Στον τάκο: Χεσμπολάχ 2 – Ιστορίες από τον πόλεμο μέρος 11ο ή όσα δεν πρόλαβα να πω στο «ζωντανό» μου

• Θα πρέπει να ζήσει κανείς εδώ, στο Λίβανο, για να αντιληφθεί γιατί δεν υποχωρεί η Χεσμπολάχ.
• Η οργάνωση των μουσουλμάνων Σιιτών του Λιβάνου είναι τόσο δυνατή όσο και ένα κανονικό κράτος.
• Μια οργάνωση που είναι ταυτόχρονα πολιτικό κόμμα, μη κυβερνητική οργάνωση, προμηθευτικός συνεταιρισμός, φιλανθρωπική οργάνωση, προνοιακό ίδρυμα αλλά και παραστρατιωτική ένοπλη ομάδα

Θα πρέπει να ζήσει κανείς εδώ στον Λίβανο και να περιηγηθεί για πολλές ημέρες στις φτωχογειτονιές της Χεσμπολάχ, να συναναστραφεί με μέλη της Οργάνωσης και με απλούς Σιίττες μουσουλμάνους, αλλά και να διαπιστώσει την οργάνωση, την πολυεπίπεδη λειτουργία και τα διαφορετικά πρόσωπα που έχει η Χεσμπολάχ για να αντιληφθεί τους λόγους για τους οποίους αυτή η οργάνωση παραμένει όχι μόνο σε λειτουργία, αλλά ισχυρή.

Μπορεί, εδώ και τουλάχιστον 2,5 χρόνια, από τα τέλη του 2024, η Χεσμπολάχ να βρίσκεται συνεχώς στο στόχαστρο των ισραηλινών βομβαρδισμών. Μπορεί να υπέστη αυτό το απίστευτο κάζο με τους βομβητές και τους ασυρμάτους  που έστειλαν στο νοσοκομείο εκατοντάδες στελέχη της. Μπορεί τα κρησφύγετα να βομβαρδίζονται ανηλεώς και οι μαχητές της οργάνωσης να διώκονται, ωστόσο η Χεσμπολάχ παραμένει δυνατή και αξιόμαχη.

Μόνο αν ζήσει κάποιος για αρκετό χρονικό διάστημα στο Λίβανο θα αντιληφθεί πώς αυτό είναι δυνατό. Η Χεσμπολάχ λοιπόν δεν είναι μία απλή οργάνωση, όπως την ονομάζουν οι πολλές χώρες της Δύσης. Δεν είναι απλώς μια πολιτική έκφραση των Σιιτών μουσουλμάνων. Είναι ένα πολυεπίπεδο σύστημα οργάνωσης και διοίκησης με χιλιάδες υπαλλήλους, πιστούς ακολούθους, αλλά και εργαζόμενους, όπως και στελέχη που κάνουν αυτή την πορεία δυνατή.

Η Χεσμπολάχ γεννήθηκε μέσα στα προσφυγικά στρατόπεδα Σάμπρα και Σατίλα την εποχή του εμφυλίου πολέμου στη δεκαετία του 80 στις νότιες συνοικίες της Βηρυτού. Συγκρούστηκε πολλές φορές άλλοτε με οργανώσεις Σιιτών μουσουλμάνων, άλλοτε με παραστρατιωτικές οργανώσεις και συμμορίες χριστιανών (γιατί υπήρχαν και τέτοιες στη δεκαετία του 80). Η οργάνωση, όπως όλοι παραδέχονται, σήμερα απασχολεί χιλιάδες άτομα,  έχει κανονικούς υπαλλήλους, πληρώνει τα ενοίκια των σπιτιών των οικογενειών αγωνιστών της που σκοτώθηκαν, δίνει οικονομικά βοηθήματα σε χιλιάδες ανθρώπους οι οποίοι έχουν χάσει τις δουλειές τους, τα σπίτια τους στον πόλεμο, μισθοδοτεί χιλιάδες άτομα που αποτελούν τα μάτια και τα αυτιά της σε κάθε γωνιά του Λιβάνου, σε κάθε γωνιά της Βηρυτού.

