Μαρίνα Ασλάνογλου στο TheOpinion: «Είμαστε πολύ πρακτικές και δυνατές. Όταν μας δίνεται χώρος, βήμα και λόγος, μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα»
Η ηθοποιός, Μαρίνα Ασλάνογλου, μιλάει στο TheOpinion και στη Δέσποινα Δαϊλιάνη.
Τι μπορεί να συμβεί, αν μια μέρα οι γυναίκες αναλάβουν τη διακυβέρνηση της χώρας; Η αριστοφανική κωμωδία «Εκκλησιάζουσες | Γυναίκες στην Εξουσία» παρουσιάζεται σε ελεύθερη απόδοση και διασκευή Νεφέλης Μαϊστράλη και Θέμη Μουμουλίδη, ο οποίος υπογράφει και τη σκηνοθεσία.
Σε μια Αθήνα που βυθίζεται στην πολιτική παρακμή, οι γυναίκες αποφασίζουν να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους. Τζαζ ηχόχρωμα, στοιχεία τσίρκου, ατμόσφαιρα καμπαρέ, σατιρικός λόγος, αλλά και μια αγωνιώδης αναζήτηση ελπίδας μέσα στο αδιέξοδο της εποχής μας.
Η ηθοποιός, Μαρίνα Ασλάνογλου, επικεφαλής των γυναικών στις «Εκκλησιάζουσες» του Αριστοφάνη, μιλάει για την επαφή της με το έργο του σπουδαίου σατιρικού ποιητή της αρχαιότητας, υπό τις σκηνοθετικές οδηγίες του Θέμη Μουμουλίδη, και τη θερμή ανταπόκριση του κοινού.
Παράλληλα, τοποθετείται με παρρησία για τη γυναικεία ενδυνάμωση, τα κοινωνικά στερεότυπα, την ανατροφή των παιδιών, καθώς και την ανάγκη για έναν κόσμο στον οποίο επικρατούν ο σεβασμός και η αλληλεγγύη.

Κυρία Ασλάνογλου, καθώς βρίσκεστε εν εξελίξει της περιοδείας σας, θα ήθελα να μας μεταφέρετε το κλίμα που βιώνετε. Να μας κάνετε, με έναν τρόπο, συμμέτοχους σε αυτό το κύμα αγάπης που δέχεστε από το κοινό ανά την Ελλάδα.
Εισπράττουμε την αγάπη του κόσμου και αυτό είναι πάρα πολύ ωραίο. Η αποδοχή και η ανταπόκριση του κοινού είναι θερμή.
Κι όταν το κοινό ανταποκρίνεται και συμμετέχει, η ενέργειά μας επιστρέφει σε αυτό πολλαπλάσια. Έτσι λειτουργούμε οι ηθοποιοί, είναι αυτή η αόρατη μαγική γραμμή που μας ενώνει.
Βέβαια, μια περιοδεία έχει πάντα και τις δυσκολίες της. Πολλή κούραση, πολλά ταξίδια, πολλή ζέστη. Οι συνθήκες, πια, έχουν αλλάξει. Ο καιρός δεν είναι όπως παλιά. Σε αυτά, προσθέστε τα κοστούμια, την κίνηση, τα φώτα που πέφτουν πάνω μας, μαζί, φυσικά, με το άγχος που έχουμε επί σκηνής…
Από τους πιο δραματικούς ρόλους, που σας έχουμε συνηθίσει, περνάτε στην κωμωδία και συγκεκριμένα στον Αριστοφάνη. Βέβαια, πίσω από αυτό το πλαίσιο κρύβεται μια βαθιά κραυγή απόγνωσης για την κοινωνία που καταρρέει… Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που αναζητάτε σε έναν ρόλο για να συνδεθείτε μαζί του;
Πράγματι, δεν είχα καταπιαστεί με κάτι αντίστοιχο. Από γραφής, όμως, ο ρόλος της Πραξαγόρας δεν είναι κωμικός. Οι καταστάσεις την κάνουν να είναι κωμική ή αστεία. Η Πραξαγόρα είναι πιο εξαγγελτική, πιο επαναστάτρια. Θέλει να αλλάξει τον κόσμο.
Δεν ήταν εύκολο, για μένα, να προσεγγίσω εξαρχής ένα τέτοιο κείμενο. Μάλιστα, όταν ο κύριος Μουμουλίδης, ο σκηνοθέτης μας, μου πρότεινε τον ρόλο, δεν το πίστεψα. Ωστόσο, τον εμπιστεύτηκα απόλυτα, παρότι «ήταν έξω από τα χωράφια μου».
