Το «άγνωστο» Πολυτεχνείο της Θεσσαλονίκης – Ο δημοσιογράφος Σπύρος Κουζινόπουλος περιγράφει στο TheOpinion

Έχουν χυθεί τόνοι από μελάνι για τα γεγονότα του Πολυτεχνείου της Αθήνας, όμως παρότι τα γεγονότα στην Πολυτεχνική σχολή του ΑΠΘ δεν είχαν την ίδια έκταση με αυτά της πρωτεύουσας, είχε και η Θεσσαλονίκη το δικό της «Πολυτεχνείο».

Το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1967 έφερε έντονες αντιδράσεις από πλήθος αντιφρονούντων, με τις αντιδικτατορικές οργανώσεις που σχηματίστηκαν σε ολόκληρη την Ελλάδα να μάχονται με κάθε τρόπο για την κατάλυσή του.

Έτσι και στη Θεσσαλονίκη τα «ανυπότακτα» πνεύματα -κυρίως οι φοιτητές της πόλης- ήδη από το 1972 άρχισαν να οργανώνουν μαζικές διαδηλώσεις κατά της δικτατορίας.

Έπειτα από τις εκλογές-παρωδία του φθινοπώρου του 1972, με έντονη την παρουσία των αστυνομικών και της ασφάλειας, καθώς και ακροδεξιών στοιχείων μέσα στο πανεπιστήμιο, έρχεται η κλιμάκωση του φοιτητικού κινήματος την άνοιξη του 1973.

Ο ταραχώδης Νοέμβρης

Ο Σπύρος Κουζινόπουλος, δημοσιογράφος και συγγραφέας, ενεργό μέλος του αντιδικτατορικού κινήματος της Θεσσαλονίκης μιλά στο TheOpinion για τον ταραχώδη Νοέμβρη της πόλης.

Ο ίδιος, μέλος της παράνομης -τότε- ΚΝΕ, ήταν άνεργος δημοσιογράφος, αφού η εφημερίδα «Νέα Αλήθειας» όπου εργαζόταν είχε κλείσει.

«Ένα από τα μέλη της ΚΝΕ ο Γιάννης Βασιλειάδης, φοιτητής της οδοντιατρικής ήταν μέλος της συντονιστικής επιτροπής της κατάληψης. Μας ενημέρωσε ότι έχει ληφθεί η απόφαση από δημοκρατικούς φοιτητές, ως μια πράξη αντίστασης στη δικτατορία, να γίνει κατάληψη της πολυτεχνικής σχολής», αναφέρει αρχικά.

Όπως υπογραμμίζει ο ίδιος, αν και υπήρχαν ενστάσεις ως προς τον χώρο τέλεσης της κατάληψης, λόγω του απομακρυσμένου -από τους κατοίκους της πόλης- σημείου όπου στεγαζόταν η Πολυτεχνική Σχολή, τελικά υπερίσχυσε ο συμβολικός χαρακτήρας τον οποίο ήθελαν να δώσουν στην πράξη αυτή οι φοιτητές.

«Είχαμε τότε κάποιες αντιρρήσεις για το χώρο δεδομένου ότι τότε ακόμη δεν είχε γίνει η διάνοιξη της Νέας Εγνατίας, με συνέπεια να είναι απομακρυσμένο σημείο της πόλης. Άποψη μας ήταν ότι καλύτερα θα ήταν να γίνει κατάληψη στο κτίριο της παλιάς Φιλοσοφικής, που είναι πολυσύχναστο σημείο και υπάρχουν κατοικίες γύρω. Πρυτάνευσε η άποψη της Συντονιστικής Επιτροπής για την κατάληψη της σχολής. Ήθελαν να έχει συμβολική σημασία, να είναι κάτι ανάλογο με την κατάληψη του Πολυτεχνείου της Αθήνας», εξηγεί.

Ο ραδιοφωνικός σταθμός του Πολυτεχνείου

Όπως σημειώνει ο κ. Κουζινόπουλος, λειτούργησε και στην Πολυτεχνική Σχολή της Θεσσαλονίκης ερασιτεχνικός ραδιοφωνικός σταθμός, ο οποίος απέκτησε μεγάλη ακροαματικότητα, αφού στόμα με στόμα οι κάτοικοι της πόλης ενημερώθηκαν για την λειτουργία του.

«Ένα από τα μέλη αυτής της ομάδας, ο ηλεκτρολόγος, Δημήτρης Ιωαννίδης, είχε στείλει κάποια υλικά απαραίτητα για να αρχίσει να λειτουργεί ο ραδιοφωνικός σταθμός της κατάληψης. Ο ραδιοφωνικός σταθμός της κατάληψης, παρότι ερασιτεχνικός, είχε αρχίσει να έχει σημαντική ακροαματικότητα, δεδομένου ότι από στόμα σε στόμα είχε γίνει γνωστή η λειτουργία του. Δεν ήταν λίγοι και αυτοί που έπαιρναν τηλέφωνο φίλους συγγενείς συναδέλφους και τους έβαζαν να ακούν από το ακουστικό του τηλεφώνου την εκπομπή του ραδιοφωνικού σταθμού της κατάληψης» θυμάται χαρακτηριστικά.