Τους βλέπει κανείς με τα χαρακτηριστικά τατουάζ στο λαιμό, αδύνατους και νευρικούς, να βρίσκονται παντού. Με το που θα σε αντιληφθούν, θα έρθουν κατευθείαν επάνω σου και με ύφος αλλά και συμπεριφορά αστυνομικού οργάνου θα σου κάνουν έναν κανονικό έλεγχο ταυτότητας  αλλά και δημοσιογραφικής ιδιότητας. Οι άντρες της Χεσμπολάχ βρίσκονται σε κάθε γωνιά αυτής της χώρας για να ελέγχουν, να επιβλέπουν, να ενημερώνουν, αλλά και να προλαμβάνουν κάθε εχθρική ενέργεια.

Συζητώντας μ αυτούς τους ανθρώπους αντιλαμβάνεσαι μεσα σε μία ολιγόλεπτη απλοϊκή συζήτηση όλο το Μεσανατολικό πρόβλημα που ταλανίζει την ανθρωπότητα εδώ και πολλές δεκαετίες. Δεν αναγνωρίζουν στο Ισραήλ το δικαίωμα ύπαρξης. Θεωρούν σκοπό της ζωής τους να το πολεμούν με όλες τους τις δυνάμεις. Ακόμη και ο θάνατος για ένα τόσο… ιερό σκοπό θεωρείται νίκη! Είναι φανατισμένοι σε ακραίο βαθμό θεωρώντας ότι έχουν όλο το δίκιο του κόσμου με το μέρος τους, άρα δεν πρόκειται ποτέ να υποχωρήσουν. Μπροστά στη δική τους αλήθεια και δίκιο θυσιαζουν το μέλλον τους αλλά και κάθε παραδεκτή σε άλλα μέρη του πλανήτη αξία. Άρα διέξοδος προς την ειρήνη μεσα σ αυτές τις συνθήκες δε νοείται…

Για να το πετύχει αυτό η Χεσμπολάχ προχώρησε σε ένα πολύ ιδιαίτερο σύστημα οργάνωσης εδώ και περίπου 20 χρόνια. Συνάδελφοι δημοσιογράφοι,  αναλυτές, αλλά και πολιτικοί μάς λένε εδώ στον Λίβανο ότι από τη στιγμή που η Χεσμπολάχ τα τελευταία 20 χρόνια κατόρθωσε να οργανωθεί με αυτόν τον τρόπο, σήμερα δεν υπάρχει περίπτωση να αντιμετωπιστεί. Κανείς δεν μπορεί να τη διαλύσει, κανείς δεν μπορεί να την αφοπλίσει, γιατί απλούστατα το πυκνό δίκτυο των μελών της είναι αδιαπέραστο.

Άλλωστε δεν είναι λίγοι εκείνοι που φοβούνται ότι εάν θα προταχθεί έναντι της Χεσμπολάχ μία δυναμική τακτική, τότε σίγουρα θα έχουμε έναν νέον εμφύλιο πόλεμο στον Λίβανο σαν και αυτούς που δυστυχώς πολλές φορές βίωσε αυτή η μαρτυρική χώρα.

Η Χεσμπολάχ λοιπόν διαθέτει σήμερα πολλές εταιρίες: ιδιωτικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τράπεζες, εταιρία κινητής τηλεφωνίας, τηλεοπτικά δίκτυα, ιστοσελίδες (για να προωθεί την προβολή των θέσεών της), εμπορικά καταστήματα, νοσοκομεία, προνοιακά ιδρύματα όπως γηροκομεία, σταθμούς πρώτων βοηθειών, ιατρικά κέντρα, κέντρα υγείας σε πολλά χωριά, πυροσβεστικό σώμα αλλά και ένα δικό της σώμα διασωστών αντίστοιχο με το δικό μας ΕΚΑΒ.