Δουλέψαμε πάρα πολύ. Η παράσταση συνδυάζει ταυτόχρονα χορό, τραγούδι και πρόζα, και όλα αυτά πρέπει να λειτουργούν πλήρως εναρμονισμένα. Είναι μια πολύ κουρδισμένη παράσταση και απαιτεί απόλυτη συγκέντρωση.
Επομένως, μετά από αυτήν την εμπειρία, είστε θετική κι ως προς αυτό το είδος;
Πάντα είμαι θετική! Κι η αλήθεια είναι ότι βαθιά μέσα μου, αν με ρωτάτε, θα ήθελα να κάνω κωμωδία.
Μου αρέσει η κωμωδία, την αγαπώ. Παρακολουθώ κωμωδίες. Είμαι ένας άνθρωπος που γελάει, έχει χιούμορ.
Απλώς, καλώς ή κακώς, στο δικό μας επάγγελμα υπάρχει αυτό που αποκαλούμε “typecast”. O κύριος Μουμουλίδης, όμως, το ανέτρεψε. Με είδε διαφορετικά και πραγματικά χάρηκα!
Φυσικά και είμαι ανοιχτή σε προκλήσεις και προτάσεις. Είναι πολύ δημιουργικό και δελεαστικό για έναν ηθοποιό να του προτείνουν κάτι που δεν έχει κάνει ξανά.

Καθώς μιλάμε περί ρόλων, με τη «Συγκάτοικο», από τη νέα θεατρική σεζόν πια, προς τα πού «γέρνει η ζυγαριά»;
Πρόκειται για μια επίσης γυναικεία υπόθεση, για ένα έργο που δεν έχει παιχτεί στην Ελλάδα.
Μια γυναίκα ζει μόνη στην Άιοβα και ψάχνει συγκάτοικο. Είναι μια γυναίκα πιο συντηρητική, η οποία δεν εκφράζεται πολύ εύκολα. Δεν έχει όνειρα, δεν έχει γνωρίσει τον εαυτό της.
Έρχεται, λοιπόν, μια άλλη γυναίκα-μυστήριο από το Μπρονξ —εγώ, δηλαδή— που κουβαλάει ένα παρελθόν… Η μία ανακαλύπτει τη ζωή της άλλης και αρχίζει μια πάρα πολύ όμορφη σχέση μεταξύ τους. Η μία απελευθερώνεται, η άλλη προσπαθεί να μαζευτεί.
Είμαι πολύ χαρούμενη που θα μοιραστώ τη σκηνή με τη Γωγώ Μπρέμπου, αλλά και που θα μας σκηνοθετήσει η Βίκυ Βολιώτη. Για την ακρίβεια, είναι η πρώτη φορά που θα με σκηνοθετήσει γυναίκα.
Παρατηρεί κανείς μια συνεχή θεατρική παρουσία…
Δεν έχω σταματήσει ποτέ το θέατρο, ενώ τηλεοπτικά απείχα δεκατέσσερα χρόνια. Πολύ μεγάλο διάστημα.
Δοκίμασα να κάνω παράλληλα τηλεόραση και θέατρο, και είναι εξουθενωτικό. Η κούραση είναι αφόρητη, δεν σε βλέπει το σπίτι σου όταν έχεις δέκα ώρες γύρισμα και μετά παράσταση. Είμαι, όμως, κι ένας άνθρωπος που θέλει να έχει προσωπική και κοινωνική ζωή.
Απορρίπτετε ρόλους, επειδή συγκρούονται με τις προσωπικές αξίες σας;
Έχω απορρίψει δουλειές, επειδή δεν με κάλυπτε το έργο. Από την ανάγνωση και μόνο μπορώ να με δω ή όχι μέσα σε αυτό.
Στα έργα που επιλέγω, θέλω να υπάρχει πάντα κάτι ουσιαστικό, είτε πρόκειται για κάτι βαθιά συναισθηματικό είτε για ένα έργο που περνά κάποιο μήνυμα είτε για κάτι που μπορεί να συνταράξει τον άλλον.
Είναι μέσα στο πρόγραμμα να αρνείσαι δουλειές, αλλά ποτέ με κακή πρόθεση. Έχει να κάνει με το πώς λειτουργεί το ένστικτό μου.
Σχεδόν δυόμισι χιλιάδες χρόνια μετά, η συζήτηση για τη συμμετοχή των γυναικών σε νευραλγικά πόστα παραμένει ανοιχτή. Κρίνουμε διαφορετικά μια γυναίκα που ασκεί την εξουσία σε σχέση με έναν άντρα; Τι πιστεύετε;
Πιστεύω ότι γενικότερα οι γυναίκες κρίνονται περισσότερο από όσο θα έπρεπε σε σχέση με τους άντρες. Σε επαγγελματικό ή κοινωνικό πλαίσιο, έπρεπε πάντα να κάνουν τεράστια προσπάθεια για να αποδείξουν ότι είναι ικανές.
