Ο Πέτρος Μάλαμας, όταν ήταν μικρός, ήθελε να γίνει μαγνητόφωνο

Εν όψει της επερχόμενης ζωντανής του εμφάνισης αύριο Σάββατο στη Θεσσαλονίκη, ο αγαπημένος τραγουδοποιός και ερμηνευτής της νέας γενιάς, μας μιλά για τα τραγούδια, για τη σκηνή, για τη ζωή και τη δημιουργία.

Συνέντευξη: Ξανθίππη Κουτούφη

Για όσα τον οδήγησαν μέχρι εδώ

«Όταν ήμουνα στο δημοτικό, δηλαδή μπορεί να ήμουνα και β’ ή γ’ δημοτικού γράψαμε μία έκθεση με θέμα ‘Τι θέλεις να γίνεις όταν μεγαλώσεις’. Είχα γράψει ότι όταν μεγαλώσω θέλω να γίνω μαγνητόφωνο. ‘Να γίνω μαγνητόφωνο, να γράφω στο δάσος τα ζώα, τα πουλιά ‘. Από μικρός έπαιζα πολύ, μουρμούριζα, έκανα ήχους και έφτιαχνα όλο το ηχοτοπίο της φαντασίας μου. Όταν είσαι μικρός, δεν σκέφτεσαι με όρους ενηλίκου. Δηλαδή ‘όταν μεγαλώσω, θέλω να γίνω…’. Δεν ξέρω καν αν ξέρεις ότι θα μεγαλώσεις μια μέρα, δεν είσαι και σίγουρος. Κάνεις αυτό που κάνεις, αυτό που απολαμβάνεις με τα εργαλεία που έχεις. Εμένα με κάποιο τρόπο τα εργαλεία μου ήταν τέτοια από μικρός. Έβλεπα πράγματα, προσπαθούσα να τα μιμηθώ, άκουγα πράγματα, προσπαθούσα να τα μιμηθώ, φωνές, ήχους. Και μεγαλώνοντας κάπως βρίσκεις μια θέση σε αυτά. Ασχολείσαι με πράγματα τα οποία είναι κοντινά σου. Ψάχνεις να βρεις τον εαυτό σου ό,τι και να κάνεις στη ζωή, προσπαθείς να αγκαλιάσεις τον πυρήνα σου.

Το θέατρο δεν είχε περάσει ποτέ από το μυαλό μου. Μπήκα στο Τμήμα Θεάτρου με το μηχανογραφικό. Δεν το περίμενα, είναι η αλήθεια. Προσπαθούσα να φανταστώ τι θα μπορούσε να με ενδιαφέρει από αυτές τις σχολές που προφέρονταν. Η πρώτη μου επιλογή δεν ήταν το θέατρο. Η πρώτη μου επιλογή ήταν η ψυχιατρική, η φαρμακευτική. Αλλά… με έριξε η μοίρα στις τέχνες, όπως συνηθίζω να λέω αστειευόμενος.

Στο Τμήμα Θεάτρου διάβασα πολλά πράγματα, για τα οποία δεν είχα ιδέα. Ήμουν τελείως αμόρφωτος μέχρι εκεί. Επειδή το θέατρο καταγράφει την ανθρώπινη εμπειρία και επειδή υπάρχει χιλιάδες χρόνια  και συντροφεύει, καθρεπτίζει τις κοινωνίες, διαβάζοντας την ύλη της σχολής, κάπως μου αποκαλύφθηκε η ανθρώπινη ιστορία. 

Ό,τι κουβαλάς το βρίσκεις μπροστά σου. Οπότε, ό,τι και να ακολουθήσεις, με κάποιο τρόπο θα αντιμετωπίζεις τον εαυτό σου.

Η πρώτη επαφή με τη σκηνή, συνέβη στην εφηβεία κάπως. Άρχισα να μην κρατιέμαι. Πήγαινα σε συναυλίες και ήθελα οπωσδήποτε να ανέβω πάνω να τραγουδήσω. Πηδούσα πάνω στη σκηνή να πάρω το μικρόφωνο. Ευτυχώς δεν υπήρχαν κινητά, τηλέφωνα και ντοκουμέντα για να μας καταγράφουν σε τέτοιες… αμήχανες και αδέξιες στιγμές».

