κάθε podcast κρύβεται πολύ διάβασμα, όχι διάβασμα της στιγμής, αλλά διάβασμα ετών κάτι που έρχεται από το παρελθόν. Είναι σαν την εγκυμοσύνη. Έχει προηγηθεί… σεξ εδώ και χρόνια, προκύπτει εγκυμοσύνη και μετά από μήνες γεννιέται το παιδί. Κάπως έτσι.
Υπάρχει π.χ. ένα podcast που αφορά τον Μπρεχτ και ήταν από τις αρχικές ιδέες με τις οποίες είπα ότι θα καταπιαστώ, αλλά ακόμη με παιδεύει γιατί δεν έχω βρει ακόμη τον τρόπο παρουσίασης».
Ξεχωριστό κομμάτι στις Ποληιστορίες είναι οι Ποληαφηγήσεις και βλέπουμε στο κομμάτι αυτό τη συμμετοχή των φοιτητών.
«Πράγματι είναι ένα κομμάτι που φιλοξενεί podcasts φοιτητριών και φοιτητών με πρωτότυπη μουσική και αφήγηση. Είναι θεματολογία που δουλεύουμε μαζί, δίνω εγώ την αρχική ιδέα, τα παιδιά τη δουλεύουν και την τεκμηριώνουν με τον δικό τους τρόπο.
Μάλιστα, με τις Ποληαφηγήσεις οι φοιτητές συμμετέχουν και σε φεστιβάλ με αντίστοιχη θεματική. Στο 11ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Χανίων στο Τμήμα Podcasts, είχαμε έξι διακρίσεις, ενώ φοιτήτριά μας μετείχε και στο Φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης».
Το podcast είναι ομαδική δουλειά;
«Η ομάδα που στηρίζει τις Ποληιστορίες είναι για μένα πολύτιμοι συνεργάτες.
Tη μετάφραση των podcasts στα γερμανικά κάνει η Michaela Prinzinger, την ηχητική επεξεργασία ο Μενέλαος Εξίογλου, με το μουσικό θέμα ασχολείται ο Νίκος Καπαντζάκης, ο σχεδιασμός οπτικής ταυτότητας έγινε από το Loopo Studio, τη διαχείριση παραγωγής έχει η Σταυρούλα Τσιάρα, τη διαχείριση ιστοσελίδας η Φωτεινή Πατεινάρη και η Ελευθερία Κασιμίδου.
Το project κέρδισε το καλοκαίρι του 2022 την υποστήριξη του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ του Γραφείου Θεσσαλονίκης και το 2023 έχει την υποστήριξη του Ελληνογερμανικού Ταμείου για το Μέλλον του Γενικού Προξενείου της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, έτσι χρηματοδοτήθηκαν και οι μεταφράσεις στα Γερμανικά. Και βέβαια έχει από την αρχή την αμέριστη στήριξη του Τμήματος Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΑΠΘ».
Ποια είναι τα επόμενα βήματα; Τι βλέπετε στο μέλλον για τις Ποληιστορίες;
«Στόχος μου είναι ένα βιβλίο. Πολλοί φίλοι και ακροατές ζητούν αυτές τις ιστορίες, αυτή την ιστορική έρευνα σε χαρτί και αυτό είναι κάτι που ήδη δουλεύω. Μεράκι μου, όμως, είναι το ραδιόφωνο. Θα ήθελα μια εκπομπή μαζί με τους φοιτητές μας στο ραδιόφωνο και αυτό είναι κάτι που μου έχει καρφωθεί στο μυαλό το τελευταίο διάστημα».