Αυτό δεν μπορώ να πω ότι το έχουμε κατακτήσει εκατό τοις εκατό. Έχουμε πολύ δρόμο ακόμη. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι είμαστε πολύ πρακτικές και δυνατές. Όταν μας δίνεται χώρος, βήμα και λόγος, μπορούμε να κάνουμε πολλά πράγματα.
Οι «Εκκλησιάζουσες» γράφτηκαν σε μια Αθήνα πολιτικά κουρασμένη. Ο κόσμος είχε χάσει την πίστη του στους πολιτικούς, στους θεσμούς, στη δημοκρατία. Ουσιαστικά, ο Αριστοφάνης χρησιμοποιεί τις γυναίκες για να σατιρίσει την αποτυχία των αντρών να κυβερνήσουν σωστά την πόλη.
Η Πραξαγόρα οργανώνει τις γυναίκες της Αθήνας, με σκοπό να μεταμφιεστούν σε άντρες, να μπουν κρυφά στην Εκκλησία του Δήμου, να πάρουν την εξουσία στα χέρια τους και να ψηφίσουν τις αρχές της κοινοκτημοσύνης. Προτείνει ριζοσπαστικά συστήματα, ακόμα και ο έρωτας να μοιράζεται, να είναι ελεύθερος. Εκεί αρχίζει η ειρωνεία του έργου.
Είναι χαρισματική, στρατηγική, έχει ένα πολιτικό μυαλό. Συμβολίζει την ανάγκη της αλλαγής, τη γυναικεία φωνή που ήταν αποκλεισμένη. Είναι ιδεαλίστρια και αυτό είναι συγκινητικό, γιατί πιστεύει ότι πραγματικά έχει βρει τη λύση για να αλλάξει τα πράγματα.
Ο Αριστοφάνης δεν έγραψε ένα φεμινιστικό έργο με τη σημερινή έννοια, ούτε «αγιοποιεί» τις γυναίκες. Δεν υπάρχει τέλειο πολιτικό σύστημα. Ακόμα και οι γυναίκες, έχοντας την εξουσία στα χέρια τους, μπορούν να αναπαράγουν την ίδια κατάσταση. Μιλάμε για μια ουτοπία, και επικεντρωνόμαστε σε αυτό στην παράσταση.

Κι όταν η εξουσία εφαρμόζεται απόλυτα, μπορεί να γίνει ανελεύθερη. Η εξουσία, κυρία Ασλάνογλου, αλλάζει τους ανθρώπους ή απλώς αποκαλύπτει αυτό που ήδη είναι;
Η εξουσία πάντα αλλοιώνει τον άνθρωπο. Νομίζω, όμως, ότι αν υπάρχει μέσα σου έστω και ένα στοιχείο που μπορεί να θρέψει η εξουσία, τότε, όταν την αναλάβεις, αυτό ενισχύεται περισσότερο.
Ο Αριστοφάνης δεν έγραψε ένα φεμινιστικό έργο. «Πειράζει», όμως, αν εμείς οι γυναίκες το χρησιμοποιούμε ενίοτε με μια τέτοια χροιά;
Γιατί να πειράζει; Οι γυναίκες έχουμε αρχίσει να κατακτάμε περισσότερα πράγματα. Αλλάζουν οι καιροί και οι καταστάσεις.
Το ζήτημα είναι να προοδεύεις και να οραματίζεσαι έναν όμορφο κόσμο για όλους τους ανθρώπους! Γιατί μεγαλώνουμε και παιδιά…
Μεγαλώνω ένα αγόρι οκτώ χρόνων, και κάνω πολύ μεγάλη δουλειά και προσπάθεια για να του αφαιρέσω όλα τα στερεότυπα που μας είχαν «ποτίσει» —τουλάχιστον στη δική μου και σε παλαιότερες γενιές— για το πώς πρέπει να είναι μια γυναίκα και ένας άντρας, ένα κορίτσι ή ένα αγόρι.
Γιατί να μη γνωρίζει ένας άντρας πώς να πλένει και πώς να μαγειρεύει; Είναι βασικές αρχές για να επιβιώσεις μέσα σε ένα σπίτι. Νομίζω ότι κι εμείς, ως μαμάδες, οφείλουμε να μάθουμε στα αγόρια μας να συμπεριφέρονται κατ’ αυτόν τον τρόπο απέναντι στις γυναίκες, αλλά και στον ίδιο τους τον εαυτό.