Το χρονικό της 17ης Νοεμβρίου

Ήδη από το μεσημέρι της 17ης Νοεμβρίου οι ισχυρές αστυνομικές και στρατιωτικές δυνάμεις προϊδέαζαν τους καταληψίες για την κατάληξη της αντιδικτατορικής κίνησης στην οποία προέβησαν.

«Από το μεσημέρι και μετά εκείνης της ημέρας η Πολυτεχνική Σχολή είχε σχεδόν αποκλειστεί από τις αστυνομικές δυνάμεις και τους λοκατζήδες του στρατού. Ένα τανκ είχε παραταχθεί μπροστά στην είσοδο. Προς το βράδυ φαινόταν πια ότι θα κάνει έφοδο ο στρατός και η αστυνομία για να βγάλουν τους καταληψίες έξω», σημειώνει ο κ. Κουζινόπουλος.

Όπως περιγράφει, κατά τη διάρκεια της νύχτας έκαναν έφοδο ο πρύτανης Ζράκας, ο νομάρχης Κουρδαβο και ο προϊστάμενος της εισαγγελίας και υποσχέθηκαν στους φοιτητές πως εάν βγουν δε θα τους πειράξει κανείς.

Μολονότι δόθηκαν υποσχέσεις, αυτές δεν τηρήθηκαν και κατά την έξοδο των φοιτητών οι αστυνομικοί τους χτύπησαν με μανία. «Πέφτουν επάνω τους αστυνομικοί με στολή και με πολιτικά, με γκλομπς, κλωτσιές μπουνιές. Πέφτει ξύλο ανελέητο. Γίνονται εκατοντάδες συλλήψεις. Ένας αριθμός από αυτούς κρατήθηκε στο Τ.Α. στην οδό Βαλαωρίτου για να παραπεμφθούν σε δίκη», υπογραμμίζει.

Ξύλο, φάλαγγα, ηλεκτροσόκ

«Η Θεσσαλονίκη είχε τρία τουλάχιστον θύματα σε αυτόν τον αντιδικτατορικό αγώνα για την αποτίναξη της τυραννίας της Χούντας. Κορυφαία περίπτωση η εν ψυχρώ δολοφονία του Βουλευτή της αριστεράς, Γιώργου Τσαρουχά, ο οποίος μέσα στα μπουντρούμια της ΚΥΠ άφησε την τελευταία του πνοή την ώρα των φρικτών βασανιστηρίων στα οποία υποβάλλονταν. Ο ίδιος ήταν επικεφαλής του Πατριωτικού Αντιδικτατορικού Μετώπου, ίσως της σημαντικότερης αντιστασιακής οργάνωσης που είχε δημιουργηθεί λίγο μετά την κήρυξη της δικτατορίας, με επικεφαλής στην Αθήνα τον Μίκη Θεοδωράκη».

Όπως μαρτυρά ο ίδιος, τα βασανιστήρια τα οποία υπέστησαν τόσο εκείνος, όσο και τα μέλη της ομάδας του ήταν απάνθρωπα. «Δύο χρόνια νωρίτερα είχαμε συλληφθεί ως αντιστασιακή ομάδα. Μείναμε αρκετό διάστημα στα κρατητήρια της ασφάλειας στην οδό Βαλαωρίτου. Έπεσε ξύλο, φάλαγγα, ηλεκτροσόκ. Ο αγώνας για την ανατροπή της δικτατορίας ήταν συνεχής».

«Σαν κινηματογραφική ταινία περνούν οι εικόνες όσων ζήσαμε»

Κοιτώντας πίσω σε όσα έζησε, ελπίζει πως αυτός ο αγώνας ενάντια στην τυραννία έχει αφήσει παρακαταθήκη στη νέα γενιά.

«Πέρασαν 50 χρόνια από τότε. Σαν κινηματογραφική ταινία περνούν οι εικόνες όσων ζήσαμε. Αυτός ο αγώνας πιστεύω ότι έχει αφήσει παρακαταθήκη στη νέα γενιά. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ποτέ την τυραννία. Δεν πρέπει να υποκύπτουμε στην τυραννία», υπογραμμίζει. Όπως επισημαίνει, τα μηνύματα του 1973 παραμένουν επίκαιρα 50 χρόνια μετά.

«Το νόημα της ελευθερίας και το τρίπτυχο εκείνης της εξέγερσης “Ψωμί, Παιδεία, Ελευθερία”, παραμένει επίκαιρο και στις ημέρες μας. Σήμερα δυστυχώς οι συμπολίτες μας, οι συμπατριώτες μας περνούν στη συντριπτική τους πλειοψηφία δύσκολες στιγμές με την ακρίβεια, τη φτώχεια, την ανεργία. Η παιδεία βλέπουμε πως υποβαθμίζεται. Η ιστορία με τα ιδιωτικά πανεπιστήμια προωθείται από τη σημερινή κυβέρνηση. Και βέβαια το αίτημα της ελευθερίας. Και αυτό σιγά σιγά πάει να μπει στα αζήτητα, όπως έδειξε και η περίφημη ιστορία με τις τηλεφωνικές παρακολουθήσεις, το Predator και όλα αυτά τα αισχρά που συνέβησαν το προηγούμενο διάστημα», καταλήγει ο κ. Κουζινόπουλος.