Το δημόσιο κτήριο στη Θεσσαλονίκη που «κρύβει» στο ημιυπόγειο 30 τάφους (ΦΩΤΟ)

Βρίσκεται στην «καρδιά» της Θεσσαλονίκης, στην οδό Αγγελάκη και παρά το γεγονός ότι το επισκέπτονται καθημερινά δεκάδες άτομα, λίγοι γνωρίζουν ότι στο ημιυπόγειό του «κρύβει» τεκμήρια της μακραίωνης ιστορίας της πόλης.

Είναι το κτήριο όπου στεγάζεται το Κέντρο Υγείας (πρώην ΠΕΔΥ ή ΙΚΑ) στην Αγγελάκη, στον αριθμό 37, που στο ημιυπόγειό του βλέπει κανείς τμήμα του ανατολικού νεκροταφείου, της ανατολικής νεκρόπολης της Θεσσαλονίκης.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με πληροφορίες από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης συνολικά 30 τάφοι αυτής της ανατολικής νεκρόπολης αποκαλύφθηκαν το 1992 στο οικόπεδο ιδιοκτησίας του τότε ΙΚΑ, όπου και το σημερινό κτήριο του Κέντρου Υγείας.

Μάλιστα, αν πλησιάσει κανείς στη μεγάλη τζαμαρία του, επί της Αγγελάκη θα μπορέσει να δει τμήμα αυτών των καταλοίπων, που διατηρούνται στον ημιυπόγειο χώρο του.

Όπως επισημαίνουν από την Εφορεία, οι περισσότεροι από αυτούς τους τα΄φους χρονολογούνται στη ρωμαϊκή περίοδο, ενώ ένας από αυτούς ανήκει με βεβαιότητα στην ελληνιστική εποχή.

Δεκαέξι τάφοι ήταν κιβωτιόσχημοι, πλινθόκτιστοι, με τα εσωτερικά τοιχώματα μερικών επενδεδυμένα με ορθομαρμάρωση. Οι υπόλοιπες ταφές ήταν τοποθετημένες σε λακκοειδείς ή κεραμοσκεπείς τάφους και μία παιδική ταφή σε αμφορέα (εγχυτρισμός).

Μάλιστα ένας από τους δύο κτιστούς τάφους-θήκες του οικοπέδου ήταν εξωτερικά επιχρισμένος με κονίαμα και είχε πήλινο αγωγό που οδηγούσε προς το εσωτερικό του, για τη ροή των χοών ως προσφορά προς τον νεκρό.

Οι ταφές ήταν λιτά κτερισμένες ή ακτέριστες. Διακρίνονται, ωστόσο, τα ειδώλια γυναικείων μορφών που είχαν τοποθετηθεί στην ελληνιστική ταφή.

Όπως διαβάζουμε σε κείμενο της Μαρίας Τσιμπίδου-Αυλωνίτη στο Θεσσαλονικέων Πόλις, σε αντίθεση με το δυτικό νεκροταφείο, «διαθέτουμε πολλά περισσότερα ανασκαφικά στοιχεία για το ανατολικό νεκροταφείο, που φαίνεται να ήταν περισσότερο οργανωμένο και ιδιαίτερα εκτεταμένο ήδη από την ελληνιστική εποχή, αφού συστάδες τάφων έχουν κατά καιρούς αποκαλυφθεί από την περιοχή της Καμάρας, της οδού Κ. Μελενίκου και της πλατείας Σιντριβανίου, σε όλη την ευρύτερη έκταση της Πανεπιστημιούπολης και της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης έως τις εγκαταστάσεις του Γ’ Σώματος Στρατού και σποραδικά ακόμη ανατολικότερα».

Οι λακκοειδείς τάφοι (απλοί ορθογώνιοι λάκκοι ανοιγμένοι στο έδαφος), που εντοπίστηκαν και στο συγκεκριμένο οικόπεδο της Αγγελάκη, ήταν προφανώς η οικονομικότερη μορφή ενταφιασμού, όπως εξηγεί η κα Τσιμπίδου.

Οι υπόλοιποι κιβωτιόσχημοι τάφοι που εντοπίστηκαν αποτελούν μια πιο επιμελημένη κατηγορία ενταφιασμού.