Η Χεσμπολάχα ήταν η οργάνωση η οποία ανέλαβε να κάνει business με το Ιράν σε όλη τη Μέση Ανατολή, κάτι που της εξασφάλισε χιλιάδες εκατομμύρια δολάρια τα τελευταία χρόνια. Με το δίκτυοτων πρατηρίων καυσίμων Αλ Αμάνα, τα οποία πρόσφατα βρέθηκαν στο στόχαστρο της Ισραηλινής Αεροπορίας, η Χεσμπολάχ ανέλαβε να διανείμει το ιρανικό πετρέλαιο σε όλον τον Λίβανο, αποκομίζοντας σοβαρά κέρδη. Γενικότερα έστησε πολλές δουλειές: από κατασκευή δρόμων, γεφυρών, δημοσίων κτηρίων, αλλά και κατοικιών μέχρι εμπορικά καταστήματα, εταιρίες παροχής υπηρεσιών και κυρίως δομές παροχής πρόνοιας. Διαθέτει τα δικά της γηροκομεία, ενώ το νοσοκομείο το οποίο λειτουργεί στις νότιες συνοικίες της Βηρυτού θεωρείται ένα από τα καλύτερα της Μέσης Ανατολής, η δε καρδιοχειρουργική μονάδα του θεωρείται από τις καλύτερες του πλανήτη.

Η Χεσμπολάχ τα προηγούμενα χρόνια κατόρθωσε με όλο αυτό το δίκτυο των δραστηριοτήτων της να είναι σταθερά στο πλευρό του δοκιμαζόμενου Σιίτη μουσουλμάνου απέναντι σε ένα κράτος που δεν διέθετε ποτέ σταθερές κυβερνήσεις και κατηγορήθηκε πολλές φορές για διαφθορά, νεποτισμό και διακρίσεις, η Χεσμπολάχ ήταν αυτή η οποία αποτελούσε την «αγκαλιά» για τους κατατρεγμένους του Νότου, που στη διάρκεια των πολέμων αναγκάστηκαν πολλές φορές να αφήσουν τις εστίες τους και να γίνουν πρόσφυγες μέσα στην ίδια τους τη χώρα.

Η Χεσμπολάχ, και όχι κάποιο κρατικό ίδρυμα, ήταν αυτή που τους έδωσε στέγη, που τους πλήρωνε το ενοίκιο, που έδινε ένα πιάτο φαγητό στα λαϊκά συσσίτια. Τους εξασφάλισε έστω και κάποια υποτυπώδη εργασία για την κάλυψη των εξόδων τους. Σε αυτή προσέτρεχαν εκατομμύρια Σιίτες μουσουλμάνοι σε κάθε τους ανάγκη και η οργάνωση φυσικά, έχοντας όλα αυτά τα μέσα, μπορούσε εύκολα να στρατολογεί μέλη όχι μόνο για τις ειρηνικές της δραστηριότητες, αλλά και για να διατηρεί αξιόμαχο ένα παραστρατιωτικό τμήμα, καλά εξοπλισμένο, το οποίο εκπαιδεύεται διαρκώς τα τελευταία 20 χρόνια για τις μεγάλες μάχες που ονειρεύεται κατά του Ισραήλ.

Η οργάνωση παίρνει σταθερά μέσω Συρίας τα όπλα του Ιράν για να τα χρησιμοποιεί εναντίον του Ισραήλ αλλά και για να τα αποθηκεύει για μελλοντική χρήση. Οι δρόμοι λαθρεμπορίας των οπλικών συστημάτων ήταν επί Άσαντ εξαιρετικά εύκολη. Το Ιράν μεσω Ιράκ και Συρίας, έχοντας φιλικές στρατιωτικές και παραστρατιωτικές ομάδες στις χώρες αυτές, κατόρθωνε και έστελνε εύκολα μεγάλες ποσότητες οπλισμού, ρουκέτες, όλμους, drones, αντιαρματικές οβίδες και ό,τι χρειάζεται ένας ανταρτοπόλεμος, στους άντρες της Χεσμπολάχ, από τους οποίους δεν έλειπε απολύτως τίποτα.