Για τους καλλιτέχνες και τις μουσικές που τον καθόρισαν

«Διαχρονικά έχουν υπάρξει πολλοί καλλιτέχνες με σημαντική επίδραση στη ζωή μου και όχι μόνο ως καλλιτέχνη. Πρωτίστως θα αναφέρω τον πατέρα μου, τον Σωκράτη τον Μάλαμα. Κάπως μεγαλώνω μαζί με τα τραγούδια του. Φαντάζομαι κάτι τέτοιο αισθάνονται όλοι οι άνθρωποι οι οποίοι για τους λόγους τους παίρνουν τον δρόμο των γονιών τους και, αν συμβεί, να συνεργαστούν κιόλας. Ακόμα κι αν είναι ηλεκτρολόγος ο πατέρας, πας να τον βοηθήσεις κάπου, βλέπεις πώς δουλεύει και πώς χειρίζεται τους πίνακες του ρεύματος και μαθαίνεις πράγματα για αυτόν που δεν θα τα ήξερες στο σπίτι ας πούμε. Έχω ακούσει και πάρα πολύ Χατζιδάκι σαν παιδί, αλλά και όσο μεγαλώνω ανακαλύπτω ξανά και ξανά τα τραγούδια του. Αγαπώ πολύ τα ρεμπέτικα τραγούδια. Έχω περάσει αρκετά χρόνια παίζοντας ρεμπέτικα».

Για τα τραγούδια

«Όταν εμφανίζομαι στη σκηνή, επιλέγω τραγούδια δικά μου και τραγούδια που τα αισθάνομαι σαν δικά μου. Τραγούδια που αγαπάω και τραγούδια των οποίων τα όρια ‘αραίωσαν’ με το πέρασμα του χρόνου… Ό,τι σε αγγίζει και ό, τι αγαπάς είναι και δικό σου. Πρωτίστως, άλλωστε, είσαι ακροατής και μετά, άμα ασχοληθείς με κάτι, μπορείς να το δοκιμάσεις. Αλλά έτσι και αλλιώς η φωνή είναι συνδεδεμένη με την ακοή, δηλαδή, όπως ακούμε, έτσι μαθαίνουμε να μιλάμε, έτσι μαθαίνουμε και να τραγουδάμε, ακούγοντας».

Για τη δημιουργία

«Το κάθε είδος δημιουργίας είναι μια έκθεση, όταν φτιάχνεις πράγματα εκτίθεσαι και οι μελωδίες εκθέτουν έναν εσωτερικό κόσμο ακόμα πιο άδηλο από τα λόγια. Δηλαδή οι ίδιες οι μελωδίες δείχνουν πράγματα που τα λόγια δεν μπορούν να περιγράψουν, ψυχικές διαθέσεις ας πούμε. Αλλά και τα λόγια τα ίδια και οι θεματολογίες και ο τρόπος έκφρασης σίγουρα αποκαλύπτουν ή εκθέτουν τον άνθρωπο με κάποιον τρόπο».

Για το παντοτινό αποτύπωμα της μουσικής

«Γράφεις ένα τραγούδι και μένει για πάντα. Ίσως ο τρόμος του θανάτου μας οδηγεί στο να φτιάξουμε πράγματα που μπορεί να μείνουν με κάποιοn τρόπο. Να κάνουμε παιδιά, να κάνουμε κτίρια να κάνουμε κάτι το οποίο μπορεί και μετά από εμάς να φέρει μια μαρτυρία ότι υπήρξαμε, ότι περάσαμε από εδώ. Οπότε μετά από αυτή τη συνειδητοποίηση της θνητότητας, με κάποιο τρόπο μου αρέσει το στούντιο, όπως αντίστοιχα και στην υποκριτική μου αρέσει η κάμερα, η κινηματογράφηση. Έχουμε ένα στιγμιότυπο, έναν άνθρωπο ο οποίος μετά από χρόνια δεν ζει, αλλά τον βλέπουμε που ανοιγοκλείνει τα μάτια του και που λέει κάτι. Αυτό μένει. Μπορεί να παίζει στο replay. Είναι σαν τα βιβλία. Μπορεί να ανατρέχει εκεί η ανθρωπότητα και να το μελετάει. 