Αυτός ο όμορφος κόσμος, που αναφέρατε, πώς δομείται βάσει των δικών σας ιδανικών;
Μπορεί να γίνει μια πολύ μεγάλη συζήτηση πάνω σε αυτό. Το ζήτημα είναι να υπάρχει σεβασμός απέναντι στον άνθρωπο.
Με όλα αυτά που βλέπω, έχω σταματήσει να διαβάζω τα νέα και να ακούω ειδήσεις. Ήμουν ένας άνθρωπος που πάντα παρακολουθούσε τις εξελίξεις, αυτό το έμαθα από τον πατέρα μου. Πια, δεν θέλω να ενημερώνομαι, γιατί ακούω μόνο δυσάρεστα· γυναικοκτονίες, παιδοκτονίες, αρρώστιες…
Δεν είναι ότι θα προστατευτώ, μπαίνοντας στο «κλουβάκι» μου, αλλά κουράστηκα! Τα νέα δεν είναι μόνο άσχημα. Υπάρχουν ευχάριστα νέα, πράγματα και καινοτομίες παγκοσμίως που είτε δεν αναφέρονται είτε «περνούν στα ψιλά»…
Ένας καλύτερος κόσμος είναι να μην υπάρχουν πόλεμοι. Να μη βλέπεις παιδιά να πεινάνε, να κλαίνε και να σκοτώνονται. Να μη σκοτώνονται γυναίκες, άνθρωποι!
Αυτός, λοιπόν, θα ήταν ένας καλύτερος κόσμος. Επί της ουσίας, όμως, τι γίνεται; Υφίσταται μια γυναικοκτονία, ανθρωποκτονία, και οι νόμοι παραμένουν ίδιοι. Γιατί δεν αλλάζουν; Τι περιμένουμε, δηλαδή; Πόσες να φτάσουμε να μετράμε;
Το θέμα δεν είναι να μένουμε στα λόγια, να γίνονται και πράξεις. Αλλά «ένα χελιδόνι δεν φέρνει την άνοιξη»…
Όταν, λοιπόν, έρχεστε στην πόλη μας και οι συνθήκες το επιτρέπουν, τι απολαμβάνετε;
Τη Θεσσαλονίκη την αγαπώ πάρα πολύ. Πραγματικά, θα μπορούσα να ζήσω! Έμεινα οκτώ μήνες, όταν ήμουν στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος με «Το Μεγάλο μας Τσίρκο». Έρχομαι, όμως, συχνά και με άλλες παραστάσεις.
Είναι μία πόλη που θέλω να τη γευτώ, από την ώρα που θα ξυπνήσω μέχρι αργά το βράδυ που θα κοιμηθώ. Μου αρέσει η παραλία, να περπατάω ή να πίνω έναν ωραίο καφέ μπροστά από τον Θερμαϊκό.
Μου αρέσει το φαγητό, τα μαγαζιά —έχετε τρομερή αισθητική— η νυχτερινή ζωή, ο κόσμος. Βλέπω παντού την ομορφιά!

Πληροφορίες
Αριστοφάνη «Εκκλησιάζουσες | Γυναίκες στην Εξουσία»
Θέατρο Δάσους, Θεσσαλονίκη
Πέμπτη 23 Ιουλίου & ώρα 21:30
Ηλεκτρονική προπώληση εισιτηρίων (περιοδείας): more.com
Ταυτότητα παράστασης
Σκηνοθεσία: Θέμης Μουμουλίδης
Απόδοση – Διασκευή: Νεφέλη Μαϊστράλη, Θέμης Μουμουλίδης
Μουσική: Θοδωρής Οικονόμου
Κινησιολογική επεξεργασία: Πατρίσια Απέργη
Κοστούμια: Βάνα Γιαννούλα
Φωτισμοί: Νίκος Σωτηρόπουλος
Βοηθός σκηνοθέτη: Νεφέλη Παπαναστασοπούλου
Βοηθός μουσικού: Γιάννης Λουπάκης
Βοηθός κινησιολόγου: Ελευθερία Αγαπάκη
Επικοινωνία: Ειρήνη Λαγουρού
Φωτογραφίες: Ελίνα Γιουνανλή
Παραγωγή: ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Αγρινίου – 5η Εποχή Τέχνης
Ερμηνεύουν
Χρήστος Χατζηπαναγιώτης
Μαρίνα Ασλάνογλου
Κωνσταντίνος Ασπιώτης
Ίντρα Κέιν
Φοίβος Ριμένας
Δήμητρα Βήττα
Μαρία Κυρώζη
Διονυσία Μπαλαμώτη
Ερωφίλη Παναγιωταρέα
Αναστασία Τζελέπη