Άλλωστε ο Άσαντ όσο κυβερνούσε τη Συρία ήταν στενός σύμμαχος τόσο του Ιράν όσο και της Χεσμπολάχ, άρα ήταν ένας άνθρωπος ο οποίος χρηματοδοτούσε σταθερά τη Χεσμπολάχ γιατί ουκ ολίγες φορές τη χρειάστηκε για κάποιες «βρώμικες» δουλειές, στο εσωτερικό της δικής του χώρας. Δεν είναι λίγες οι φορές που η Χεσμπολάχ εισέβαλε στη Συρία για να βοηθήσει τα στρατεύματα του Άσαντ, να κατακτήσει ολόκληρες περιοχές, να συμμετάσχει κανονικά στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας, κάτι το οποίο έδωσε στους μαχητές της τεράστια πολεμική εμπειρία.

Τώρα εξακολουθεί και παίρνει οπλισμό από το Ιράν, παρά το γεγονός ότι ο νέος ηγέτης της Συρίας Αλ Γκολάνι έχει δηλώσει ότι μένει μακριά από τέτοιου είδους λαθρεμπόριο. Ωστόσο, στο χάος της Συρίας πάντοτε θα βρεθούν άνθρωποι οι οποίοι με το κατάλληλο αντίτιμο θα κάνουν γρήγορα και πρόθυμα το λαθρεμπόριο. Έτσι λοιπόν η Χεσμπολάχ παραμένει μια αξιόμαχη παραστρατιωτική οργάνωση, χάρη στη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε για το στήσιμό της σε κάθε επίπεδο όλα τα προηγούμενα χρόνια.

Έτσι, με όλες αυτές τις ενέργειες, η Χεσμπολάχ σήμερα έχει τα χαρακτηριστικά οργάνωσης ενός κράτους. Το πρόσωπό της αλλά και η αποτελεσματικότητά της θυμίζουν μία κρατική μηχανή. Γιατί μόνο ένα κράτος και η Χεσμπολάχ μπορούν και διατηρούν, χρηματοδοτούν, εξοπλίζουν, στελεχώνουν ταυτόχρονα, όχι μόνο αντάρτικες ομάδες, αλλά και νοσοκομεία, γηροκομεία, κέντρα υγείας, εταιρίες τηλεπικοινωνιών, εταιρίες ενέργειας, κατασκευαστικές εταιρίες, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και βέβαια χιλιάδες πιστούς, φανατικούς θα έλεγα, υποστηρικτές.

Λιβανέζος συνάδελφος τον οποίο εκτιμώ βαθύτατα για τις γνώσεις, τις εμπειρίες του, αλλά και την ικανότητα ανάγνωσης των εξελίξεων που διαθέτει μου έλεγε χαρακτηριστικά ότι σήμερα αν η Χεσμπολάχ θέλει, μπορεί να διαλύσει το λιβανέζικο κράτος μέσα σε μία μέρα.

Είναι εξαιρετικά εύκολο για την οργάνωση να ελέγξει τον στρατό και την αστυνομία, να περιορίσει αν το επιθυμεί τη λειτουργία των υπόλοιπων κομμάτων και να αναδειχθεί σε δύναμη ελέγχου της εξουσίας. Αυτό το γνωρίζουν οι πάντες εδώ στον Λίβανο, γι αυτό και κρατούν μόνο στο λεκτικό επίπεδο την καταδίκη για τις ενέργειες της Χεσμπολάχ. Είναι χαρακτηριστικό ότι τόσο ο πρόεδρος της χώρας, όσο και ο πρωθυπουργός και πολλά στελέχη μιλούν για μια οργάνωση που είναι εκτός νόμου, καταδικάζουν με σκληρά λόγια τις ενέργειές της, ωστόσο δεν θέλουν ή δεν μπορούν να πάρουν σοβαρά αστυνομικά και στρατιωτικά μέσα που θα περιόριζαν δραστικά τη δραστηριότητά της.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο όχι μόνο η Χεσμπολάχ παραμένει αξιόμαχη και ισχυρή, αλλά και ο Λίβανος παραμένει διχασμένος εντός μιας ακόμη πολεμικής σύρραξης και διχασμένος όσον αφορά τον πληθυσμό του.