Οπότε το θέατρο σε σχέση με το σινεμά είναι κάπως σαν τις live συναυλίες σε σχέση με τους δίσκους. Μπορείς να πας σε μια συναυλία και να ζήσεις πράγματα τα οποία δεν μπορείς να τα ζήσεις ακούγοντας έναν δίσκο, αλλά ένας δίσκος προσφέρεται για εμβάθυνση».

Για τη μαγεία στις πρόβες

«Οι ενορχηστρώσεις και τα όργανα διαμορφώνουν το live. Είναι σαν ρούχα. Δηλαδή δεν αλλάζει και τόσο το σώμα του ανθρώπου, αλλά φαίνεται αλλιώς αν φορέσει ένα κοστούμι, αν φορέσει σαγιονάρες και μαγιό. Φαίνεται αλλιώς, αλλά στην πραγματικότητα δεν αλλάζει. Παίζοντας τα τραγούδια με παραδοσιακά όργανα γίνονται λίγο πιο παραδοσιακά, με ηλεκτρικά όργανα φαίνονται λίγο πιο ηλεκτρικά. Αλλά αυτό είναι κάτι που προκύπτει από την ‘παρέα’. 

Τον τελευταίο χρόνο αρχίσαμε να βρισκόμαστε σε ένα στούντιο και να δοκιμάζουμε με μια τέτοια παρέα. Σε μια διαδρομή σαν αυτήν, σιγά σιγά ανακαλύπτεις ότι ο τρόπος που έπαιζες ένα τραγούδι δεν ταιριάζει. Δεν γίνεται να το παίξεις έτσι όπως το έπαιζες. Για παράδειγμα, μόλις μπαίνουν τα τύμπανα, ξαφνικά δεν υπάρχει ανάγκη από την κιθάρα να κρατάει τον ρόλο του ρυθμού. 

Εν ολίγοις, το κομμάτι των προβών είναι πάρα πολύ απολαυστικό. Το ταξίδι αυτό αποτυπώνεται στην ουσία και στα live. Εκεί που πιάνεις κάτι και δοκιμάζεις, αν έχεις συνηθίσει να το παίζεις μόνος σου, με το που μπαίνουν κάποια όργανα, βλέπεις ότι δεν χρειάζεται να παίξεις αυτή τη γραμμή, αυτή τη μελωδία ή αυτό το ρυθμικό. Ψάχνεις να βρεις μια άλλη χρήση, ψάχνεις να βρεις πώς μπορείς να συνεισφέρεις στο σύνολο. Το σώμα δεν αλλάζει. Αλλά προστίθενται στοιχεία και γίνεται κάτι άλλο».

Για το τι θα φέρει το καλλιτεχνικό του μέλλον

«Αυτός ο κόσμος είναι ούτως ή άλλως τελείως αμφίβολος. Αλλά σε κάθε περίπτωση, εμείς όλο και κάτι δοκιμάζουμε κάνοντας πρόβες. Φυσικά, δεν βρίσκουν όλα τον δρόμο τους. Εμείς δοκιμάζουμε, όμως. Καθόμαστε, δοκιμάζουμε τραγούδια, φτιάχνουμε μουσικές, λόγια, προσπαθούμε να τα συνταιριάξουμε. Λέμε μετά, ασ’το στο συρτάρι λίγο καιρό να δούμε αν θα επιβιώσει από αυτή τη μοναξιά».

Πληροφορίες

Ο Πέτρος Μάλαμας θα εμφανιστεί το Σάββατο, 27 Απριλίου, στο Rover Bar.

Στο μπάσο και στα πλήκτρα ο Νίκος Παπαϊωάννου, στο τρομπόνι και στα πλήκτρα ο Βασίλης Παναγιωτόπουλος, στα τύμπανα ο Γιάννης Ριζόπουλος.

Οι πόρτες ανοίγουν στις 20:00.

Έναρξη: 22:00

**Οι φωτογραφίες είναι της Λυδίας Βύρλα

*** Η Ξανθίππη Κουτούφη είναι μεταφράστρια, καθηγήτρια γαλλικής γλώσσας και ραδιοφωνική παραγωγός.